Cato, Goed boeren

Als een Romeins grootgrondbezitter halverwege de tweede eeuw voor Christus zijn landbouwbedrijf wilde opzetten, deed hij er goed aan Goed boeren van Cato te raadplegen.

Cato (234-149 v.Chr.) was een succesvol militair en staatsman, zij het niet van de hoogste orde. Hij stamde uit een rijke familie van ridders. Hijzelf ontpopte zichzelf bovenal als moraalridder door de oud-Romeinse waarden met hand en tand te verdedigen.

Nieuwe landbouw

In Goed boeren (De Agricultura), vertaald en ingeleid door Vincent Hunink, verwerkt Cato deze tradities in een nieuwe ontwikkeling: de exploitatie van landbouwgronden door de bezittende klasse. De landbouw onderging veranderingen doordat nieuwe technieken werden geïntroduceerd en veroverde gebieden als graanschuur werden gebruikt. Om winst te maken was het verstandig te investeren in de verbouw van olijven en wijndruiven. De auteur wijst de weg hoe dat aan te pakken.

Stijlvol

Of het nu gaat om het bouwen van een hoeve of een persruimte, het laten branden van kalk of het verdelen van de mest, Cato weet raad. Hij doet dit in een stijl die Hunink als volgt aanprijst:

“De zinnen zijn compact, boers en lapidair, de woordkeus lijkt weinig variatie te vertonen, en de opbouw en structuur van langere passages ogen uitgesproken los en rommelig.”

Begin Latijnse proza

Wat maakt Goed boeren, buiten het inzicht in de landbouwontwikkelingen, dan juist zo interessant? Cato staat helemaal aan het begin van de Latijnse proza. Hoewel er nog voldoende was om bij te schaven, waren er in ‘Cato’s stijl wel degelijk elementen van literaire vormgeving aanwezig’. Juist de archaïsche aspecten maken het werk belangwekkend in literair opzicht.

Rijkdom

De vertaling door classicus Vincent Hunink maken het, ook voor niet-classici, mogelijk om de rijkdom van de Romeinse teksten te ontdekken. De inleiding is weliswaar beknopt maar biedt veel houvast om de tekst te kunnen doorgronden. De typografie en kleurkeuze van de omslag geven het boekje een frisse en moderne uitstraling.

Cato,

Goed boeren

Hunink, V., vertaling en toelichting

(2e herziene druk; Amsterdam 2018)

ISBN 978 90 253 0924 4, € 15,-, 160 p.

Uitgeverij Athenaeum

Leon Mijderwijk

Leon Mijderwijk (1975) studeerde voor Leraar Geschiedenis 2e graads aan de HU en deeltijd Geschiedenis aan de Universiteit van Utrecht. Zijn aandacht gaat uit naar de vroege middeleeuwen, in het bijzonder van Engeland. Hij schreef artikelen en recensies voor Westerheem, Archeologie Magazine, So British & Irish, Muntkoerier en Filatelie. Leon is redactiemedewerker van het Detectormagazine en Historiën-redacteur. Hij onderhoudt contact met diverse uitgeverijen, archeologen en historici.

More Posts

Schrijf je in voor TOEN!