Black Sails: van New Providence naar Schateiland

Het is vandaag 19 september, ofwel International Talk like a pirate Day. Daarom tip ik de, naar mijn mening, beste piratenserie tot nu toe gemaakt: Black Sails.  De serie is van Amerikaanse betaalzender Starz. Het bestaat uit vier seizoenen, die In Nederland te bekijken zijn via Netflix. Zo kom je vloekend als een piraat de dag wel door.

Black Sails vertelt het verhaal dat aan Schateiland van Robert Louis Stevenson vooraf ging. En verweeft dat met de verhalen van historische piraten zoals Charles Vane, Jack Rackham en Anne Bonny. Puur fictieve karakters als Flint en Silver gaan hand in hand met deze historische personages die, hoewel ze echt bestaan hebben, zo hun eigen mythes met zich meedragen. En in Black Sails ook nog hun eigen draai moeten zien te vinden. Dit alles speelt zich af op en rondom het eiland New Providence in de Bahama’s grofweg tussen 1715 en 1721.

Black Sails in het water rondom New Providence

Nassau, de hoofdstad van New Providence, werd in 1670 door Engelsen gesticht onder de naam Charles Town. De Spanjaarden legden het stadje in 1684 in de as. Het herrees in 1695 als Nassau, ter ere van de Nederlandse stadhouder Willem III die inmiddels ook koning van Engeland was.

Nassau had de beste haven op de Bahama’s: net buiten de eigenlijke haven was plaats voor grote schepen met diepgang. Al verhinderde een zandbank tegenover het fort van Nassau dat grote schepen ook helemaal de haven binnen konden varen. Behalve dat Nassau de beste haven in de Bahama’s had, nam het ook een zeer strategische positie in. Het lag tussen de Britse kolonies op de oostkust van Amerika, zoals Carolina met havenstad Charleston en Cuba met havenstad Havana en de rest van het Caraïbische gebied ten zuiden en zuidoosten van de Bahama’s. Hoe werd het een piratennest?

Spaanse Successieoorlog

Poster film Schateiland 1934

Poster van de eerste ‘gesproken’ verfilming van Schateiland uit 1934. Bron: wikimedia commons.

Nadat de Spaanse koning Karel II in 1701 kinderloos stierf brak de Spaanse Successieoorlog uit. Spanje viel toe aan de machtige koning Lodewijk XIV die het bestuurde namens zijn kleinzoon Filips. Bijna alle andere mogendheden, inclusief Engeland en de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, kwamen in verzet tegen dit gevaarlijke machtsblok. Het was oorlog. Zo kon het gebeuren dat Nassau in 1703 door een Frans-Spaanse expeditie wederom met de grond gelijk werd gemaakt. In 1706 werd Nassau nogmaals geplunderd.

Hierna leefden er nog maar een stuk of 500 Engelse inwoners op New Providence. Een jaar later zette Edward Birch, die als gouverneur was aangesteld, voet op het eiland. Hij schrok zo van de puinzooi die hij aantrof dat hij na een paar maanden rechtsomkeert maakte richting Engeland. Het zou tot 1718 duren tot het Engelse gezag in de persoon van gouverneur Woodes Rogers weer hersteld werd op New Providence.

Ondertussen groeide New Providence uit tot het hoofdkwartier van de piraten die opereerden in het Caraïbische gebied. In eerste instantie waren zij vooral (legaal) actief als kapers tegen de vijanden van Engeland: Frankrijk en Spanje. Met de Vrede van Utrecht kwam in 1713 een eind aan de Spaanse Successieoorlog. Toen de vrede uitbrak, weigerden veel kapers hun wapens neer te leggen. Zij gingen op eigen houtje verder als piraat. Onder hen mannen als Benjamin Hornigold en Edward ´Zwartbaard´ Teach.

Piratengeschiedenis

Hun misdaden en avonturen werden, net als die van vele andere historische piraten, beschreven in A general History  of the Pyrates (1724), geschreven door ene kapitein Charles Johnson. Dit is een pseudoniem en tot op de dag van vandaag weten we niet zeker wie hij was. Zijn boek is de bron geweest van veel verhalen over piraten. Het was niet alleen een inspiratiebron voor Black Sails, maar ook voor een van de bekendste piratenverhalen ooit geschreven: Schateiland van de Schot Robert Louis Stevenson.

Schateiland

Schateiland

Jim zit verstopt in een ton met appels en luistert de piraten af die snode plannen aan het maken zijn. Illustratie door George Roux (1850-1929) voor de editie van Schateiland uit 1885. Bron: wikimedia commons.

Geen verhaal heeft ons beeld van piraten zo gevormd als Schateiland. Stevenson gaf het verhaal eerst uit als een serie in een tijdschrift voor kinderen: Young Folks 1881, 1882. In 1883 publiceerde hij het als boek, onder de titel Treasure Island, or the mutiny of the Hispaniola. In het verhaal raakt tiener Jim Hawkins verzeild in een zoektocht naar de schat van beruchte piratenkapitein Flint.

Long John Silver is de scheepskok op de schatexpeditie. Hij blijkt een piraat in vermomming te zijn. Hoewel Jim oprecht verrast was over dat feit, kunnen wij ons dat nauwelijks voorstellen. John Silver heeft maar één been om op te staan en er zit een grofgebekte papagaai op zijn schouder die luistert naar de naam Flint. Net als zijn voormalige kapitein. Stevensons beschrijving van Silver levert een van de meest herkenbare beschrijvingen van een piraat op die we kennen. Met dank aan de vele verfilmingen van Schateiland. En vooral dankzij de vertolking van Long John Silver door Robert Newton in 1950. Hij was de eerste die praatte als een piraat: “Arrr Jim.”

Black Sails kleurt op fraaie wijze in hoe Silver de gevreesde piraat met houten poot werd die later op Schateiland rond zou hinken. Bovenal biedt de serie een aansprekende mix van actie, seks, liefde en schatjagen. Gaat dat zien.

Piratenvlaggen

Black Sails is genoemd naar die beroemde zwarte piratenvlaggen. Voor wie meer wil weten over de geschiedenis van deze piratenvlaggen verwijs ik naar Piratenvlaggen: geschiedenis van schedels en sabels

Bronnen

Johnson, captain Charles, A general history of the pirates. The classic account of the most murderous and felonious exploits from the golden age of piracy (Herdruk New York 2013/ origineel: 1724)

Fictum, David, “The Strongest Man Carries the Day,” Life in New Providence, 1716-1717 (26 juli 2015)

Tim Wachelder

Tim Wachelder studeerde geschiedenis aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Tijdens zijn studie specialiseerde hij zich in Europese Expansiegeschiedenis. Behalve over koloniale geschiedenis schrijft hij ook over militaire, culturele en Nijmeegse geschiedenis. Sinds 2007 is hij webredacteur bij Historiën.

More Posts

Historiën Twitter
Schrijf je in voor TOEN!