Elsevier-special Onze Eerste Wereldoorlog

In de Elsevier Speciale editie Onze Eerste Wereldoorlog aandacht voor de betrokkenheid van het neutrale Nederland. Die betrokkenheid is groter geweest dan lang is gedacht.
onze eerste wereldoorlog omslagPaul Moeyes, onder meer auteur van Buiten schot, Nederland tijdens de Eerste Wereldoorlog, heeft een goede verklaring voor de stortvloed aan boeken die in het herdenkingsjaar 2014 in Nederland over de Eerste Wereldoorlog verschijnen: “… in het collectieve vaderlandse geheugen werd voor de Grote-Oorlog-die-aan-ons-voorbijging geen plaats ingeruimd. Vandaar dat er honderd jaar later nog zo veel over valt te ontdekken en te vertellen.” Naast een aantal beschouwende artikelen gaat het in Onze Eerste Wereldoorlog vooral om dat ontdekken en vertellen.

De beschouwing is toevertrouwd aan dr. Paul Moeyes over de neutraliteitspolitiek, prof.dr. Wim Klinkert over het Nederlandse leger dat weliswaar wel enige kracht had maar die niet zonder steun van een militaire bondgenoot had gekund en dr. Samuël Kruizinga over de Nederlandse economie tijdens en ten gevolge van de oorlog. Dit drietal bracht ook samen Nederland neutraal, De Eerste Wereldoorlog 1914-1918 (2014) uit. Bij de artikelen staan gerelateerde terzijdes. Bijvoorbeeld over de rol van de pers –opvallend: De Telegraaf is uitgesproken pro-Brits en anti-Duits- , bombardementen op Nederlanden en het aantal buitenlandse militairen en burgers die in Nederland worden ondergebracht.

Kindergraven

Op ontdekking gaat Theo Toebosch die langs Plaatsen van herinnering gaat in ‘Waar de oorlog aan de oppervlakte komt’. Sommige plaatsen ontsnappen misschien wel begrijpelijkerwijs zelfs aan de aandacht van locals (“Ook bij de lokale VVV weten ze van niets.”). Dat er in Nunspeet een begraafplaats is van Belgische vluchtelingen is waar 600 kindergraven zijn zonder naamaanduiding, is gewoonweg schokkend. Mede door het feit dat zoiets zelfs voor een zeer geïnteresseerde leek onbekend kan zijn. Voor de sporen van het echte oorlogsgeweld trekken veel mannen naar de frontgebieden in België en Frankrijk; vandaar ook een reisverslag van een georganiseerde tocht naar de slagvelden.

Louis Raemaekers

Louis Raemaekers beeldde in zijn cartoons de Duitsers af als bloeddorstige agressor. Bron: wikipedia.

Louis Raemaekers beeldde in zijn cartoons de Duitsers af als bloeddorstige agressor. Bron: wikipedia.

Dat de Eerste Wereldoorlog velen boeit, bewijzen ook teksten en beelden van 9 Nederlanders die over hun fascinatie spreken. De motieven verschillen: de een re-enact het verleden, de ander ziet de oorlog als inspiratiebron voor kunst en het vertellen van verhalen zoals dat geldt voor theatermaker Diederik van Vleuten. De hedendaagse kunstenaars brengen de oorlog tot leven. Een eigentijdse kunstenaar die tijdens de oorlog tot keiharde veroordeling overging, was cartoonist Louis Raemaekers. In zijn tekeningen werden de Duitsers als beulen voorgesteld.

Als je Onze Eerste Wereldoorlog leest en de vele illustraties bekijkt, kun je inderdaad niet anders dan concluderen dat er genoeg te ontdekken is. Juist door het gebrek aan strijd in eigen land ligt de focus op tal van andere aspecten. De special kan prima dienen als een portaal om verder te ontdekken.

Onze Eerste Wereldoorlog
Van Aardappeloproer tot Mata Hari. Hoe neutraal Nederland diep werd geraakt door de oorlog van 1914-1918

Speciale editie Elsevier
(Amsterdam 2014)
ISBN 978 90 3525 189 2, € 8,95

www.elsevier.nl

[bol_product_links block_id=”bol_53ed1301b5c3d_selected-products” products=”9200000022117778,9200000021784550,9200000002131659″ name=”Nederland in de Eerste Wereldoorlog” sub_id=”” link_color=”E94C00″ subtitle_color=”E94C00″ pricetype_color=”000000″ price_color=”E94C00″ deliverytime_color=”C20318″ background_color=”FFDF80″ border_color=”E94C00″ width=”600″ cols=”3″ show_bol_logo=”undefined” show_price=”1″ show_rating=”1″ show_deliverytime=”1″ link_target=”1″ image_size=”1″ admin_preview=”1″]

Leon Mijderwijk

Leon Mijderwijk (1975) studeerde voor Leraar Geschiedenis 2e graads aan de HU en deeltijd Geschiedenis aan de Universiteit van Utrecht. Zijn aandacht gaat uit naar de vroege middeleeuwen, in het bijzonder van Engeland. Hij schreef artikelen en recensies voor Westerheem, Archeologie Magazine, So British & Irish, Muntkoerier en Filatelie. Leon is redactiemedewerker van het Detectormagazine en Historiën-redacteur. Hij onderhoudt contact met diverse uitgeverijen, archeologen en historici.

More Posts

Schrijf je in voor TOEN!