Geschiedenis botten van Descartes

De botten van Descartes is een speurtocht door de eeuwen. Het is een verhaal van geschiedenis en wetenschap dat leest als een roman.

botten-descartes

Per abuis heb ik De botten van Descartes aanvankelijk opgevat als roman. Excuses zijn er wel. Zo bestaat het fonds van uitgeverij Mouria grotendeels uit romans, ook historische. Ten tweede lijkt de titel er een van een thriller of een detective. Maar ook na het boek gezien en gelezen te hebben blijft de associatie met een roman.  Want de leesbaarheid van de verhandeling, misstaat niet in een roman (dit is een compliment aan schrijver en vertaler).

Speurtocht

oewel ik natuurlijk moet toegeven dat ik gewoon de plank missloeg met de kwalificatie zijn er zeker aspecten in Russell Shorto’s werk waardoor het lijkt of je een roman leest. Van een detectiveverhaal heeft het wel trekken, want inderdaad, we volgen de botten van de Fransman René Descartes (1596-1650). En die speurtocht blijkt geen gemakkelijke. Zijn stoffelijke overschot lag in Zweden, ging toen naar Frankrijk… of toch niet helemaal?
En ook binnen de Franse grenzen verhuisden de botten. En iedere verhuizing diende een doel: een eerbewijs aan een gestorven vriend, een wetenschappelijke doeleinde of zelfs verering. Want paradoxaal genoeg groeiden de botten van Descartes uit tot een relikwie. Alsof hij een heilige was. Juist Descartes die met de theorie van de twijfel de grondvesten van het godsgeloof deed schudden, zelfs in het tolerante Nederland.

Interessante verbanden

De botten van Descartes leiden de lezer op een tocht door de geschiedenis, filosofie en wetenschap. Van botanici tot Franse revolutie, van schedelmeters tot Hirsi Ali. Zulke verbanden zijn vaak gekunsteld of suggestief. Denk daarbij aan de theorieën op National Geographic en Discovery Channel. Leuk om te zien, maar ver van de historische werkelijkheid. Shorto ontstijgt dat niveau. Natuurlijk kun je je vraagtekens zetten bij de veronderstelling dat alle ontwikkelingen zijn terug te voeren naar het gedachtengoed van Descartes. Maar de wijze waarop Shorto de ontwikkelingen aan elkaar rijgt, maakt het tot een logisch geheel.

In het midden van het boek staan een aantal illustraties die verband houden met het leven en de dood van Descartes. De afbeeldingen markeren het rijke verhaal van de botten van Descartes.

De auteur Russel Shorto is directeur van het John Adams Institute, een centrum voor de Amerikaanse cultuur. Hij schreef ook Nieuw Amsterdam, eiland in het hart van de wereld.

Shorto, R.,

De botten van Descartes, Een beknopte geschiedenis van het conflict tussen geloof en rede

(Amsterdam 2008)
Vertaling: Aris van Braam
ISBN 978 90 458 4993 5, € 22,50
Uitgeverij Mouria

[bol_product_links block_id=”bol_5ae34448034d2_selected-products” products=”1001004006208299,9200000080026394,9200000011499724,9200000084637814″ name=”Shorto” sub_id=”” link_color=”003399″ subtitle_color=”000000″ pricetype_color=”000000″ price_color=”CC3300″ deliverytime_color=”009900″ background_color=”FF9C38″ border_color=”D21C00″ width=”600″ cols=”3″ show_bol_logo=”1″ show_price=”1″ show_rating=”1″ show_deliverytime=”1″ link_target=”1″ image_size=”1″ admin_preview=”1″]

Leon Mijderwijk

Leon Mijderwijk (1975) studeerde voor Leraar Geschiedenis 2e graads aan de HU en deeltijd Geschiedenis aan de Universiteit van Utrecht. Zijn aandacht gaat uit naar de vroege middeleeuwen, in het bijzonder van Engeland. Hij schreef artikelen en recensies voor Westerheem, Archeologie Magazine, So British & Irish, Muntkoerier en Filatelie. Leon is redactiemedewerker van het Detectormagazine en Historiën-redacteur. Hij onderhoudt contact met diverse uitgeverijen, archeologen en historici.

More Posts

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Schrijf je in voor TOEN!