Het Duitse keizerrijk, Van Bismarck tot Wilhelm II

Het Duitse keizerrijk biedt een grote diversiteit aan artikelen waarin je als lezer kennismaakt met deze vormende periode van de Duitse en Europese geschiedenis.

Een eerste blik op Het Duitse keizerrijk en de verwachting is gewekt dat achter de omslag het verhaal schuilgaat over de keizers en de drijvende kracht achter het keizerrijk, Otto von Bismarck.

Principes

De Pruisische koning Wilhelm I was al 73 toen hij 1871 tot keizer uitgeroepen werd. Hij hoefde zich geen illusies te maken; hij was de hoogste macht in het land, maar Bismarck was de allerhoogste. Zowel in de binnenlandse als buitenlandse politiek had de rijkskanselier de teugels stevig in handen. Om zijn doelen te bereiken hanteerde hij maar een principe, namelijk dat principes in politiek niet telden. Zo sloot hij conflicterende verdragen met landen zonder daar enige wroeging bij te voelen.

Wilhelm II

Wilhelm beklaagde zich dat het ‘niet makkelijk was om onder deze kanselier keizer te zijn’, maar desondanks hield hij het tot 1888 vol. Friedrich III volgde hem doodziek op en na slechts drie maanden gaf hij de geest. Zijn zoon Wilhelm II kon niet wachten om de keizerstitel te dragen. De megalomane driftkikker ontsloeg in 1890 Bismarck en zonder zo’n immens tegenwicht kon hij zijn persoonlijke macht doen gelden. Hij leidde Duitsland de Eerste Wereldoorlog in.

De Berlijners gaven een zeer korte samenvatting van deze geschiedenis door de keizers eretitels aan te meten.

‘De grijze keizer, de wijze keizer en de schijtkeizer.’

Vorstenhuizen

Wilhelms leven eindigde in Doorn, waar hij naartoe vluchtte in 1918. Arnout van Cruyningen voegde aan de uit het Duits vertaalde publicatie een hoofdstuk toe over de verwantschap van de Duitse keizers met het Nederlandse, Belgische en Luxemburgse vorstenhuis.

Diversiteit

Tot mijn verrassing is er in het boek veel meer te vinden dan de levensbeschrijvingen en een politieke geschiedenis. In ruim 30 artikelen laten Spiegel-redacteuren en historici hun licht schijnen over de vijftig jaar aan het einde van de negentiende en begin twintigste eeuw waarin Duitsland van een verzameling losse staten uitgroeide tot een economische, politieke en militaire grootmacht.

Uiteenlopende zaken komen aan bod, zoals het opstellen van het Burgerlijk Wetboek, de verschijning van een satirisch tijdschrift, het kolonialisme en de opkomst van de onderneming Siemens, de zeppelin en het Duitse massatoerisme.

De artikelen zijn verdeeld over vijf delen:

I              De Duitse eenheid

II             Onrust in de totalitaire staat

III            Sprong in de moderne tijd

IV           Een opkomende wereldmacht

V             Culturele omwenteling

Aantrekkelijk

Veelal zijn de artikelen korte essays. Deze worden echter afgewisseld met interviews, eigentijdse bronnen en -in het kleurenkatern- kaartmateriaal en een infographic over de staatskundige indeling. Het is een aantrekkelijke wijze waarop de vele informatie wordt aangeboden en een geslaagde manier om kennis te maken met deze vormende periode van de Duitse en Europese geschiedenis.

Klussmann, U. en Mohr, J. red.

Het Duitse keizerrijk, Van Bismarck tot Wilhelm II

(Utrecht 2018)

ISBN 9789401913362, € 20,-, 272 pag.

Uitgeverij Omniboek

Leon Mijderwijk

Leon Mijderwijk (1975) studeerde voor Leraar Geschiedenis 2e graads aan de HU en deeltijd Geschiedenis aan de Universiteit van Utrecht. Zijn aandacht gaat uit naar de vroege middeleeuwen, in het bijzonder van Engeland. Hij schreef artikelen en recensies voor Westerheem, Archeologie Magazine, So British & Irish, Muntkoerier en Filatelie. Leon is redactiemedewerker van het Detectormagazine en Historiën-redacteur. Hij onderhoudt contact met diverse uitgeverijen, archeologen en historici.

More Posts

Schrijf je in voor TOEN!