|
 Kleine landen bestaan bij de gratie van grote landen. Soms zijn kleine landen een speelbal van hun grote buren of wereldmachten. Soms kunnen kleine landen zelfstandig operen dankzij hun ‘grootte’. Zij vormen immers geen bedreiging. In Small nations, Crisis and confrontation in the 20th century zijn de kleine landen uitdrukkelijk in beeld in tijden van crisis en conflict. En die waren er genoeg in de twintigste eeuw.
Midden-Oosten zelfstandig
De conclusie luidt dat kleine landen zeer spitsvondig zijn in het rechtvaardigen van hun bestaan. De ideologie achter de staat weten de leiders zeker in tijden van crisis goed over te brengen op hun landgenoten . Hierdoor slagen zij erin de eenheid te bewaren. Ook laten kleine landen zich lang niet altijd overrulen door grotere landen. Typerend daarvoor is het artikel van Efraim Karsh over het Midden-Oosten en de Koude Oorlog. In tegenstelling tot de algemene zienswijze, oordeelt hij dat het Midden-Oosten geen speelbal is van de grootmachten, de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie. Ontwikkelingen en gebeurtenissen is het gebied vonden plaats op eigen initiatief. Zo zorgde niet Clinton, maar Arafat en Rabin zelf ervoor dat zij elkaar de hand schudden om de toenadering tussen Israël en de Palestijnen te verbeelden. Evenmin waren de Camp Davidakkoorden een Amerikaanse daad; Egypte en Israël kwamen zelf tot elkaar.
Nederlandse wetenschap
Kenmerkend voor een zelfstandige positie van een klein land is ook de rol van Nederland tijdens het Interbellum. Hoewel aanvankelijk schoorvoetend, vervulden Nederlandse wetenschappers een bemiddelingsrol tussen vakgenoten afkomstig uit de grote mogendheden. De Eerste Wereldoorlog had als splijtzwam gewerkt en de Nederlanders brachten hen weer nader tot elkaar. Gevolg was dat zij een vooraanstaande rol innamen waarvoor zij met een stroom Nobelprijzen werden beloond.
Balkan
Natuurlijk zijn er ook gebieden waar de externe krachten grote invloed hebben, zoals op de Balkan. Dit gebied is een verzameling kleine landen die geen van alle een onafgebroken geschiedenis van een zelfstandig bestaan kennen. Sommige landen waren al vanaf de middeleeuwen van de kaart verdwenen, andere landen zagen pas het levenslicht in de twintigste eeuw. Waar de Balkanlanden zich wel groot voelen, is in het verleden. Hun klassieke (Griekenland, Macedonië) en middeleeuwse (Servië) voorgangers stellen zij voor als grote staten.
 Inhoudsopgave Small nations Jaarboek NIOD
De samenhang in de bundel is te vinden in de introductie waar naast een inleiding op wat aan artikelen te vinden is in de bundel, ook de conclusie staat. De redactie heeft de auteurs de ruimte gegeven om een diversiteit aan landen, regio’s en onderwerpen te beschrijven. De artikelen kunnen voor de lezers een inleiding vormen voor verdere studie naar interessante thema’s.
Small Nations is het jaarboek van het NIOD, het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie. Het boek is volledig in het Engels. Dit is een weerspiegeling van de visie van het NIOD om de aandacht te verbreden. Core business Nederland in de Tweede Wereldoorlog blijft uiteraard een aandachtsgebied, maar daarnaast wil het ook actief zijn op de ‘internationale slagvelden’. Small nations is een goede stap in die richting.
Small Nations, Crisis and confrontation in the 20th century
19th Yearbook of the Netherlands Institute for War Documentation (NIOD)
Madelon de Keizer en Ismee Tames, red.
ISBN 90 5730 599 2, € 24,95
Uitgeverij Walburg Pers
Meer artikelen door Leon Mijderwijk:
|
