Donderdag 17 mei 2012
Histocasa | Contact | Colofon
Commissie Dijsselbloem: geschiedeniscanon voorbeeld voor andere vakken  

PresentatiePOO_rapport_Dijsselbloem.jpgDe Commissie Dijsselbloem pleit voor het geleidelijk invoeren van een canon voor alle vakken. De geschiedeniscanon geldt daarbij als voorbeeld. Dit is te lezen in het onderzoeksverslag ‘Tijd voor onderwijs’ dat de ‘Commissie Parlementair Onderzoek Onderwijsvernieuwingen’  (doorgaans de Commissie Dijsselbloem genaamd) op 13 februari 2008 presenteerde. 

De commissie wil ondermeer dat onderwijs inhoud weer meer centraal wordt gesteld. Er moet concreter worden vastgesteld wat leerlingen aan het einde van hun schooltijd moeten kennen. Dat kan door heldere ‘leerstandaarden’ vast te stellen en door ‘canonisering van de kennisbasis’. Met canonisering bedoelt Dijsselbloem ‘het bepalen van de onmisbare kennisonderdelen’, zoals voor het geschiedenisonderwijs gedaan is. Letterlijk zegt de commissie over de geschiedeniscanon:

‘In het geschiedenisonderwijs is nu, dankzij de Commissies Van Rooij en Van Oostrom, een canonisering van het onderwijs in gang gezet. Gegeven het grote draagvlak dat hiervoor bestaat, kunnen we vaststellen dat er een toenemende behoefte is aan herwaardering van (gedeelde) kennis. Een herwaardering waarvan we als commissie het belang onderstrepen.

De onderzoekscommissie is van mening dat dit tevens een belangrijke bijdrage kan leveren aan het herstellen van de positie en het aanzien van de vakdocent in het onderwijs. De overheid moet hierin een initiërende rol vervullen, maar het is wenselijk dat het veld zelf bij de inhoudelijke herijking het voortouw neemt. De formele verankering in curriculum en het eindexamen is dan weer aan de overheid.’ (blz. 11).

De commissie Dijsselbloem hecht er verder aan dat de verhouding tussen kennis en vaardigheden in balans blijft. Daarom is het van belang de onderwijsinhoud (kennis én vaardigheden) concreet vast te leggen:

‘De commissie onderstreept daarbij het belang van een gedeelde kennisbasis voor gedeelde waarden in de samenleving. Daarbij zullen wel keuzen moeten worden gemaakt. Verbreding van curricula heeft in het verleden geleid tot minder diepgang. Dit zal moeten worden gecorrigeerd.

Verder zal de politiek keuzen moeten maken welke onderwijsinhoud wordt opgenomen in het kerncurriculum. Niet het gehele onderwijsprogramma behoeft gedetailleerd te worden vastgesteld, maar de belangrijkste vakinhoud moet helder zijn. Voor geschiedenis is een dergelijke canon reeds ontwikkeld. Ook voor natuurwetenschappen is een voorstel ontwikkeld. De commissie beveelt aan dit proces geleidelijk te verbreden naar andere vakken. Naast het kerncurriculum blijft er voldoende vrijheid bestaan voor de school en de leerling om het eigen onderwijs verder in te
vullen.’ (blz. 144).

De commisie beveelt daarom aan:

  • het proces van canonisering geleidelijk te verbreden naar andere vakken;
  • bij het zoeken naar een balans tussen kennis en vaardigheden het belang van een gedeelde kennisbasis voor gedeelde waarden in de samenleving een groter accent te geven;
  • duidelijke keuzen te maken welke onderwijsinhoud wordt opgenomen in het kerncurriculum. 

Wat de leergebieden betreft adviseert de commissie de Tweede Kamer ‘zich te bezinnen op de vraag of vakken als Nederlands en wiskunde in de toekomst niet moeten worden uitgesloten van (de mogelijkheid van) vakkenintegratie of geïntegreerde opname in bredere leergebieden.’

Kortom, wat de commissie Dijsselbloem betreft moet de geschiedeniscanon concreet worden opgenomen in het kerncurriculum. Andere vakken zullen op termijn ook een eigen canon moeten ontwikkelen die, net als geschiedenis, een vaste plek moet krijgen in het onderwijsprogramma. Dat is niet alleen van belang voor het bewaken van de vakkennis. De gedeelde kennisbasis die zo ontstaat is van belang als bodem voor gedeelde waarden in de samenleving op zich.

Bronnen:
Onderzoeksrapport Commissie Dijsselbloem: Tijd voor onderwijs (PDF).
Officiële samenvatting onderzoeksrapport:  Samenvatting Tijd voor onderwijs (PDF).

De Commissie Dijsselbloem heeft een eigen site: http://www.tweedekamer.nl/kamerleden/commissies/TCO/sub/index.jsp Hierop zijn alle (deel)rapporten, verslagen en persberichten te vinden.

Bookmark and Share
Meer artikelen door Ivo Sicking: