Dingen die ergens toe dienen

In ‘Dingen die ergens toe dienen’ vertellen wetenschappers en historici verhalen over de materiële cultuur van de wetenschap.

“Een voorwerp is een stabiel gegeven. Afhankelijk van de vragen van een onderzoeker, manifesteert het zich op verschillende manieren.” Met die stelling in gedachten heeft de redactie van Dingen die ergens toe dienen, Verhalen over materiële cultuur van wetenschap onderzoekers gevraagd “om een bijdrage te schrijven over een object of document dat zij zelf gevonden hebben.”

Herinnering

Dat heeft geresulteerd in een gevarieerde verzameling artikelen, waarbij sommigen de definitie hebben opgerekt door een verhaal te vertellen over plaatsen van herinnering, gebeurtenissen en biografieën.

Huib J. Zuidervaart

Zij deden dit tere ere van natuurkundige, sterrenkundige en wetenschapshistoricus Huib. J. Zuidervaart die in zijn carrière talloze instrumenten heeft beschreven. Van 2007 tot medio 2016 was hij tevens verantwoordelijk voor de uitgave van Studium, tijdschrift voor Wetenschaps- en Universiteitsgeschiedenis. Hoewel dit niet expliciet staat vermeld, is ‘Dingen die ergens toe dienen’ -een uitspraak van Zuidervaart- op te vatten als een vriendenboek.

Wetenschapsgeschiedenis

Maar liefst 42 bijdragen volgen op de inleiding van de redactie. Een greep uit het aanbod:

  • het IJslands kristal waarmee Christiaan Huygens experimenteerde
  • de thermometer van Fahrenheit
  • de laars van Junod
  • een stilleven met lenzen van David Bailly

Het wordt al duidelijk door de titels: de geschiedenis van dingen is bovenal de geschiedenis van de wetenschappers die deze dingen ontwierpen, bestudeerden, ontdekten. De verhalen over de mensen achter de dingen zorgen ervoor dat dit boek voor een breder publiek de moeite waard is dan alleen liefhebbers van wetenschapsgeschiedenis.

Foto als trigger en toegankelijke tekst maken ‘dingen die ergen toe doen’, dingen waarover je wilt lezen.

Klaas van Berkel

Zo vertelt Klaas van Berkel het verhaal van hoogleraar Petrus de Boer. Hij zag zijn meedenken met de universiteit in Groningen over de bouw van een laboratorium -in een pand naast zijn huis- op wrange wijze worden beloond. Het kwam erop neer dat hij zijn huis moest verlaten. Pas na een hoogoplopende confrontatie kwam de oplossing. Er werd een nieuw huis voor De Boer gebouwd.
Het is in korte tijd het tweede artikel dat ik lees van de Groningse hoogleraar Van Berkel. Het doet je beseffen hoe goed hij kan schrijven. Voor lezers van de lange adem is zijn meerdelige Universiteit van het Noorden, Vier eeuwen academisch leven in Groningen dan ook een aanrader.

Mensenwerk

De vormgeving van ‘Dingen die ergens toe dienen’ doet de dingen eer aan. Een paginagrote foto werkt goed als trigger. Drie, soms vijf, pagina’s tekst zijn voldoende om een compleet verhaal te vertellen dat mede door de beperkte lengte ook vlot wegleest. Er is zichtbaar met plezier aan het boek gewerkt. Wat dat betreft is er een parallel tussen de beoefening van wetenschap en het schrijven over de geschiedenis:

“De beoefening van wetenschapsgeschiedenis is in eerste instantie mensenwerk, dat een hoge mate van passie en bezieling vraagt.”

Gelder, Esther van e.a. red.,

‘Dingen die ergens toe dienen’, Verhalen over materiële cultuur van wetenschap

(Hilversum 2017)
ISBN 978908704958, € 25,-, 192 p.
Uitgeverij Verloren

[bol_product_links block_id=”bol_59f49a52f2faa_selected-products” products=”9200000083415921″ name=”Dingen die ergens toe dienen” sub_id=”” link_color=”003399″ subtitle_color=”000000″ pricetype_color=”000000″ price_color=”CC3300″ deliverytime_color=”009900″ background_color=”FF9C38″ border_color=”D21C00″ width=”200″ cols=”1″ show_bol_logo=”1″ show_price=”1″ show_rating=”1″ show_deliverytime=”1″ link_target=”1″ image_size=”1″ admin_preview=”1″]

Leon Mijderwijk

Leon Mijderwijk (1975) studeerde voor Leraar Geschiedenis 2e graads aan de HU en deeltijd Geschiedenis aan de Universiteit van Utrecht. Zijn aandacht gaat uit naar de vroege middeleeuwen, in het bijzonder van Engeland. Hij schreef artikelen en recensies voor Westerheem, Archeologie Magazine, So British & Irish, Muntkoerier en Filatelie. Leon is redactiemedewerker van het Detectormagazine en Historiën-redacteur. Hij onderhoudt contact met diverse uitgeverijen, archeologen en historici.

More Posts

Schrijf je in voor TOEN!