|
Sinterklaas: man achter de baard |
|
Oorsprong Waarom werd Nicolaos heilig ? Martelaren zijn de mensen die voor het geloof zijn gestorven. Hun sterfdag wordt hun feestdag of geboortedag. Dit omdat zij dan een nieuw leven in gaan. Belijders worden door God tijdens het leven gekozen en deze belijders zullen dit dit door hun woorden en daden laten blijken. Nicolaos was ook een belijder en dit werd duidelijk door een serie wonderen. Wonderen Beschermheilige van de zeelieden
Tijdens zijn pelgrimstocht naar Jeruzalem kwam zijn schip in hevig noodweer. Maar Nicolaos had in een visioen gezien dat zowel schip als bemanning de tocht zouden overleven. Tijdens de reis was een matroos echter uit de mast gevallen en bleef dood liggen. Maar door het gebed van Nicolaos kwam hij weer tot leven en zette zijn taak voort. Zo werd hij later beschermheilige van de zeelieden.
Weldoener en beschermheilige van kinderen De status van weldoener van kinderen dankte Nicolaos aan twee gebeurtenissen. Een arme man moest toezien dat zijn drie dochters hun lichaam voor geld moesten verkopen om nog wat brood op de plank te brengen. Nicolaos zorgde voor een bruidsschat zodat de dochters konden trouwen. Er zijn verschillende verhalen in omloop maar de meest gangbare is dat Nicolaos drie gouden munten door het raam wierp die in de schoenen van de meisjes terechtkwamen. Een andere versie van het verhaal vermeldt dat het geen drie munten waren maar drie zakken vol met goud. De tweede gebeurtenis waarmee zijn naam als beschermer van kinderen gevestigd werd verliep als volgt. Nicolaos kwam in een herberg en vroeg om een “speciaal stuk vlees uit het pekelvat”. Onmiddellijk barstte de herbergier in tranen uit en biechtte een wandaad op. De herbergier had drie jongens, die een dag eerder om onderdak gevraagd hadden, dood geslagen, in stukjes gesneden en in het pekelvat gestopt.  Nicolaos kreeg het vat te zien maar tot verbazing van de herbergier kwamen de drie jongens er levend uit. Verder is Sint Nicolaas ook de beschermheilige van kooplieden, bakkers en reizigers. Ook is hij de stadsheilige van verschillende Europese steden waaronder Amsterdam. In Amsterdam staat de Sint Nicolaaskerk, pal tegenover het centraal station, op 5 december altijd helemaal in het teken van de goedheiligman. Let ook eens op de gevel van de ABN-bank als u de volgende keer op de Dam staat, daar vindt u Sint Nicolaas en de drie jongens afgebeeld. Hoe is Sinterklaas in Nederland populair geworden? Sint Nicolaas overleed, na een lang leven vol wonderen en weldoenerij, als bisschop van Myra op 6 december 342. Dat werd zijn feestdag. Het moge duidelijk zijn dat de vele verhalen over zijn wonderen pas na zijn dood bekend werden. Deze Nicolaas-cultus was bijzonder populair in het oosten en leefde in de 11de eeuw erg op. In de middeleeuwen waren relieken van heiligen (stoffelijke resten en bezittingen van heiligen) erg gewild, deze konden voor wonderen zorgen. Een probleem was echter dat het gebeente van Nicolaas in Myra begraven lag dat toen in Turkse handen was. Italiaanse kooplieden stalen in 1087 het lichaam en namen het mee naar Bari waar nog hetzelfde jaar met de bouw van een basiliek werd begonnen om de relieken onder te brengen. Deze blijven tot de dag van vandaag in de San Nicola basiliek geborgen. Vanwege de relieken werd Bari een van de drukst bezochte bedevaartsoorden in Europa en dit zorgde ervoor dat de cultus zich ook over de rest van Europa ging verspreiden en een vast onderdeel werd van het christelijk leven in Europa. Hoe is het Sint Nicoalaasfeest ontstaan? Ook de vrouw van de Duitse keizer, Theophanus (zij was van Griekse afkomst) zou voor de verspreiding van de cultus gezorgd hebben. Duizenden kerken werden naar hem vernoemd vanaf het eind van de 11de eeuw, waaronder bijna 400 in Engeland. De eerste Sint Nicolaaskerk werd al in de 6de eeuw gebouwd door de Romeinse keizer Justianus I, in het toenmalige Constantinopel. Sinterklaas nu en later Toch veranderde er nog heel veel met het feest en Sinterklaas zelf. Tot ver in de 20ste eeuw bleef Sint Nicolaas een boeman waar kinderen doodsbang voor moesten zijn en ook waren. Hier komen ook de uitdrukkingen “met de zak mee naar Spanje” en de “wie stout is de roe” vandaan. Langzamerhand is dit beeld gewijzigd en is Sint Nicolaas steeds meer de kindervriend geworden die hij eigenlijk ook was.
Maar waar komt die stoomboot nou vandaan ? Dat is een vinding geweest van een een Amsterdamse schoolmeester in de vorige eeuw die het erg modern vond als Sinterklaas per stoomboot aan zou komen. Nu komt de Sint nog steeds per stoomboot, weinig modern. Maar dit heeft te maken met een vrij recente ontwikkeling waarin geprobeerd wordt om het sinterklaas-feest te “fixeren”. Dit houdt in dat het feest blijft zoals het was (of in ieder geval hoe het eind 19e eeuw en begin 20e eeuw was). Dus de stoomboot blijft en de zwarte pieten ook. Dit terwijl het feest daarvoor steeds in ontwikkeling is geweest. Mocht het feest zich in deze lijn verder ontwikkelen dan zullen multiculturele pieten een geaccepteerd verschijnsel worden en kan de Sint ook per vliegtuig of TGV aankomen.
|
|
|
|
|
| |
