Eerste Wereldoorlog: Franse propagandakaarten van het front

Soms zit het mee, soms tegen. En als het tegenzit is er weinig meer aan te doen dan wensen dat het ooit beter gaat. Dat geldt in het algemeen en in het bijzonder voor veel van de wenskaarten uit de Eerste Wereldoorlog die de revue passeren in Thuisfront, Franse propagandakaarten uit de Eerste Wereldoorlog van Ed Arnold. 

In Thuisfront staan tal van Franse fotobriefkaarten met een opgedrukte wens of een gestempelde seizoensgroet. Op Historiën een van de kaarten met het verhaal erachter, getiteld ‘Beste wensen…’ (p. 68-69).

Eerste Wereldoorlog Franse soldaat

Acteerkunst

De eerste kaart rond dit thema, de nieuwjaarskaart FURIA 677/2, laat een sterk staaltje acteerkunst zien. De Franse soldaat draagt ontegenzeggelijk een rijkostuum met de sporen, rijlaarzen en de sabel van een cavalerist. Een paard is echter in geen velden of wegen te bekennen. Tijdens La Grande Guerre bestond trouwens een grote schaarste aan trek- en rijdieren en voor de studio was er zeker geen paard beschikbaar. Het ziet er ook niet naar uit dat hij hard op zoek is. Om in acteertermen te blijven: ‘My kingdom for a horse!’ horen we hem niet roepen. Beeld, tekst en wens zijn niet echt congruent. Is het potsierlijk te noemen hoe de soldaat z’n nederige staat van ruiter-zonder-paard in de tekst op de ansichtkaart verklaart?

‘Normaal mol ik moffen, maar voor jou heb ik me op staan doffen’,

zoiets probeert hij ons als onbedoeld ‘lulletje rozenwater’ te zeggen.

Nationalistische gedachte

Volgens de niet mis te verstane kaarttekst is zijn rol in de oorlog ‘semer la terreur chez les boches’. Dood en verderf zaaien onder de moffen. Wie? Hij? Hoe en waarmee dan? Suggereren zijn gezichtsuitdrukking en pose werkelijk dat hij met plezier en overgave vanuit het zadel op zijn tegenstanders inhakt? Slaat zijn vreugde niet eerder op het voor zijn lief aandragen van een gepaste bloemenhulde ter gelegenheid van Oud en Nieuw? Ja, de koene ridder zonder blaam verkneukelt zich bij voorbaat om het effect van zijn verrassing. ‘Pour vous, j’ai du houx et du gui plein mes poches!’ Gelukkig Nieuwjaar! Voor jou geen terreur, maar mijn zakken vol hulst en maretakken! ’Allo, ’allo: mistletoe. Doe gauw een wens!

En let wel: de symbolische chrysanten en rode rozen ontbreken niet. En met een beetje inlevingsvermogen gloort in het water achter de ruiter heel licht de Tricolore. Hoe toepasselijk. De wens is hier de vader van de nationalistische gedachte.

Ed Arnold,
Thuisfront, Franse propagandakaarten uit de Eerste Wereldoorlog
met een voorwoord van Hans Aarsman
(Warnsveld 2016)
ISBN 9789072665003, € 18,50, 80 p. gebonden
Uitgeverij John Arnold (johnarnold21mei@gmail.com)
Meer Thuisfront op FaceBook

Bestel ThuisFront op bol.com.

Historiën Twitter
Schrijf je in voor TOEN!