|
Eene Openbare school |
|
Het toneelstuk lezen in de klas. Het toneelstukje ‘Eene Openbare school’ van Jan de Liefde uit 1854, geeft een pakkend beeld van de schoolstrijd. Het biedt een mooie kans dit onderwerp spelenderwijs te introduceren bij leerlingen in de bovenbouw. Het is zeer geschikt om leerlingen zich te laten inleven in de verschillende levensbeschouwelijke visies en de discussie uit de vorige eeuw actueel te maken. Dit artikel biedt een verkorte versie van het toneelstuk, een ‘samenspraak’, met aanwijzingen voor gebruik in de geschiedenisles.
Inleiding
Het lezen van toneelstukken – we kunnen daarbij denken aan Plato (Menoon), Elckerlyc, Shakespeare (Julius Caesar), Bredero, Friedrich Schiller (Nathan der Weise), Bertolt Brecht (Het kruis van krijt) – kan gebruikt worden voor de volgende doelstellingen: 1- om een thema te introduceren, interesse te wekken en de leerlingen tot nieuwsgierigheid en het stellen van vragen te brengen Het toneelstukje ‘Eene openbare school’ kan voor alle drie de doelstellingen gebruikt worden:
Het geheel is bedoeld voor leerlingen uit de bovenbouw van havo en/of vwo.
I.2 Toelichting bij het stuk “Eene Openbare School”
De openbare scholen zijn ingericht voor kinderen van verschillende godsdienstige gezindheden. De onderwijzers van deze scholen onthouden zich van iets te onderwijzen, te doen of toe te laten, kwetsend voor de godsdienstige begrippen van eenigerlei gezindheid. (gezindte = geloofs- of levensovertuiging)
Guillaume Groen van Prinsterer, die in de Kamer de ideeën van het protestants-christelijke deel van de bevolking het duidelijkst verwoordde, verzette zich heftig tegen de openbare scholen waarin kinderen van alle geloof en levensovertuiging werden samengebracht.
I.3 Jan de Liefde
In 1844 vestigde hij zich als evangelist te Amsterdam. Door zijn arbeid ontstond de vereniging ‘Tot heil des volks’ (1855) en in 1856 een ‘Vrije evangelische gemeente’.
De Liefde was bevriend met verschillende Réveilmannen (Groen van Prinsterer, Da Costa, Heldring e.a.) en hij werd een trouw bezoeker van de bijeenkomsten der ‘Christelijke Vrienden’ in 1854. (Uit: W. van der Zwaag, Om de schat van Christus bruid: vaderlandse kerkgeschiedenis sinds Réveil en Afscheiding. (Kampen 1984) 70-71.)
I.4 Historische begrippen
I.5 Aanpassing voor gebruik in de klas De oorspronkelijk tekst staat in: T.M. Gilhaus, Memorietafel van het christelijk onderwijs (Kampen 1975) 98 e.v. (Cahiers voor het christelijk onderwijs)
I.6 Benodigde voorkennis voor het lezen van ‘Eene Openbare School’ En de derde dag werd er een bruiloft gevierd te Kana in Galilea. De moeder van Jezus was er tegenwoordig; ook Jezus en zijn leerlingen waren ter bruiloft genodigd. En toen er gebrek kwam aan wijn, sprak de moeder van Jezus tot Hem: Zij hebben geen zijn meer. Maar Jezus zeide haar: Vrouw, wat is er tussen Mij en u? Nog is mijn uur niet gekomen. Zijn moeder sprak tot de bedienden: Doet, wat Hij u zeggen zal.
Daar waren nu zes stenen kruiken, elk van twee of drie maten inhoud, die er voor de joodse reiniging waren geplaatst. Jezus zei hun: Vult de kruiken met water. Zij vulden ze tot boven toe. Toen sprak Hij tot hen: Schept er nu uit en breng het naar den hofmeester. Zij brachten het.
Zodra nu de hofmeester van de wijn geproefd had, dat wijn was geworden (hij wist niet waar die vandaan kwam; maar de bedienden, die het water hadden geschept wisten het wel), riep de hofmeester den bruidegom en zeide tot hem: Iedereen schenkt eerst de goede wijn en als men goed gedronken heeft, dan de mindere soort; maar gij hebt de goede wijn tot nu toe bewaard. Zo deed Jezus zijn eerste wonder te Kana van Galilea.
2 Fransiscus Gomarus
3 Concilie van Trente
4 Synode van Dordrecht
5 Varkensvlees
6 Maria I.7 Rollen I.8 Mogelijke lesprocedure
Zij kunnen hun tekstfragmenten met markeerstift aanduiden en zich voorbereiden op een soepele, misschien zelfs dramatische voordracht. De schouwburgbezoekers lezen of luisteren mee.
Downloads:  |
|
|
|
|
| |
