Kaft Sint Ludger.

In maart 2009 was het 1200 jaar geleden dat Sint Ludger overleed. Deze vroegmiddeleeuwse bisschop werd in Zuilen (Utrecht) geboren. Bonifatius en Willibrord gingen hem niet alleen voor als missionarissen, maar ook hebben zij tot op de dag van vandaag een grotere naamsbekendheid. Ludger raakte al in de middeleeuwen in de vergetelheid, buiten ‘zijn’ centra van verering Münster en Werden. Helemaal vergeten is hij niet. De vondst van een laatmiddeleeuws heiligenleven uit de kring van de Moderne Devotie, een spirituele beweging binnen de middeleeuwse katholieke Kerk, bewijst dat. De tekst van deze vita is hertaald door Ludo Jongen en gepubliceerd in Het leven van de heilige bisschop Sint Ludger. Het boekje valt in drie delen uiteen. De auteur begint met een inleiding. Daarna volgt de hertaalde tekst. Dit wordt gevolgd door een facsimile van het handschrift.

De inleiding is vlot en zeer leesbaar. In een bestek van dertig pagina’s weet de auteur inzicht te verschaffen in wie Ludger was, binnen welk historisch kader hij opereerde en welke verering hem ten deel zou vallen. Daarnaast komen natuurlijk de verschillende heiligenlevens aan bod die aan Ludger zijn gewijd. De inleiding is rijk geïllustreerd. En ondanks de beperkte lengte van de inleiding zijn de afbeeldingen soms paginagroot; een enkele is in kleur.

Zoals geschreven is, is de middelnederlandse tekst die Jongen hertaalde een afgeleide van een vroegmiddeleeuwse, Latijnse vita. In Het leven van de heilige bisschop Sint Ludger staat de oorspronkelijke tekst links, de hertaling rechts. Noten, die veelal dient als uitleg, staan onder de tekst. Ook de hertaalde tekst is zeer lezenswaardig. Dat komt allereerst door de wijze waarop Jongen te werk is gegaan. De middeleeuwse zinnen die vele bijzinnen herbergt, heeft hij in losse zinnen opgedeeld. Ook is dit te danken aan de tekst zelf. De middeleeuwse verteller kopieerde niet slaafs de Latijnse tekst. Zo laat hij de wonderen, die voor de hedendaagse lezer misschien te geforceerd overkomen, achterwege. De Moderne Devoten achtten wonderen niet nodig voor hun geloof. “Door het wonderbaarlijke te schrappen komt het accent te liggen op de moeite die Ludger  zich getroost om de Blijde Boodschap te prediken.” (p. 34)

Het leven van de heilige bisschop Sint Ludger
Middelnederlandse tekstedities II

De Middelnederlandse tekst uitgegeven, hertaald en ingeleid door Ludo Jongen (met een facsimile van het handschrift)

96 blz., ingenaaid, geïllustreerd (deels in kleur), ISBN 978-90-8704-089-5, €13,–

Uitgeverij Verloren

• Films in Nationaal Monument Kamp Vught
• Prinses Marianne, 1810-1883
• Prinses Marianne, biografie
• Prinses Marianne, liefde en kunst
• Prinses Marianne, verguisd, bemind