|
 Thor Gotaas is een Noorse kenner van volksculturen en van atletiek. In het boek Hardlopen, een wereldgeschiedenis geeft hij een selectieve wereldgeschiedenis van het lopen, vooral van de lange afstanden.
Oudheid en Olympische Spelen
Het eerste deel gaat over de periode van de Oudheid tot de moderne Olympische Spelen (1896). Hij vertelt daarbij over farao Ramses II, die rond 1278 hoop en al 140 meter moest lopen en daarvoor de hulp van de goden nodig had, verder over sport bij Grieken en Romeinen, estafettelopende Inca’s, hardlopers in het oude China, India, Tibet en elders. Hij bevestigt hierbij terecht dat de Grieken geen marathon of Spartathlon kenden. Anderzijds zitten in dit deel een hoop verhalen die moeilijk controleerbaar zijn.
Zatopek
Deel twee is veel degelijker . Hier komen aan bod : de Finse school van Paavo Nurmi, de Duitser Rudolf Harbig , de Zweden Gunder Hägg en Arne Andersson, Emil Zatopek, Vladimir Koets, Roger Bannister, Abebe Bikila , de opmars van de Afrikanen en de rol die Europese missionarissen hierbij speelden, trainers zoals Gerschler, Lydiard en Cerutti, Kenneth Cooper, James Fixx, Grete Waitz (die in 2011 helaas overleden is aan kanker), Ingrid Kristiansen, Henry Rono, de Chinese atletes van Ma Junren (1992-1995), de Kenianen, de Japanse marathonloper Seko die soms 150 km per dag liep en 1200 op 8 dagen.
Doping
Gotaas spreekt vrijuit over allerlei vormen van doping : bloeddoping in Finland in de jaren ’70, iets wat topper Lasse Viren altijd ontkend heeft; Gotaas beschuldigt hem trouwens niet ; EPO vanaf het einde van de jaren ’80 ; anabole steroïden of testosteron in de goed georganiseerde DDR . Voor de DDR geeft hij wel de porties aan die atleten en vooral de atletes dagelijks slikten en hij noemt ze ook met naam(401-403). Bloeddoping en EPO deden de atleten een halve minuut sneller lopen op 5.000 en een hele minuut op 10.000.
Het boek eindigt met een lange literatuurlijst en een uitgebreid personenregister.
De auteur geeft toe dat zijn keuze selectief is : ultralopers zoals Iannis Kouros, atleten uit Nederland en België staan er niet in; over de laatste twee categorieën verschijnt binnenkort een boek van Ivan Sonck; we missen ook Kenenisa Bekele en manager Jos Hermens , ondanks zijn grote rol in de promotie van Keniaanse en Ethiopische toppers.
Al wie geïnteresseerd is in de geschiedenis van het lopen en heel de cultuur, economie en politiek daar rond, moet dit lezen.
Thor Gotaas,
Hardlopen. Een wereldgeschiedenis.
Vertaling van : Löping. En verdenshistorie.
Uitgeverij Athenaeum-Polak&Van Gennep, Amsterdam / WPG, Antwerpen, 2011.
485 p. ; noten, lit. , register.
ISBN 978 90 253 6804 3; € 24,95.
Meer artikelen door Jef Abbeel:
|
