Het Land van Hilde

Blonde Hilde aan zee. Nee, geen Nederlandse versie van Baywatch, want deze archeo-babe is 1600 jaar oud. Haar verhaal is interessanter dan de tv-serie ooit was.

hilde_kaft_historien.jpg
“Onze bedoeling was een levendig en toegankelijk verhaal te vertellen”, schrijven de auteurs in de inleiding van Het land van Hilde, archeologie in het Noord-Hollandse kustgebied. In dat voornemen zijn zij geslaagd.

Nu biedt de archeologie van de periode 600 voor Christus tot 800 na Christus in het Oer-IJgebied voldoende interessant materiaal. Een kano van 26 eeuwen oud; sceatta’s en skeletten. Tot die laatstgenoemde vondstgroep behoort ook Hilde van Castricum. Het skelet van Hilde werd in 1995 redelijk intact aangetroffen tijdens archeologisch onderzoek in Castricum. Zij is tot leven gewekt dankzij een gezichtsreconstructie. Het leven van deze vierde-eeuwse vrouw vormt de rode draad in het boek dat na een chronologische instap thematisch is ingedeeld.

Fraaie tekeningen

Het gaat om vertrouwde onderwerpen: voeding; het dagelijks leven; goden en rituelen; wapens en handel. Ondanks dat de tekst hier niet veel nieuws biedt voor een kenner van deze periode is het boek zelfs voor die kenner de moeite waard. De vele tekeningen van de hand van Rob van Eerden zijn namelijk een lust voor het oog, maar bovendien nuttig voor het verhaal. De illustraties verzorgen een groot deel van de gewenste levendigheid. In veel archeologische boeken zijn de gevonden voorwerpen de illustratie bij de tekst. Het is dan aan de verbeeldingskracht van de lezer om het voorwerp in contact te brengen met de mens. In Het land van Hilde wordt de vondst getoond samen met zijn maker of gebruiker. De artefacten vormen een onderdeel van het leven van de mens. Een bronzen schaar is niet langer een levenloos voorwerp in de vondstcategorie metaal, maar is een nuttig gereedschap in de hand van een vrouw die kleding maakt. Zo gaat dat ook op voor de huls die aan het uiteinde van een drinkhoorn zat. Dit is een kunstig kleinood, maar bovenal een onmisbaar onderdeel van de dierbare metgezel van de Germaanse man.

Taalkunde

Een intrigerend hoofdstuk is ‘Oude geluiden, stille getuigen’ over de taal van de bewoners van het Noord-Hollandse kustgebied. De archeologie heeft aan de taalkunde een bijdrage geleverd in de vorm van vondsten van runeninscripties. In het onderzoeksgebied zijn deze echter niet aangetroffen. Aan de hand van woorden wordt de verwantschap van West-Germaans en Oud-Fries en hedendaagse talen belicht.

In hoofdstuk 9 wordt de geschiedenis van toen naar nu verteld, waarbij uiteraard de belangrijke rol van het water ter sprake komt. In alle tijden zijn mensen actief geweest in het kustgebied. Die activiteiten hebben zowel boven- als ondergronds sporen nagelaten. De ‘Schatten onder onze voeten’ (hoofdstuk 10) die zijn gevonden, hebben gezorgd voor het nodige inzicht in de periode. Het duiden van deze vondsten is belangrijk voor de wetenschappelijke kennis. Het is echter een vak apart om die kennis inzichtelijk en interessant te maken voor een groot publiek. De reconstructie van Hilde en de publicatie van Het land van Hilde zijn geslaagde proeven in dit vakmanschap.

Dekkers, C., Dorren, G. en Eerden, R. van,

Het land van Hilde, Archeologie in het Noord-Hollandse kustgebied

(Haarlem/Utrecht 2006).
ISBN: 90-5345-288-5. Uitgeverij Matrijs, http://www.matrijs.com

 

Leon Mijderwijk

Leon Mijderwijk (1975) studeerde voor Leraar Geschiedenis 2e graads aan de HU en deeltijd Geschiedenis aan de Universiteit van Utrecht. Zijn aandacht gaat uit naar de vroege middeleeuwen, in het bijzonder van Engeland. Hij schreef artikelen en recensies voor Westerheem, Archeologie Magazine, So British & Irish, Muntkoerier en Filatelie. Leon is redactiemedewerker van het Detectormagazine en Historiën-redacteur. Hij onderhoudt contact met diverse uitgeverijen, archeologen en historici.

More Posts

Geef een reactie

Schrijf je in voor TOEN!