Tijdens scriptieonderzoek in de VOC-archieven in het Westfries Archief in Enkhuizen stuitte een Utrechtse student op een tot nu toe onbekend, maar belangrijk stuk over de Verenigde Oostindische Compagnie. Op donderdag 9 september zal dit archiefstuk officieel onthuld worden door de burgemeester van Enkhuizen, in aanwezigheid van de vinder en de directeur van het archief. Onder leiding van historicus Hans Goedkoop wordt dan ook bekend gemaakt waar het precies om gaat. De directeur van het archief heeft al wel gezegd dat het een spectaculaire vondst is, die interessante consequenties zal hebben voor het beeld dat wij tot nu toe van de VOC als handelsonderneming hadden.

Bron: Westfries Archief

Bron: vriendenvandewitt.nl

Wat is dat toch een rare bezigheid: kruiswoordpuzzels oplossen. Je ziet niet alleen kwartierenlang te piekeren over een woord dat niet te veel én niet te weinig letters mag tellen, maar er doemen daarbij ook steeds nieuwe associaties op. Eerst zoek je dus bijvoorbeeld tevergeefs naar een stadsadvocaat van elf letters, totdat je weet dat de eerste letter een p is. Terwijl je trots en blij van boven naar beneden pensionaris begint in te vullen, zit je dankzij Piet Hein Donner plotseling bezorgd over je toekomstig pensioen na te denken. Tegelijkertijd komt dan de vraag in je op waarom die landsadvocaten vroeger eigenlijk  raad(s)pensionarissen zijn gaan heten. En bij een raadpensionaris komt natuurlijk onvermijdelijk de bejaarde Oldenbarnevelt in beeld, die door toedoen van prins Maurits moeizaam met stokske en al het schavot moest beklimmen. ‘Ophouden, jij,’ roep ik van binnen tegen mezelf. Maar het is al te laat, want daar komen juist de gebroeders De Witt opgelucht de Gevangenpoort uitlopen, om onmiddellijk daarna volgens het boosaardige plan van Johan Kievit en zijn Oranjevriendjes spontaan door het gepeupel op een wrede manier te worden afgemaakt. Zou het toeval zijn dat de huidige Oranjeprins ieder jaar juist vóór het standbeeld van Johan de Witt zo fier in de houding staat bij het langsmarcheren van honderden oorlogsveteranen, terwijl de afgesneden tong van Cornelis de Witt even verderop in de Gevangenpoort te bezichtigen valt?

Terug naar het pensioen, dat in de tijd van de raadpensionarissen een bezoldiging was die ook wel jaargeld werd genoemd en vaak ook nog werd doorbetaald als zo’n juridisch goed onderlegde functionaris arbeidsonbekwaam was geworden. Meestal kregen alleen personen met een hoge functie zo’n jaargeld, maar soms schonk een kapitaalkrachtige burger of edelman het ook wel eens aan zijn oude gouvernante of aan zijn trouwe huishoudster. Maar als je van huis uit niet rijk was en, wonder boven wonder, toch zo oud werd dat je niet meer kon werken, bleef je meestal aangewezen op je kinderen, die je dan zuchtend of liefdevol in huis namen. Dan bleef je je natuurlijk wel overal mee bemoeien, want oude mensen waren nu eenmaal eeuwenlang wijze figuren, alvorens ze een kostenfactor, een mastodont of desnoods een kinderoppas begonnen te worden.

In sommige historische overzichten staat vermeld dat er met name bij zeelieden al vroeg een begin is gemaakt met een systematische zorg voor de oude dag. Dan stopte je baas bijvoorbeeld iedere keer een klein stukje van je loon in een al dan niet waardevast potje, dat je ten slotte meekreeg als je niet meer kon werken. Maar de pensioenen zoals wij die tegenwoordig kennen, kwamen pas in de loop van de negentiende eeuw in zwang. Wat het Nederlandse bedrijfsleven betreft dienen bijvoorbeeld de Delftsche Gist- en Spiritusfabriek en de Hengelose Firma Stork met ere genoemd te worden. Met de invoering van een Staatspensioen voor bejaarden die zelf niet in hun levensonderhoud konden voorzien, liep het echter moeilijker zoals vermeld staat in een tamelijk recent jaarverslag van de Sociale Verzekeringsbank, de trouwe bewaker van onze huidige AOW. In navolging van de Duitse  kanselier Bismarck, die al in 1889 het voortouw had genomen, diende onze liberale minister Treub uiteindelijk na veel linkse acties in 1916 ook een voorstel voor een staatspensioen in, maar dat werd wegens financieringsproblemen verworpen. Veelzeggend is dat het in Treubs plan ging om armlastige mensen boven de zeventig jaar, die twee gulden per week zouden krijgen, wat zelfs toen erg weinig was.

Uiteindelijk zijn zowel in Nederland als in veel andere landen de verschillende soorten pensioenen toch aan de doorsnee-burger een gevoel van vastheid gaan geven, maar die tijd lijkt nu voorbij te zijn. Het is dus niet alleen meer de vraag tot welke leeftijd ik zelf nog zal moeten doorwerken, maar ook hoeveel ik daarna uitbetaald zal krijgen. De risico’s die de pensioenfondsen lopen bij het beleggen van het geld dat zij van werkgevers en werknemers ontvangen, lijken steeds groter te zijn geworden. Tja, wat nu, vraag ook ik mezelf soms angstig af. Er schijnt één pensioenfonds te zijn dat defensief belegt, maar dat is alleen bestemd voor pastoors en zo en daar hoor ik ‒ zonder veel spijt ‒ nu eenmaal niet bij. Toch vind ik dat ook ik te zijner tijd mijn geld waard ben. Ineens krijg ik, misschien wel dankzij mijn kruiswoordgepuzzel, een lumineuze inval. Als ik nu eens waardgelder word! Dan zit ik vast goed! Onmiddellijk begin ik overal naar informatie te zoeken, maar helaas: de waardgelders blijken al eeuwenlang afgeschaft te zijn. En wie heeft daar indertijd de aanzet toe gegeven, tegen de zin van die raadpensionaris met zijn stokje? Alweer Prins Maurits! Dat kan geen toeval meer zijn, zou je haast zeggen. Inmiddels weet ik, dankzij het grote Woordenboek der Nederlandsche Taal, dat hun benaming teruggaat op het Duitse woord Wartegeld: het wachtgeld dat bepaalde huursoldaten kregen wanneer er niet van hun hulpdiensten gebruik gemaakt hoefde te worden. Zelf wil ik het liefst nu al met een levenslang wachtgeld pensionaris worden. Want ik heb gelukkig geen rentenierstalent en een lijfrente is mij wat te intiem.

 Ick Sing

Het eerste exemplaar van de Watercanon van Amsterdam en een wandel- en vaargids, is tijdens SAIL 2010 aangeboden aan de Amsterdamse wethouder Carolien Gehrels. De boeken zijn nu verkrijgbaar bij de boekhandel of rechtstreeks bij de webshop http://www.jipuitgeverij.nl/

Amsterdam en water: onlosmakelijk verbonden   ‘Tulpen uit Amsterdam’, ‘Aan de voet van de oude Wester’, ‘Aan de Amsterdamse grachten’… Zomaar een greep uit liedtitels over de hoofdstad van Nederland met één gemene deler: WATER!

Als havenstad – ooit aan de Zuiderzee, inmiddels aan Het IJ – en gebouwd op zompige veengrond, hebben Amsterdammers nog dagelijks met water te maken. Uit de kraan uiteraard, onder de brug en bovenal in de structuur van de stad. In de Watercanon van Amsterdam worden wateronderwerpen vanuit historisch perspectief belicht. Denk aan het eerste drinkwater uit de duinen, de verwerking van afvalwater, bluswater, grondwater, dijkbeheer, handel via het water, waterzuivering, speels water, wonen op en aan het water, waterplezier, watersport, waterkunst et cetera.

Het 240 pagina’s tellende full colour hardcover boek vertelt in vijftig vensters en maar liefst ruim tweehonderd illustraties en foto’s de geschiedenis van het Amsterdamse water en legt de link naar het nu en soms zelfs naar toekomst. De Watercanon van Amsterdam is een gezamenlijke uitgave van Waternet, Stadsarchief Amsterdam, de Haven van Amsterdam, Binnenwaterbeheer Amsterdam (BBA), DPG Amsterdam en JIP Uitgeverij. Een stoet deskundige auteurs en adviseurs leverde input: een blijvend waardevol kijkboek en naslagwerk voor iedereen die van water en van Amsterdam houdt! 

Wandel- en vaargidsen  
Wie met eigen ogen waterwetenswaardigheden uit de Watercanon wil ontdekken, kan dat te voet of per boot doen. Vier wandel- en twee vaarroutes gaan langs de meest karakteristieke waterplekken van de stad. De gidsen – verkrijgbaar in het Engels en Nederlands – tellen 48 pagina’s full colour. Bij zowel de gidsen als de Watercanon van Amsterdam zijn wandel- en vaarkaarten opgenomen.

De terroristische aanslagen van 11 september 2001 zijn niet de eerste keer dat de Verenigde Staten getroffen worden. Een chronologie sinds 1983 en de gebeurtenissen van 11 september 2001.

In april 1983 ontploft er een autobom bij de Amerikaans ambassade in Beiroet (Libanon).

In oktober van datzelfde jaar worden de militaire barakken van de Amerikaanse marine te Beiroet gebombardeerd.

In september 1984 is opnieuw de Amerikaanse ambassade in Beiroet het doelwit van een bom. Ditmaal komt de ambassadeur ook om het leven.

In september 1986 wordt een Pan Am vliegtuig gekaapt op het vliegveld van Karachi (Pakistan).

In december 1988 ontploft een Being 747 van Pan Am boven het Schotse Lockerbie.
In februari 1993 wordt voor de eerste keer een bomaanslag gepleegd op het World Trade Center in New York. De schade blijft beperkt tot het winkelcentrum en de kelders onder het WTC.

In april 1995 ontploft een autobom onder het Murrah Federal Building in Oklahoma City. De aanslag blijkt later door Timothy MacVeigh gepleegd.

In november 1995 ontploft er een bom op het Amerikaanse militaire hoofdkwartier in Riad (Saoedi Arabië).

In juni 1996. Opnieuw wordt een Amerikaanse militaire instelling in Saoedi Arabië getreoffen. Ditmaal in Dhahran.

In augustus 1998 vinden er gelijktijdig bomaanslagen plaats in de Amerikaanse ambassades in Nairobi (Kenia) en Dar es Salaam (Tanzania).

In oktober 2000 vindt er een zelfmoordaanslag op het Amerikaanse marineschip USS Cole in de haven van Aden (Yemen).

————————————————————–

Op 11 september 2001 vinden de volgende gebeurtenissen plaats:

Op deze dag waren verkiezingen voor de nieuwe burgemeester van New York. Giuliani heeft na de eerste inslag de verkiezingen geannuleerd.

8:45: een vliegtuig ramt de B toren van het World Trade Center (WTC) in Manhatten (110 verdiepingen)

9:08: een tweede vliegtuig ramt de A toren van het WTC (van toeval is vanaf nu geen sprake meer)

9:17: alle vliegtuigen rondom New York worden afgesloten

9:30: President Bush houdt een korte toespraak

9:45: het Pentagon schijnt geraakt te zijn, een winkelcentrum staat in brand. Het Witte Huis wordt geëvacueerd.

10:00: voor het eerst in de geschiedenis van de VS stijgt en/landt er geen enkel vliegtuig op/van een vliegveld in de VS. Behalve het vliegtuig van president Bush die nu vertrekt uit Florida.

10:05: de eerste toren van het WTC stort volledig in (in het hele WTC kunnen 50.000 mensen werken)

10:13: De Verenigde Naties worden ontruimd

10:28: de tweede toren stort in

10:35: de eerste blijde gezichten in Oost Jeruzalem (van Palestijnen) komen op TV. Arafat noemt het een verschrikkelijke daad. Er is nog een vliegtuig zoek, en er schijnt nog een vliegtuig op weg te zijn

10:46: Minister van buitenlandse zaken Colin Powell sluit zijn bezoek aan Latijns-Amerika vroegtijdig af

11:30: een vliegtuig nog steeds zoek. Nog steeds heeft niemand de aanslag opgeist. Airforce One onderweg uit Florida

11:32: de toestellen die het WTC heeft geramd en op het Pentagon is “geland” worden duidelijk: 2x American Airlines (Boeing 767/757; flight 11 en 77). Vlucht 93 (Boeing 737) is neergestort in Sommerset (Pennsylvania) nabij Pittsburgh.

11:34: Het Buitenhof en “het Torentje” worden gesloten in Den Haag. De Amerikaanse ambassade in Den Haag wordt gesloten en extra beveiligd

11:45: De Taliban geeft een persconferentie, ontkent elke betrokkenheid en verafschuwt de gebeurtenissen. Een journalist van het El kuz el Arabi schijnt een week of drie geleden met Bin Laden gesproken te hebben en Bin Laden vertelde hem toen dat hij in een aantal weken de VS aan zou oakken ivm de sympathieën voor Israel.

11:55: 165 lijken geborgen. Nog steeds onzeker waar het andere vliegtuig is

12:05: America Airlines meldt 2 vermiste toestellen; United Air meldt ook 2 vermiste toestellen: 2 in het WTC, 1 pentagon, 1 Pittsburgh. Alle(!) vliegtuigen in/boven de VS staan aan de grond

12:15: Lower Manhatten wordt volledig geëvacueerd en de grenzen met Canada en Mexico worden hermetisch afgesloten.

12:50: Alle NATO landen en ook Rusland en Israël verhogen hun veiligheidsmaatregelen

13:11: Bush spreekt voor de nogmaals kort over de ramp vanaf een militaire basis in Barksdale. Alle partijen die schuldig zouden kunnen zijn, ontkennen alle betrokkenheid en tonen medeleven met de VS

13:44: Het Amerikaanse leger over de hele wereld is in de hoogste staat van paraatheid gebracht

14:00: Er wordt officieel bekendgemaakt dat het hier hoogstwaarschijnlijk om terroristische aanslagen gaat

16:15: Geruchten: dat het vliegtuig in Pittsburgh is neergeschoten vanuit de lucht (melding vanuit het vliegtuig; GSM melding vanuit de WC) dat het vliegtuig gekaapt werd. Nog steeds onzekerheid over de dader(s). De rook- en stofwolk is tot 400 km zichtbaar. De ramp wordt door de verschillende media breed uitgemeten, de schade wordt iedere minuut zichtbaarder
“Building 7″ van het WTC staat op instorten

16:30: President Bush vertrekt uit Nebraska naar Washington. Hij zal vanavond een speech houden

17:20: Building 7 stort in. Het vliegtuig dat in Somerset is neergestort was waarschijnlijk gericht op één van deze doelen: Witte Huis, Camp David of het Capitool

18:00 (Amerikaanse tijd): Er vinden explosies plaats in Kaboel (Afghanistan). Er wordt gedacht aan een Amerikaanse vergeldingsactie (Dit wordt later ontkend)

19:00: President Bush is terug in het Witte Huis

21:30: President Bush houdt zijn Address to the nation waarin hij de aanslagen scherp veroordeeld en ook waarschuwt voor tegenmaatregelen zowel tegen de daders als zij die de daders beschermen.

Een van de meest aangrijpende foto’s van de aanslagen op de Twin Towerswordt gemaakt door fotograaf Richard Drew. De foto, een vallende man met op de achtergrond het WTC, wordt door kranten nauwelijks gebruikt. Het is te gruwelijk. Maar wie is deze Falling Man?

deel 1:

deel 2:

deel 3:

deel 4:

deel 5:

deel 6:

deel 7:

deel 8:

Klik hier om de embedded video te bekijken.

Al snel na de terreuraanslag op de Twin Towers in New York wordt er aan de officiële leziing van de Amerikaanse regering getwijfeld. Vele complottheorieën volgen, maar de documentaire Loose Change is wel de bekendste. Oordeel zelf!

Dinsdag elf september 2001. De media en het hele dagelijkse leven worden gedomineerd door de beelden van twee vliegtuigen die zich in de Twin Towers van het World Trade Centrum in New York boren. De vlammen, rook, stemmen van anonieme omstanders die alsmaar verbijsterd ‘oh my God, oh my God’ uitstoten. De beelden van gewonde en verwarde mensen, bebloed, onder het roet en het geluid van sirenes. De reguliere televisieprogrammering wordt stopgezet voor een non-stop geimproviseerde nieuwsuitzending. Berichten over een derde aanslag op het Pentagon en een vierde vliegtuig dat neergestort is in de buurt van Pennsylvania komen naar buiten. Angst mengt zich met sensatiezucht, verbijstering en ongeloof heersen overal. Emoties, speculaties, ooggetuigenverslagen en alsmaar die chaotische beelden het ontrolt zich uren- zo niet dagenlang voor onze ogen op het beeldscherm.

Elf september 2001 is inmiddels een begrip geworden, we spreken zelfs al van nine-eleven of kortweg 9/11. Waarom was de impact van deze aanslagen zo enorm groot? Omdat de macabere vindingrijkheid van de aanslagen leidde tot een ongekende angst en verlamming binnen de dagelijkse leefsfeer? Gewone passagiersvliegtuigen die gekaapt werden en veranderden in dodelijke, onvoorspelbare wapens. Omdat de doelen zo uitmuntend gekozen waren, een zuiver en exact statement gericht tegen de westerse dominantie die al zolang onbetwist leek? De Twin Towers als symbool van de economische heerschappij van het westerse kapitalisme. Het Pentagon als het bolwerk van de militaire oppermacht van Amerika. Een vierde vliegtuig dat vermoedelijk het Witte Huis of het Capitool tot doel had “als het niet voortijdig neergestort was – zou de derde pijler van de westerse macht, het politieke centrum, getroffen hebben. Of is het omdat de aanslagen in de Verenigde Staten plaatsvonden? Dat de aanvallen op Amerikaanse bodem plaatsvonden was bijna ongelofelijk omdat de macht en onaantastbaarheid van de Verenigde Staten een vaststaand gegeven leek. Of is het omdat we de aanslagen ’live’ vanuit onze huiskamers, via de televisie meemaakten? Of omdat we ons konden identificeren met de slachtoffers?

Terreur in de huiskamer: de aanslagen van 11 september 2001 werden door diverse mensen op film vastgelegd. De beelden bepaalden wekenlang de journaals over de hele wereld.

De daders, zo bleek al snel na wat speurwerk van diverse inlichtingendiensten, zouden fundamentalistische moslims zijn die gelieerd waren aan het terreurnetwerk van Al Qaida. Al Qaida zou eind jaren tachtig van de twintigste eeuw opgericht zijn door de multimiljonair Osama bin Laden. De thuisbasis van deze groepering was het Afghanistan geregeerd door de Taliban, een fundamentalistische moslimbeweging die niets met het westen op had. Feitelijk weten we maar heel weinig zeker van deze terroristische “organisatie”. Het is maar de vraag of er gesproken kan worden van een organisatie. Om ons op deze plaats niet te mengen in dit soort vraagstukken, houden we het er op dat Al Qaida een paramilitair terreurnetwerk is waarbinnen fundamentalistische moslims een  in hun ogen goddelijke strijd, de Jihad, voeren tegen de westerse dominantie. Deze dominantie zou volgens de fundamentalistische moslims in conflict zou zijn met het conservatieve Islamitisch gedachtegoed. De tactiek van Al Qaida is uiterst modern en sluit naadloos aan bij de alsmaar verdergaande globalisering. Ze maken handig gebruik van westerse techniek, terwijl ze datzelfde westen zo verafschuwen. In deze zin kan Al Qaida zelfs gezien worden als een product van de westerse welvaart, waar het zichzelf tegen afzet.  

De leider van Al Qaida: Osama Bin Laden. Gezicht van het kwaad?

Terrorisme, met name islamitisch terrorisme, werd na september 2001 het middelpunt van het strategisch-militaire denken en handelen in de internationale politieke relaties. Ook de verhoogde aandacht voor de vermeende vijandschap tussen de islamitische godsdienst en de westerse cultuur in veel West-Europese landen kan als een gevolg van de septemberaanslagen gezien worden. We moeten wel voor ogen houden dat historische keerpunten zelden vanuit het niets opkomen. Het door de islam geïnspireerde terrorisme liet al van zich horen vanaf de jaren tachtig van de vorige eeuw. Het Midden-Oosten kon eveneens al jarenlang op een grote politieke en economische belangstelling rekenen vanuit de westerse internationale orde. En ook het multiculturele ideaal, met name in relatie tot moslimimmigranten, was in West-Europa al jaren onderwerp van debat. De periode na september 2001 laat dus eerder een radicalisering en toename zien van een ontwikkeling die al veel langer aan de gang was. Deze radicalisering en toename is echter wel zo duidelijk en omvangrijk, dat terecht gesproken kan worden van een keerpunt.
 
Terroristische aanslagen versnellen dus politiek-culturele en zelfs psychische veranderingen binnen de westerse samenleving. Het is daarom interessant om het verschijnsel terrorisme eens wat nader te bestuderen. Want wat is terrorisme nu eigenlijk? 
     
Een goede definitie van het begrip ‘terrorisme’ is lastig In de Indo-europese taal wordt ‘tre’ vertaald met ’schudden’, als in schudden / beven van schrik voor naderend onheil. In het latijn verwijst het woord ‘terror’ naar ‘grote vrees’. Tijdens de Franse Revolutie kreeg de term ‘terrorisme’ een politieke lading. De Ierse politicus en filosoof Edmund Burke (1729-1797) is een van de eerste gebruikers van de term ‘terrorisme’. Burke is de grondlegger van het conservatisme als filosofische stroming, en hij was een van de felste  tegenstanders van de Franse Revolutie. Hij was voorstander van geleidelijke verandering en moest niets hebben van de radicale breuk die de Franse Revolutie voorstond ten aanzien van de politieke en sociaal-culturele tradities. Reeds in een vroeg stadium voorzag Burke dat revolutionair gedachtegoed kan uitgroeien tot terreur. In deze context gebruikte hij de term ‘terrorisme’. De revolutionairen van de Franse Revolutie zagen geweld als een legitiem en bruikbaar middel om politieke verandering te bewerkstelligen.

Deze politieke oorsprong van de term brengt ons direct op een van de belangrijkste moeilijkheden bij het gebruik van de term ‘terrorisme’. De term ‘terrorisme’ heeft een negatieve betekenis waarin een waardeoordeel besloten ligt. Iemand die ‘terrorist’ wordt genoemd is daarom eigenlijk per definitie ‘fout’. Maar het denken over wat goed of fout is verschilt doorgaans sterk en is afhankelijk van meerdere factoren. Wat onderscheidt immers een verzetsdaad van een terroristische actie? Het perspectief van de betrokkenen!

Nelson Mandela is indertijd door het Apartheidsregime aangemerkt als terrorist. Het historisch en moreel gelijk staat inmiddels aan Mandela’s zijde waardoor wij hem nu zien als vrijheidsstrijder. Hetzelfde idee kan in vrijwel alle gevallen waar van terrorisme gesproken wordt opgaan. Ook het fundamentalistische, islamitische terrorisme vindt medestanders die terroristische acties kunnen verdedigen met het idee dat het gaat om een vrijheidsstrijd. Zij zullen daarom eerder de daden van de moslim-terroristen als rechtvaardig bestempelen. Het doel dat nagestreefd wordt met de terroristische actie is daarom een diffuus, historisch bepaald en sociaal-cultureel gebonden criterium bij de definiëring van de term ‘terrorisme’.

Terroristen of vrijheidsstrijders? Iraakse opstandelingen staan op het punt de Amerikaanse zakenman Nick Berg te onthoofden.

Als we teruggaan naar de taalkundige achtergrond van het woord ‘terrorisme’, komen we terecht bij de verwijzing naar vrees en dreiging. Geweld lijkt een vast onderdeel van terrorisme. Het Van Dale woordenboek noemt terrorisme ‘gewelddaden ter demoralisering van de bevolking om een politiek doel te bereiken’. Is het gebruik van geweld om schrik aan te jagen wellicht een norm die altijd bruikbaar is? In ieder geval gebruikt de Nederlandse Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) een soortgelijke definitie: ‘Terrorisme is het plegen van of dreigen met op mensenlevens gericht geweld, met als doel maatschappelijke veranderingen te bewerkstelligen of politieke besluitvorming te beïnvloeden. Hoewel de definities elkaar ondersteunen, wordt geweld en dus het aanjagen van vrees niet alleen door terroristen toegepast. De definities van het woordenboek en de AIVD schieten hier dus tekort.
 
De bruikbaarheid van de definitie van de AIVD zit dan ook eerder in het tweede deel van deze definitie: het feit dat de terrorist de maatschappij of de politiek wil veranderen. Een terrorist streeft altijd een verandering na, wat aangeeft dat vijandschap bestaat tot de status quo. Het gebruik van de term ‘terrorisme’ verwijst daarom eigenlijk altijd naar de underdog positie van degenen die aangemerkt worden als terroristen. Niet iedere underdog of ieder streven naar verandering van de bestaande orde kan echter als terrorisme aangeduid worden. Hiervoor zijn geen absoluut geldende kwantitatieve criteria beschikbaar.

Maar wat kunnen we nu wel met zekerheid zeggen? Dat het lastig is om terrorisme duidelijk en sluitend te omschrijven. De term ‘terrorisme’ bevat per definitie een moreel waardeoordeel en is daarom afhankelijk van goed-fout kaders die per mens kunnen verschillen en in de tijd verschuiven. Dat terrorisme altijd een politieke en/of maatschappelijke context kent.  En dat wat als een terreurdaad gezien wordt afhankelijk is van hoe de maatschappij en de politiek er op dat moment uitzien, waarbij  de term verwijst naar de underdog positie van de terrorist.

Half oktober 2010 verschijnt bij Uitgeversmaatschappij Walburg Pers te Zutphen het boek Geschiedenis van Gelderland. De canon van het Gelders verleden onder redactie van Dolly Verhoeven en Marc Wingens.

Half oktober 2010 verschijnt bij Uitgeversmaatschappij Walburg Pers te Zutphen het boek Geschiedenis van Gelderland. De canon van het Gelders verleden onder redactie van Dolly Verhoeven en Marc Wingens. De uitgave geeft een overzicht van vijftig belangrijke gebeurtenissen en ontwikkelingen in de Gelderse geschiedenis vanaf de prehistorie tot de huidige tijd.
De presentatie van het boek vindt plaats op donderdag 14 oktober aanstaande om 16.00 uur in de Koningin Wilhelminazaal van Paleis Het Loo te Apeldoorn. Het eerste exemplaar zal worden overhandigd aan de heer Hans Esmeijer, gedeputeerde voor cultuur bij de Provincie Gelderland.
Gelderland kent een lange en rijke geschiedenis: van hertogen en steden, kerstening en godsdiensttwisten, ambachten en industrie. In deze canon van Gelderland wordt die geschiedenis op toegankelijke en samenhangende wijze tot leven gewekt. Een team van 35
deskundige auteurs leidt de lezer langs de aanleg van grafheuvels op de Veluwe, de slag om Groenlo in de Tachtigjarige Oorlog, de opkomst van steenbakkerijen langs de grote rivieren, de schilders van het Gelderse landschap, Operatie Market Garden in 1944 en de protesten tegen de kerncentrale in Dodewaard – om maar eens een paar onderwerpen te noemen.

Geschiedenis van Gelderland besteedt aandacht aan de karakteristieke ontwikkelingen in de verschillende regio’s van de provincie: de Veluwe met zijn papiermolens, ontginningen en toeristische trekpleisters, de Achterhoek en Liemers met hun adellijke huizen en hun
steenfabrieken en het Rivierengebied met z’n pontjes, fruitteelt en ruilverkavelingen. Behalve regionale accenten legt de Gelderse canon ook verbanden met de bredere, landelijke geschiedenis.

De vijftig hoofdstukken van de canon zijn rijk geïllustreerd en voorzien van toegankelijke literatuursuggesties én tips voor uitstapjes naar musea of bezienswaardigheden. Daarmee vormt deze canon niet alleen een prettig leesbaar boek, maar ook een praktische gids voor
iedereen die belangstelling heeft voor de Gelderse geschiedenis.

Geschiedenis van Gelderland. De canon van het Gelders verleden is een uitgave van Uitgeversmaatschappij Walburg Pers in samenwerking met Stichting Gelders Erfgoed en Storia, bureau voor historische projecten.

Dolly Verhoeven (1959) is eigenaar van historisch bureau Storia en bijzonder hoogleraar in Nijmegen. Marc Wingens (1964) is provinciaal consulent geschiedbeoefening en directeur van Stichting Gelders Erfgoed.

Onder redactie van Dolly Verhoeven & Marc Wingens,
Geschiedenis van Gelderland. De CANON van het Gelders verleden,

Uitgeversmaatschappij Walburg Pers,
geïllustreerd in kleur en zwart-wit, genaaid gebonden,
ISBN 978.90.5730.669.3, prijs € 29,95; vanaf 1 mei 2011 wordt de prijs € 34,95 – 208 pagina’s.

Wagenmenner Appuleius Diocles uit het oude Rome verdiende in verhouding meer dan moderne sportsterren. Dat blijkt uit een nieuw onderzoek van een Amerikaanse historicus.  Appuleius Diocles verdiende in de tweede eeuw na Christus met zijn paardenraces het gigantische bedrag van 35.863.120 sestertiën. Dat schrijft professor Peter Struck van de Universiteit van Pennsylvania in het  tijdschrift Lapham’s Quarterly.

De historicus heeft het salaris afgeleid uit oude inscripties die het leven van Diocles beschrijven en ook melding maken van de wedstrijden die hij won. In totaal deed Diocles mee aan 4257 wedstrijden, waarvan hij er 1462 won. Daarmee is hij niet de meest succesvolle wagenmenner. Zijn collega Pompeius Musclosus won namelijk maarliefst 3599 wedstrijden. Maar omdat Diocles meer grote races met veel prijzengeld op zijn naam schreef, gaat hij de boeken in als de beste verdiener.

Prijzengeld

In verhouding heeft Diocles volgens Struck zelfs meer verdiend dan moderne topsporters.Met het bedrag dat hij gedurende zijn loopbaan won, had Diocles in theorie twee maanden lang de salarissen van het complete Romeinse leger kunnen betalen. “Als je dat vergelijkt met vandaag de dag door te kijken naar welk bedrag er nodig is om de salarissen van het Amerikaanse leger te betalen, dan kom je uit op 15 miljard dollar (11,75 miljard euro, red.)”, verklaart Struck op Discovery News.
Veel van de deelnemers waren slaven die tijdens de wedstrijden hun vrijheid konden terugwinnen. Het ging er dan ook ruig aan toe. Volgens Struck vielen er dan ook regelmatig doden tijdens de races.

Bron:

www.nu.nl

www.laphamsquarterly.org

Klik hier om de embedded video te bekijken.

Klik hier om de embedded video te bekijken.