Constantijn Huygens op dienstreis

Constantijn Huygens kleurt de Gouden Eeuw. Dichter, geleerde, secretaris van prins Frederik Hendrik, diplomaat en componist. In 1654 gaat hij op dienstreis.


De laatste officiële taak van koning Beatrix voor haar aftreden. In haar residentie Den Haag verzorgt zij de opening van de tentoonstelling Constantijn & Christiaan Huygens, Een gouden erfenis. Christiaan ‘is een venster’ in de Canon van de geschiedenis. De roem van zijn vader Constantijn doet er weinig voor onder. Ook hij kleurde de Gouden Eeuw. Dichter, geleerde, secretaris van prins Frederik Hendrik, diplomaat en componist; Constantijn Huygens is een veelschrijvende duizendpoot.

Schrijver

Veel van zijn werken –brieven en gedichten- zijn in druk verschenen. Het verslag van een dienstreis was nog niet eerder uitgegeven. Tot in het Huygensjaar 2013; nu is er het Onbekend reisverslag, Constantijn Huygens op dienstreis is een verslag van zijn tocht naar Eindhoven en Spa, Luxemburg en Meurs in 1654.

Domeinraad

Hij maakt de reis als lid van de Nassause Domeinraad dat de goederen en de financiën van de Oranje-Nassaus beheert. Dat beheren kon niet altijd vanachter het bureau dus dat betekent dat de heren op pad gaan. Huygens was vanaf 1630 raadsheer in de Domeinraad, maar voor de reis van 1654 is hij nooit deel van het reisgezelschap. Daarvoor eiste het secretariaat hem teveel op; hij was of in Den Haag nodig of op veldtocht met Frederik Hendrik. In 1654 bekleedt hij niet meer deze vertrouwenspositie en maakt hij een rondtocht langs diverse landgoederen. Het reisdoel is zeker bedoeld om de deplorabele financiële toestand van de Oranjes te verbeteren. Huygens schrijft over de gevaren van reizen, de verkoop van bomen, de controle van kastelen en de vernieuwing van waterkeringen. Hij ziet veel. Wij kijken mee. Dankzij zijn verslag, maar ook dankzij de tekeningen die de Huygens maakten. Zoons Christiaan en Lodewijk zijn namelijk mee; deze reis is een deel van hun opvoeding.

Aanzet tot actie

Constantijn Huygens komt in het verslag vooral naar voren als iemand “die aanzet tot actie, beslissingen neemt, met genoegen gezag toont. Hij laat daarmee karaktertrekken zien, die we meestal niet bij hem kunnen waarnemen.” Hij toont zich van zijn zakelijke kant; de persoonlijke noot bewaart hij grotendeels voor de gedichten die hij onderweg maakt.

De inleiding van prof.dr. Groenveld is verhelderend en overtuigend dat het reisverslag de moeite van het bestuderen waard is. Bijzonder is dat de tekst niet alleen geschikt is om te bestuderen (het lot van de meeste bronnenpublicaties), maar ook om gewoon te lezen. Geen tegenwoordig overheidsrapport is met zo’n smaak geschreven. Over gebrek aan relatiegeschenken:

“vandaer vertrochen naer dat my die vande Magistraet waren komen adieu seggen, met eenige blauwe excusen, waeromme sy in gebreecken waren gebleven van myn den Wyn vande Stadt te vereeren.”

Of over de bevolking: “synde meest een rouw, kribbich en krackelich volck”. Eigentijdse illustraties maken het geheel compleet.

Onbekend reisverslag, Constantijn Huygens op dienstreis, Zijn verslag van zijn tocht naar Eindhoven en Spa, Luxemburg en Meurs, 1654
Prof.dr. S. Groenveld uitgave en inleiding

(Hilversum 2013)
ISBN 978-90-8704-365-0, €19,-
140 blz. gebonden, geïllustreerd
Uitgeverij Verloren

 

Leon Mijderwijk

Leon Mijderwijk (1975) studeerde voor Leraar Geschiedenis 2e graads aan de HU en deeltijd Geschiedenis aan de Universiteit van Utrecht. Zijn aandacht gaat uit naar de vroege middeleeuwen, in het bijzonder van Engeland. Hij schreef artikelen en recensies voor Westerheem, Archeologie Magazine, So British & Irish, Muntkoerier en Filatelie. Leon is redactiemedewerker van het Detectormagazine en Historiën-redacteur. Hij onderhoudt contact met diverse uitgeverijen, archeologen en historici.

More Posts

Schrijf je in voor TOEN!