De Slag bij Vlaardingen 1018

In de bundel De Slag bij Vlaardingen 1018 beschrijven Kees Nieuwenhuijsen en vrienden een gevecht dat van groot belang was voor het graafschap Holland.

In de eerste decennia van de elfde eeuw wist de Westfriese graaf Dirk III met een aantal activiteiten zijn vijanden tegen zich in het harnas te jagen. Hij eigende zich landerijen van de Kerk toe en liet, zonder dat hem het koninklijk recht was verleend, goederen of geld betalen door handelaren die de vaarweg Maasmond-Merwede gebruikten.

Strafexpeditie

Dirks bezigheden lokten een keizerlijke strafexpeditie uit onder leiding van hertog Godfried van Lotharingen. Doel was de illegale handelingen tot een einde te brengen zodat de graaf een toontje lager zou zingen en zich zou voegen naar het gezag. Het tegendeel gebeurde. De troepen kwamen niet zoals gepland tot de burcht in Vlaardingen om Dirk in het nauw te drijven, maar werden door de grafelijke krijgers vanuit een hinderlaag aangevallen. Hoewel Godfried zelf slag bleef leveren tot hij gevangen werd genomen, sloegen vele van zijn mannen op de vlucht. Hun vluchtweg was niet gemakkelijk want de schepen die hen hadden gebracht, lagen alweer midden op de rivier.

“Degenen die de oever haalden, moesten in hun zware maliënkolders door het water waden en zwemmen. Als ze een schip wisten te bereiken en met z’n allen aan boord probeerden te klimmen, kapseisde het vaartuig en verdronken ze alsnog.”

Bundel

Ter gelegenheid van deze Slag bij Vlaardingen die duizend jaar geleden plaatsvond op 29 juli 1018, is een bundel verschenen. Kern van het boek vormt een vierluik van Kees Nieuwenhuijsen:

  • Het graafschap West-Frisia
  • De Vlaardingse kerkenkwestie
  • De Slag bij Vlaardingen in 1018
  • Van West-Frisia naar Holland

In het Voorwoord wint Nieuwenhuijsen, die de redactie over deze publicatie voerde, de sympathie van de lezer (althans, in ieder geval die van mij) door te beschrijven hoe het werk tot stand kwam:

“Dit boek is geschreven door vrienden met wie ik mijn enthousiasme voor middeleeuwse geschiedenis deel. […] Het blijft leuk om elkaars kennis te delen en te bediscussiëren.”

Historische  context

De kompanen van de redacteur leverden bijdragen die een verdieping zijn op de kennis over de Slag, zoals ‘Archeologisch onderzoek’ door Tim Ridder, gemeente-archeoloog van Vlaardingen, of een beter inzicht geven in de historische context van de periode. Die laatste categorie varieert van het modebeeld, het religieuze leven, inzicht in wat middeleeuwers aten en dronken tot de handel en het gebruik van schepen waarover vroegemiddeleeuwenkenner Luit van der Tuuk twee artikelen schreef. Deze korte verhalen geven een divers en kleurrijk beeld van de elfde eeuw.

Bronnen

Na de elf bijdragen volgen de bijlagen waarin vertalingen uit het middeleeuws Latijn zijn te vinden van de drie eigentijdse bronnen die verslag doen van de Slag bij Vlaardingen:

  • Alpertus van Metz, De diversitate temporum
  • Thietmar van Merseburg, Chronicon
  • Bisschopskroniek van Kamerijk

De artikelen zijn verrijkt met kaderteksten en illustraties; tevens is er een kleurenkatern en notenapparaat en literatuurlijst te vinden in De Slag bij Vlaardingen 1018.

Nieuwenhuijsen, K. (red.),

De Slag bij Vlaardingen 1018, Strijd om het graafschap Holland

(Utrecht 2018)

ISBN 9789401912686, € 15,00, 256 p.

Uitgeverij Omniboek

Leon Mijderwijk

Leon Mijderwijk (1975) studeerde voor Leraar Geschiedenis 2e graads aan de HU en deeltijd Geschiedenis aan de Universiteit van Utrecht. Zijn aandacht gaat uit naar de vroege middeleeuwen, in het bijzonder van Engeland. Hij schreef artikelen en recensies voor Westerheem, Archeologie Magazine, So British & Irish, Muntkoerier en Filatelie. Leon is redactiemedewerker van het Detectormagazine en Historiën-redacteur. Hij onderhoudt contact met diverse uitgeverijen, archeologen en historici.

More Posts

Historiën Twitter
Schrijf je in voor TOEN!