Koning Alfred de Grote van Engeland

De archeologische vondst van de botten van de Angelsaksische koning Alfred zijn groot nieuws in Engeland. Wie is Alfred de Grote? Hij strijdt tegen de Vikingen, maar vertaalt ook religieuze werken in de volkstaal. 

Standbeeld koning Alfred de Grote in zijn geboorteplaats Wantage.

In de ene hand heeft koning Alfred de Grote van Wessex een zwaard, in de andere een rol perkament. Zijn visie is om niet alleen de Vikingen terug te dringen, maar ook de geleerdheid op te waarderen. Zo’n koning verdient de eretitel ‘de Grote’.

Vikingen

Alfred wordt geboren in Wantage, Berkshire in Engeland in 849. Hij groeit op in een tijd dat de Vikingen vaste voet op Engelse bodem krijgen. Alfred is de vijfde zoon van Aethelwulf, koning van de West-Saksen. Hij maakt dus weinig kans om zijn vader op te volgen. In 870 vallen de Denen Wessex aan. Negen gevechten later, zijn Alfreds broers allen dood. Na de dood van zijn broer Aethelred is Alfred de troonopvolger.

Guthrum

Op 21-jarige leeftijd is Alfred koning. Veldslagen met de Vikingen onder leiding van de Deense koning Guthrum karakteriseren zijn eerste regeringsjaren. In 878 verslaat Alfred Guthrum in de Slag bij Edington. Zij sluiten vrede. Als teken van overgave laat de Deense koning zich met een aantal volgelingen dopen ten overstaan van Alfred. De beide koningen delen het land op in delen, in invloedssferen. Het deel waar de Denen heersen, staat bekend als de Danelaw. Alfred regeert in Wessex in het zuiden van Engeland.

Krijgsheer en bestuurder

Het militaire succes van Alfred de Grote wekt om twee redenen verbazing op. Ten eerste laat zijn fysieke gesteldheid te wensen over; in zijn twintiger jaren lijdt hij aan een onbekende ziekte. Ten tweede wordt het beeld van Alfred juist gekleurd door zijn activiteiten op wetgevend en literair gebied. Alfred is niet zozeer een typisch vroegmiddeleeuwse krijgsheer, maar ook een echte bestuurder. Niet voor niets roept zijn erenaam ‘de Grote’ de associatie op met Karel de Grote die eenzelfde rol speelt op het Europese vasteland. In vredestijd profileert Alfred zich als een koning met oog voor de toekomst. Hij laat plaatsen in zijn gebied planmatig versterkingen aanbrengen opbouwen zodat de verdediging optimaal is. In Wareham, Dorset zijn de wallen nog steeds te zien, nu ja de gereconstrueerde dan.

Winchester

Standbeeld koning Alfred de Grote in de hoofdstad van zijn koninkrijk Wessex, Winchester.

Alfreds hoofdstad is Winchester, de grootste stad in zijn gebied. Nu staat bij binnenkomst in de stad een negentiende-eeuws standbeeld van Alfred die fier op wacht staat. In zijn hand heeft hij een zwaard; niet geheven als wapen, maar als kruis. Alfred de Grote is een vrome, christelijke koning.

Onder het motto ‘kennis is macht’ besteedt Alfred veel aandacht aan onderwijs. Door de Vikingaanvallen is onderricht, vaak nauw verbonden aan kloosters, op een laag pitje komen te staan. Dat moet anders. Alfred sticht kloosters bij de vleet. Hij laat werken uit het Latijn vertalen in het Angelsaksisch, zodat een groter publiek in staat is om te lezen. Over zijn eigen tijdperk laat hij aan de hand van Latijnse bronnen de Angelsaksische Kroniek opstellen, een kroniek met gebeurtenissen. Deze lijst van gebeurtenissen loopt door tot 1154, lang na Alfreds dood in 899.

Rome

De aandacht en interesse die Alfred aan de dag legt voor literatuur, is mogelijk terug te voeren op het feit dat hij als vijfde zoon niet alleen militair is getraind, maar ook aandacht mag besteden aan andere zaken. Zo reist hij tweemaal naar Rome. De wijsheid die hij opdoet, gebruikt hij om te strijden in oorlogstijd en te regeren in vredestijd.

Alfred is een historische koning, maar in de loop van de geschiedenis zijn er ook legendes om hem heen ontstaan zoals het verhaal dat hij er van langskrijgt van een vrouw. Lees meer…

Bekijk hier de documentaire van historicus Michael Wood.

Leon Mijderwijk

Leon Mijderwijk (1975) studeerde voor Leraar Geschiedenis 2e graads aan de HU en deeltijd Geschiedenis aan de Universiteit van Utrecht. Zijn aandacht gaat uit naar de vroege middeleeuwen, in het bijzonder van Engeland. Hij schreef artikelen en recensies voor Westerheem, Archeologie Magazine, So British & Irish, Muntkoerier en Filatelie. Leon is redactiemedewerker van het Detectormagazine en Historiën-redacteur. Hij onderhoudt contact met diverse uitgeverijen, archeologen en historici.

More Posts

5 Reacties op Koning Alfred de Grote van Engeland

Geef een reactie

Historiën Twitter
Schrijf je in voor TOEN!