Eind oktober 2011 verschijnt bij Uitgeversmaatschappij Walburg Pers te Zutphen het boek Amsterdamse pakhuizen 16de-20ste eeuw, geschreven door Hans Bonke. In deze uitgave ligt de nadruk niet op de kunsthistorische benadering, maar op de bouwkundige
en sociaal-economisch geschiedenis van de pakhuizen in relatie tot de stadsontwikkeling. Ook degenen die er werkten krijgen ruime aandacht: de pakhuisknechten en havenarbeiders. De uitgave bevat tevens een catalogus waarin 500 nog bestaande pakhuizen zijn opgenomen. Kortom, het boek bevat een compleet overzicht van bijna vijf eeuwen pakhuisbouw in Amsterdam.

Amsterdam is de stad van het oude pakhuis bij uitstek. In vergelijking tot hofjes of grachtenhuizen kregen deze eenvoudige en sobere bedrijfsgebouwen tot nog toe weinig aandacht, terwijl ze toch een belangrijk aandeel uitmaken van het totaal aantal Amsterdamse monumenten van vóór 1800. De schaalvergrotende moderne pakhuizen van na de opening van het Noordzeekanaal in 1876 werden door kunsthistorici lang bestempeld als architectonische wangedrochten zonder enige waarde. Maar dát veranderde door de opkomst van industriële archeologie en de toenemende interesse voor jongere bouwkunst. De populariteit van pakhuizen steeg in de jaren 1960, toen veel moderne pakhuizen een herbestemming kregen als multifunctioneel woon- en werkgebouw.
Tot nog toe gold een uitgave uit 1928 – in het Duits, nota bene – als standaardwerk over dit onderwerp. De rijk geïllustreerde uitgave Amsterdamse pakhuizen 16de–20ste eeuw echter biedt een actueel, gedegen en zeer toegankelijk overzicht van de complete geschiedenis van deze onopvallende, maar prachtige oude bedrijfsgebouwen in de hoofdstad.

Hans Bonke (1947) is freelance historicus en archeoloog. Hij schreef talrijke publicaties over o.a. industriële archeologie, stadsontwikkeling, de VOC en vestingbouw.

Hans Bonke,
Amsterdamse pakhuizen 16de-20ste eeuw,

Uitgeversmaatschappij Walburg Pers,
rijk geïllustreerd in kleur, genaaid gebrocheerd,
ISBN 978.90.5730.733.1, prijs € 39,50
– 256 pagina’s.

• Column: Bij nader inzien
• Texelse oorlogsgeschiedenis op website
• Besturen op het Hollandse platteland: Cromstrijen
• Kooplieden & Kerkgangers, familie De Peyster
• Geschutsstelling in Vordere Wasserstellung onderzocht