Canon van Nederland, boek bij de tentoonstelling

De geschiedeniscanon heeft een plaats gekregen in het Openluchtmuseum in Arnhem. In een permanente tentoonstelling is de canon verbeeld. Bij de tentoonstelling verscheen het begeleidende boek Canon van Nederland.

 

In de Nederlandse geschiedschrijving had de canon zijn plaats al langer ingenomen. Nu de hevigste storm is geluwd, kan je vaststellen dat ons land in korte tijd werd overspoeld door geschiedeniscanons in navolging van de moeder aller canons die Frits van Oostrom c.s. in de periode 2005-2007 samenstelde.

Overzichtswerken

Historiën is altijd voorstander geweest van de canon al was het maar omdat de principiële voor-  en tegenstanders de aandacht voor de geschiedenis -ook in de media- opstuwden. Dat deze rage uitmondde in uitgaven over vensters van godvergeten plaatsen waardoor slechts een enkeling naar binnen wilde staren kun je op de koop toenemen. Hier tegenover stonden namelijk voldoende interessante publicaties die niet per se nieuwe historische inzichten gaven maar wel als overzichtswerken een breed publiek bereikten.

Walburg Pers

Uitgeverij Walburg Pers heeft een aantal canons uitgebracht waaronder een over de Eerste Wereldoorlog van Martin Kraaijestein en Paul Schulten en een over de Tweede Wereldoorlog door David Barnouw. Rijk geïllustreerd en met harde cover zijn het uitnodigende boeken. Niet vreemd dus dat het begeleidende boek bij de tentoonstelling in Zutphen is uitgegeven. Voor de prijs van 19,95 ligt er nu namelijk een publicatie die een gewone museumgids overklast.

Dichter bij de geschiedenis

In het voorwoord geeft Willem Bijleveld, directeur van het Openluchtmuseum aan dat bezoekers met het boek kunnen nagenieten en anderen moet het als een voorproefje dienen waarna je niet kunt wachten om naar Arnhem af te reizen. Zijn belofte is:

“Het Nederlands Openluchtmuseum brengt je dichter bij de geschiedenis dan ooit.”

Tijdvakken

Voor mij geldt het laatste op het moment van lezen dat ik de tentoonstelling niet bezocht heb en de connectie tussen tentoonstelling én boek nog niet in beeld heb.
In het boek spat de canon van Nederland niet van de pagina’s af. Geen nummering tot 50. Geen vensters. De canononderwerpen zijn al dan niet expliciet opgenomen in de lopende teksten, ingebed in de historische context. Die indeling vertoont -vanaf de prehistorie- een opmerkelijke overeenkomst met de Tien Tijdvakken van De Rooy, de indeling die het Nederlandse geschiedenisonderwijs in een ijzeren greep heeft.

Onderwijs

Het onderwijs is vast en zeker een doelgroep waarop het museum de pijlen richt met de verbeelding van de canon. De teksten in het boek lijken dat te weerspiegelen. De wijze van begrippen uitleggen, de wist-je-dat?-vragen, de voorbeelden met fictieve personen aan het woord geven het hier en daar het karakter van lesmateriaal. Hierdoor speelt de vraag op wat de tentoonstelling de volwassene historisch geïnteresseerde heeft te bieden. Je zou kunnen stellen dat daarmee het doel van Bijleveld is bereikt: alleen met een bezoek aan het museum kan je die vraag beantwoorden.

Dagelijks leven

Het draait dus om het dagelijks leven van vroeger tijden, zoals ook de ondertitel aangeeft. Ergens anders zou dat geforceerd -populistisch- over kunnen komen maar in het Openluchtmuseum moet dat passen.

“De hoogtepunten uit de Canon worden niet tentoongesteld als een reeks meesterwerken, maar alsof je ze ziet door de ogen van gewone mensen.”

In het afsluitende hoofdstuk ‘Achter de schermen’ staat de totstandkoming van de tentoonstelling zelf centraal. Hier wordt duidelijk dat de makers vele vragen hebben gesteld en voor dilemma’s zijn gesteld.

Kieskamp, Andrea en Slings, Hubert red.,

Canon van Nederland, Het dagelijks leven door de eeuwen heen

ISBN 9789462491816, € 19,95, 128 p.

Uitgeverij Walburg Pers

Leon Mijderwijk

Leon Mijderwijk (1975) studeerde voor Leraar Geschiedenis 2e graads aan de HU en deeltijd Geschiedenis aan de Universiteit van Utrecht. Zijn aandacht gaat uit naar de vroege middeleeuwen, in het bijzonder van Engeland. Hij schreef artikelen en recensies voor Westerheem, Archeologie Magazine, So British & Irish, Muntkoerier en Filatelie. Leon is redactiemedewerker van het Detectormagazine en Historiën-redacteur. Hij onderhoudt contact met diverse uitgeverijen, archeologen en historici.

More Posts

Schrijf je in voor TOEN!