Amateurarcheoloog in Drenthe: De zaak Vermaning

Een amateurarcheoloog uit Drenthe hielt decennia de gemoederen bezig: Tjerk Vermaning. Over zijn leven en vondsten is De zaak Vermaning verschenen.

 

Waar kun je beter De zaak Vermaning lezen dan in Lheebroek, een gehucht in Zuidwest-Drenthe, waar het landschap geschiedenis ademt. Dit was het gebied waar amateurarcheoloog Tjerk Vermaning in de jaren 1960-70 de ene opzienbarende prehistorische vondst na de andere deed. In Hoogersmilde, Ravenswaard en Eemster (op een steenworp afstand van de camping in Lheebroek) vond hij honderden artefacten die aantoonden dat de steentijd hier een tijd was waarin volop bedrijvigheid was geweest.

Gewone man

Even opzienbarend als de vondsten is de enorme hoeveelheid aandacht die de regionale en nationale pers besteedde aan Vermaning en zijn vondsten. Toegegeven, er lag een mooi verhaal aan ten grondslag: de gewone man Tjerk, een scharen-, messen- en grasmaaierslijper die op zijn brommer door Drenthe reed op zoek naar werk, troefde de academisch geschoolde archeologen af. Dit was een zienswijze die Vermaning zelf maar al te graag benadrukte.

Vermaning, archeologen en de pers

De driehoeksverhouding Vermaning (met vrouw Grada en medestanders) – professionele archeologen – pers hebben Wijnand van der Sanden en Anja Schuring in woord en beeld uitgewerkt in het boek De zaak Vermaning, Over een markant amateurarcheoloog in Drenthe.

Borstklopperij

Zelf ben ik geboren in 1975, het jaar waarin tegen Vermaning aangifte werd gedaan wegens vermoeden van oplichting. De strijd die volgde, heb ik dus niet meegemaakt en daardoor heb ik me geen oordeel kunnen vormen op basis van persberichten waarin de emoties hoog opliepen.

Hoewel de auteurs het verhaal levendig en onpartijdig hebben opgeschreven, kreeg ik -ondanks dat ik dus onbevooroordeeld begon- gaandeweg steeds meer een afkeer van de persoon Tjerk Vermaning. Zelfs al waren zijn vondsten echt geweest -het is geen spoiler meer dat dit niet het geval was- komt hij door zijn borstklopperij, geleur om erkenning en zijn afgeven op anderen over als een uiterst onaangenaam mens. Het is goed dat er zoveel ruimte voor beeld is genomen, want als je anderzijds de foto’s ziet, wordt duidelijk dat Vermaning zeker een charismatische uitstraling had waardoor hij mogelijk de journalisten om zijn vingers kon winden.

“Door geheel in de geest van de tijd, partij te kiezen voor de gewone man die zich niets liet gezeggen door het establishment, droeg de pers substantieel bij aan de omvang van de zaak Vermaning.”

Schuld

In de terugblik stellen de auteurs de schuldvraag waarin geen van de drie partijen verschoond blijven in deze zaak die decennialang de gemoederen in archeologisch Nederland bezighield. Dit boek gaat dan ook veel meer om eigentijdse geschiedenis dan die van de Steentijd en dat maakt het eigenlijk des te boeiender want hoeveel artefacten we ook terugvinden we zullen nooit van een prehistorisch mens kunnen vaststellen hoe vals en geslepen hij was.

Tentoonstelling

In het Drents Museum in Assen, zelf een van de hoofdrolspelers in het conflict, is t/m/ 13 januari 2019 een tentoonstelling aan De zaak Vermaning gewijd.

Kijk naar de NPS-documentaire De affaire: ‘Tjerk Vermaning’

Nog een tip indien je het boek wilt bestellen: doe dat bij uitgeverij WBOOKS waar de verpakking de hardcover daadwerkelijk beschermt en dat is niet altijd het geval bij webshopwinkels die een doos gebruiken onder het motto ‘one size fits all’.

Sanden, W. van der en Schuring, A.,

De zaak Vermaning, Over een markant amateurarcheoloog in Drenthe

(Zwolle 2018)

ISBN 9789462582729, € 24,95, 158 p.

Uitgeverij WBOOKS

Leon Mijderwijk

Leon Mijderwijk (1975) studeerde voor Leraar Geschiedenis 2e graads aan de HU en deeltijd Geschiedenis aan de Universiteit van Utrecht. Zijn aandacht gaat uit naar de vroege middeleeuwen, in het bijzonder van Engeland. Hij schreef artikelen en recensies voor Westerheem, Archeologie Magazine, So British & Irish, Muntkoerier en Filatelie. Leon is redactiemedewerker van het Detectormagazine en Historiën-redacteur. Hij onderhoudt contact met diverse uitgeverijen, archeologen en historici.

More Posts

Schrijf je in voor TOEN!