Archeologie in Nederland, de fibula

“Fibula’s zijn spelden waarmee in prehistorie, oudheid en middeleeuwen kleding werd dichtgemaakt, vooral mantels.”

 

Fibula’s zijn in groten getale als archeologische vondst aangetroffen en nog steeds worden er -vooral door detectoramateurs- nieuwe aangetroffen. In 2016 is een standaardwerk verschenen: Fibulae uit de Lage Landen, Beschrijving, analyse en interpretatie van een archeologische vondstcategorie. Alleen de omvang, 600 pagina’s, geeft al aan dat er genoeg te zeggen is over en te tonen van deze voorwerpen. Er zijn ruim 20.000 fibula’s (Latijn: fibulae) van 1.200 vindplaatsen geïnventariseerd. Er zijn verschillende typen, speldconstructies, gebruikte metalen en versieringen.

Fibula’s, een rijke archeologische vondstgroep. Bron: rmo.

Mode-accessoires

“Fibula’s waren modegevoelig en hun vorm veranderde steeds. Mannen droegen altijd één mantelspeld, in de regel op de schouder. Vrouwen gebruikten vaak meerdere fibula’s om jurken, rokken en mantels te sluiten. De spelden werden massaal gesmeed of gegoten. Meestal werden ze gemaakt van brons, maar soms ook van edelmetaal. Veel fibula’s hebben de vorm van een dier of gebruiksvoorwerp, en sommige zijn voorzien van een tekst.”
[bron: www.rmo.nl]

Fibula in de vorm van een haas. Bron: rmo.nl.

Archeologie in Nederland

In het aprilnummer 2017 van het tijdschrift Archeologie in Nederland staat een recensie van Fibulae uit de Lage Landen. Het 8-pagina lange openingsartikel van Annemarieke Willemsen (conservator RMO) gaat over fibula’s en de tentoonstelling in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden die aan fibula’s is gewijd. Het RMO heeft 2.000 stuks in de collectie dus daarmee valt een goed overzicht te geven van deze rijke vondstgroep, zeker als hier exemplaren van Museum Het Valkhof (Nijmegen) en uit particuliere verzamelingen zijn toegevoegd.

Leon Mijderwijk

Leon Mijderwijk (1975) studeerde voor Leraar Geschiedenis 2e graads aan de HU en deeltijd Geschiedenis aan de Universiteit van Utrecht. Zijn aandacht gaat uit naar de vroege middeleeuwen, in het bijzonder van Engeland. Hij schreef artikelen en recensies voor Westerheem, Archeologie Magazine, So British & Irish, Muntkoerier en Filatelie. Leon is redactiemedewerker van het Detectormagazine en Historiën-redacteur. Hij onderhoudt contact met diverse uitgeverijen, archeologen en historici.

More Posts

Schrijf je in voor TOEN!