14 april 1966 Grote Proletarische Culturele Revolutie

De Grote Proletarische Culturele Revolutie was een sociaal-politieke en anti-culturele revolte in China, die duurde van van 1966 tot 1976. De revolutie begon op 14 april 1966.

Voorzitter Mao wou met de Grote Proletarische Culturele Revolutie:

  • het socialisme bevrijden van “kapitalistische elementen”
  • terugkeren naar zijn eigen positie van absolute macht , na zijn mislukte 100 bloemen-campagne, die uitdraaide op negatieve kritiek, en die ertoe leidde dat Mao zijn vertrouwen in intellectuelen definitief verloor en zeker de dramatische Grote Sprong Voorwaarts (1958-1962)

Grote Sprong Voorwaarts

Bij deze Grote Sprong Voorwaarts kwamen (20 à) 40 miljoen mensen om van uithongering. Dit was het gevolg van export van voedsel naar de SovjetUnie, in ruil voor industriële en nucleaire hulp). Sommige politici die destijds hun streek van herkomst bezocht hadden, meldden aan Mao dat de mensen er massaal stierven van honger en kannibalisme.

Tijdens die mislukte Grote Sprong, moest hij Mao zijn macht van president afstaan aan Liu Shaoqi en die van secretaris-generaal aan Deng Xiao Ping. Maar die twee werden op hun beurt door voorzitter Mao opzij geschoven: Liu werd afgezet op 5 augustus 1966 en Deng werd van 1967 tot 1971 verbannen naar de rijstvelden.

Mao kende de Franse en de Russische revolutie en de Proletarische revolutie van 1925-1927, die neergeslagen werd door de Kwomintang. Hij wist dat regelmatige golven van repressie de macht van de dictator verstevigden. Er werden dus vooral concurrenten aan de top uitgezuiverd.

Grote Zuivering

Op bevel van Mao en met goedkeuring van legerleider Lin Piao, werd het “Dood-aan-de-cultuur-Manifest” (1964) van Madame Mao openbaar bekend gemaakt en begon de Grote Zuivering.

Madame Mao, Jiang Qing op een filmposter. Bron: en.wikipedia.org.

Madame Mao, Jiang Qing op een filmposter. Bron: en.wikipedia.org.

Jiang Qing (= Blauwe Rivier) of madame Mao (1914- 1991) was in het verleden toneelspeelster, maîtresse van de directeur van de toneelschool, vierde vrouw van Mao sinds 1939 (+ moeder van hun ene dochter). Ze was zeer machtig in de periode 1964/69. Ze was tegen de gematigde Liu, Deng en Tsjoe En-Lai. Ze was even aan de macht na de dood van Mao in september 1976.

Maar eerst terug naar de Grote Zuivering. Mao beweerde dat er bourgeois-elementen in de partij zaten die afweken van de maoïstische lijn en die het kapitalisme wilden herinvoeren.
Deze “contrarevolutionairen” moesten ontmaskerd en geliquideerd worden door een klassenstrijd. Eind mei 1966 richtte Mao De kleine groep voor de Culturele Revolutie op, ook genoemd De Kerngroep voor de Grote Proletarische Culturele Revolutie, om hem te helpen bij de uitvoering. De leiding lag zogezegd bij Madame Mao, samen met Mao’s vertrouweling, vroegere secretaris en partijfilosoof Chen Boda (Tsjen Po-taa) en adviseur Kang Sheng, ‘expert in zuiveringen’.

Doden, bannelingen en gesloopte monumenten

Zij deden hun werk naar behoren. Mao zei zelf in 1969 :

“Wij hebben 46.000 intellectuelen gedood”.

Het totale aantal doden van de Grote Proletarische Culturele Revolutie is niet bekend. Mogelijk 100.000 of meer. Miljoenen mensen werden verbannen naar het platteland. Van de 6843 monumenten die in 1958 in Peking nog stonden, werden er nu 4922 gesloopt : tempels, kerken, scholen. 72 % van het totaal. Het gaf de maoïsten de illusie dat ze iets groots verricht hadden:  ze hadden de stad bevrijd van het feodale verleden.

En Mao, de Grote Leider, feliciteerde hen.

Standbeeld Mao, Nanjing. Bron: commons.wikimedia.org

Standbeeld Mao, Nanjing. Bron: commons.wikimedia.org

[bol_product_links block_id=”bol_570fa062d5f92_selected-products” products=”1001004002498585,9200000002229778,1001004001567768,9200000002271706,9200000051833579,1001004008563548″ name=”Grote Proletarische Culturele Revolutie” sub_id=”Mao, China” link_color=”000000″ subtitle_color=”000000″ pricetype_color=”ED1000″ price_color=”CC3300″ deliverytime_color=”009900″ background_color=”FFA012″ border_color=”D25400″ width=”600″ cols=”3″ show_bol_logo=”undefined” show_price=”1″ show_rating=”1″ show_deliverytime=”1″ link_target=”1″ image_size=”1″ admin_preview=”1″]

Jef Abbeel

Jef Abbeel is al enkele decennia docent Latijn en Geschiedenis. Ook houdt hij voordrachten over historische onderwerpen, waaronder China, Rusland, het Midden-Oosten en de Franse Tijd. Deze thema’s zien we veelvuldig terug in zijn aanbod aan boekrecensies dat Jef al sinds 1978 uitbreidt. Hoe hij dit volhoudt? Blijven werken en sporten.

More Posts

Schrijf je in voor TOEN!