Column: Volksgebruiken

Wat is dat toch altijd weer een vreselijk kinderachtig gedoe tijdens de decembermaand. Je zou het bijna een gedonder of gelazer noemen, maar dat mag natuurlijk niet. Eerst die mallotige, voortdurend zwaaiende bisschop op zijn schimmel, dan die zielige dennenboompjes die maar een paar weken in leven mogen blijven voordat ze allemaal op de stoep belanden en ten slotte al dat zinloze vuurwerkgedoe. Wat een herrie, wat een luchtvervuiling, wat een geldverspilling, wat een rotzooi op straat. En denk eens aan al die zielige honden en slapeloze bejaarden. Daar komen dan die oliebollen nog bij.

Als ik het goed heb, dateert die vieze familietraktatie al uit de Middeleeuwen, tenzij Germaanse stammen nog eerder tegen heug en meug probeerden te genieten van een dergelijk misbaksel. Waarom zou je eigenlijk handenwrijvend van een plat stukje deeg een balletje proberen te maken en dat dan vervolgens in een pannetje olie gaar gaan bakken? In België een smoutebol genoemd, bereid met vet uit een varkensbil, en in de Verenigde Staten bekend geworden als een Dutch donut? Puur om een doodgewone avond een beetje smaak en geur te geven? Wat moet het trouwens zielig zijn als je wordt uitgeroepen tot de Miss Oliebol van het jaar, ook al wil dat alleen maar zeggen dat je de leukste verkoopster bent van zo’n raar ding met poedersuiker erop.

Toon Hermans wist al dat ze eigenlijk maar één doel dienen. En dus zong hij:

Och ja, en het jaar is haast afgelopen.
Nog een paar dagen…
Dan gaan we mekaar weer met oliebollen gooien en zo.
Beetje melancholieke dagen van het laatste jaar.

Een paar appelflappen.

Een paar appelflappen.

Naar wie ik zo’n bol graag zou willen gooien, durf ik jammer genoeg niet hardop te zeggen. Maar als ook ik dan toch iets bijzonders moet snoep-eten op oudejaarsavond, dan heb ik nog liever zo’n plat baksel met een dikke schijf appel aan de binnenkant en een rond gat in het midden: dus een appelflap ofwel een appelbeignet. Toch is een beignet eigenlijk ook een bobbel, een zwelling. En het is heus niet leuk als iemand je uitmaakt voor flapdrol.

'Uitsluitend voor uitwendig gebruik'.

‘Uitsluitend voor uitwendig gebruik’.

Eigenlijk moest er bij de verkoop van die oudejaarsdingen een bordje staan met daarop de tekst Niet om op te eten. Dat doet me denken aan wat mijn buurmeisje mij laatst vertelde over een parfumreclame uit 1987 van de firma Moschino. Daarop was een jonge vrouw te zien die een flesje parfum met een soort rietje erin vasthield. Het bijschrift Uitsluitend voor uitwendig gebruik! doet grappig aan. Ik zag het bordje al voor me dat ik op mijn beurt heel graag bij alle verkooppunten van oliebollen wilde plaatsen: Uitsluitend om mee te gooien! En wie zou ik als doel vooral aanbevelen? Nee, deze keer eens geen politici. Maar wie dan wel? Dat durf ik niet hardop te zeggen, want dan word ik helemaal rood van schaamte en ik heb al zo’n last van mijn maag.

Wishbone van een kip. Foto: Petko Yotov Bron: https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=6582657

Wishbone van een kip. Foto: Petko Yotov. Bron: https://commons.wikimedia.org

Maar als ik dan toch moet kiezen voor een volksvermaak met een lange voorgeschiedenis, geef mij dan maar een wishbone. Met zo’n vorkvormig bot, dat zich tussen de nek en de borst van vogels bevindt, hebben de Romeinen al wensspelletjes gedaan, voordat het onder meer overwaaide naar Engeland en de Verenigde Staten. Als twee mensen er ieder aan een kant aan trokken, mocht degene met het langste stuk een wens doen. Maar brak het voortijdig al in tweeën, dan won degene met het langste stuk direct en was de ander meteen uitgeschakeld. Ja, zo gaat dat met oude volksgewoonten, tot vandaag aan de dag. Het is steeds weer winnen of verliezen en zelden samen delen. Vooral op Thanksgiving Day is het bij het gezamenlijk opeten van zo’n zielige kalkoen populair geworden. Spelletjes waarbij de een wint en de ander verliest, zijn altijd weer het meest geliefd. Samen winnen? Dat is niet veel waard en mag nauwelijks winnen worden genoemd.

Ick Sing

Noot van de redactie:
Een meerderheid van de redactieleden hecht eraan te vermelden dat zij juist veel plezier beleeft aan het afsteken van vuurwerk, oliebollen eten en het vieren van het nieuwe jaar. Zij is het dus sterk oneens met Ick Singh en hoopt komend oud & nieuw alsnog een oliebol of appelflap met hem te eten.

 

Historiën Twitter
Schrijf je in voor TOEN!