Donderdag 17 mei 2012
Histocasa | Contact | Colofon
De geschiedenis van het matrozenpakje  

Op 25 september aanstaande verschijnt bij Uitgeversmaatschappij Walburg Pers de boekuitgave ‘Het stond je zo schattig’. Cultuurgeschiedenis van het matrozenpakje, geschreven door Ignaz Matthey. Centraal in het boek staan de sociale aspecten van
deze kindermode. In hoeverre was het matrozenpakje leeftijd-, sekse- en klassespecifiek? Bij welke gelegenheid werd het gedragen? Welke emoties wekte het bij kinderen en volwassenen op? Waaraan dankte het pakje zijn enorme populariteit?
Is de matrozendracht uit de mode geraakt omdat men erop was uitgekeken of zat daar meer achter?

Kinderkleding gebaseerd op de dracht van matrozen bestaat al meer dan twee eeuwen. Het matrozenpakje met de markante braniekraag (uit 1846) groeide internationaal uit tot de populairste kindermode ooit. Maar in de loop der tijden zijn er aan dit kledingstuk zeer
uiteenlopende betekenissen toegekend.
Vroeger vonden moeders matrozenpakjes zo schattig; tegenwoordig worden ze door Japanse kledingfetisjisten en in de westerse homoscene om heel andere redenen geapprecieerd. In het Duitse Keizerrijk kreeg het pakje een militaristische lading, terwijl het in
Nederland zijn vriendelijke uitstraling behield. De nazi’s wezen het matrozenpakje af als burgerlijk en anarchist B. Traven beschouwde het als een smakeloos toonbeeld van kapitalisme. Ook de Chinese communisten deden het in de ban, maar hun Russische
geestverwanten bleven deze bourgeoismode trouw.

Juist omdat kleding op zichzelf betekenisloos is kan zij met tegenstrijdige belevingswaarden worden geladen. Of het nu gaat om witte herensokken, hoofddoekjes of matrozenpakjes: wat we erin zien, hebben we er zelf eerst in gelegd.

In ’Het stond je zo schattig’ laat Ignaz Matthey zien welke factoren van invloed zijn geweest op het in en uit de mode raken van de matrozendracht. Politiek, ideeën over kinderen, erotiek, de uitvinding van de fotografie, het strandvermaak, warenhuizen en de confectieindustrie – je vindt het allemaal terug in de geschiedenis van deze kindermode.

Vanaf 25 september 2010 tot en met 13 maart 2011 is er in het Maritiem Museum Rotterdam de tentoonstelling ‘Fashion Ahoy! Maritieme look in de mode’ te zien, over de invloed die de zee in de loop der eeuwen op de mode heeft gehad.

Ignaz Matthey (1947) is historicus en freelance redacteur/tekstschrijver. Hij publiceert regelmatig over cultuurhistorische onderwerpen. Momenteel werkt hij aan een boek over de geschiedenis van het duel in Nederland.
Ignaz Matthey,
‘Het stond je zo schattig’. Cultuurgeschiedenis van het matrozenpakje,

Uitgeversmaatschappij Walburg Pers,
rijk geïllustreerd in kleur, genaaid gebrocheerd,
ISBN 978.90.5730.682.2, prijs € 24,95 – 128 pagina’s.

Bookmark and Share
Meer artikelen door Redactie Historiën: