Het leven van Iphigeneia

“ Mijn naam is Iphigeneia, ik ben de dochter van Agamemnon en Klytaimnestra.

Agamemnon kent u vast wel, hij was heer van Mycene en veldheer van de Grieken in hun oorlog tegen Troje. Mijn tante Helena, was bruut weggetrokken bij mijn oom Menelaos en meegenomen door Paris naar zijn thuisland, Troje. Mijn oom was woest, mijn vader ook. Helena was mijn vaders schoonzus, zowel de vrouw van zijn broer als de zus van zijn vrouw. Samen met vele vrienden hebben zij een gigantisch Grieks leger bijeengebracht en stonden ze op het punt te vertrekken vanuit Aulis toen mijn moeder een brief van mijn vader kreeg. Mijn vader had een huwelijk geregeld. Ik, het kleine meisje van mijn vader, zou gaan trouwen met de grote Achilles. Ik weet nog hoe mijn moeder zat te huilen, zowel van vreugde als van verdriet. Haar oogappeltje zou gaan trouwen, met Achilles… Mijn moeder heeft een prachtige jurk voor mij geweven, in hoog tempo, en we zijn met een rotgang naar Aulis vertrokken.

Mijn vader had alles klaargezet. Maar toen we daar aankwamen bleek het niet om een huwelijk te gaan, maar om een offer. Mijn moeder was woest! Echt, ik heb mijn moeder nog nooit zo boos gezien. Mijn vader vertelde wat er aan de hand was. Er was geen wind, dus het leger kon niet uitvaren. En dat kwam omdat hij een hert geschoten had, het hert van Artemis. En Artemis was daar niet al te blij mee. De ziener had vertelt dat mijn vader zijn liefste bezit moest offeren. En dat bleek ik te zijn. Ik weet niet waar ik last van had, grootheidswaanzin of iets dergelijks. Maar ik had er eigenlijk helemaal geen moeite mee. Door mij zou Griekenland uitvaren naar Troje en Troje verslaan, mijn oom en tante zouden herenigd worden en mijn vader zou nooit meer vergeten worden. En dat allemaal door mij. Prima. Dus ik ben daar op dat altaar gaan liggen en vond dat mijn vader niet zo moest huilen. Mijn moeder was al flauwgevallen bij het aanzicht van het altaar nog voor mijn vader iets gezegd had.

Blijkbaar hebben de goden vanaf de Olympos meegekeken, en Artemis kon het niet over haar hart verkrijgen om mij, een onschuldig dapper meisje, te laten sterven als wraak voor dat hert. Op het allerlaatste moment heeft Artemis mij ingewisseld met een hertje, en niemand die het in de gaten had. Na het offer begon het te waaien en kon mijn vader met al die schepen uitvaren naar Troje. En je weet hoe dat gelopen is. Na 10 jaar voor de kust van TroClytemnestraje oorlog voeren heeft mijn vader de Trojaanse Oorlog gewonnen, is Troje tot de grond toe afgebrand, zijn alle Trojaanse mannen gesneuveld, zijn de vrouwen verkracht en als slaaf verkocht en de meeste kinderen ook. Odysseus heeft er nog 10 jaar over gedaan om thuis te komen, maar mijn vader niet. Die was al vrij snel na de slag thuis in Mycene. Mijn moeder Klytaimnestra had het in die tien jaar erg gezellig gehad met ene Aigisthos en kon het niet verkroppen dat mijn vader mij geofferd had voor die hoer die Helena heette. Die twee zussen hebben het nooit echt goed met elkaar kunnen vinden. Dus je moet je voorstellen, mijn moeder heeft alles uit de kast getrokken voor een groots onthaal van koning Agamemnon. Purperen loper, allemaal vlaggen, feest. Dus mijn vader komt dat paleis binnen, over die purperen loper en neemt een heerlijk bad om bij te komen. Echter, terwijl mijn vader lag te badderen gooit mijn moeder een net over hem heen en steekt hem dood… Aigisthos stond in een hoekje te kijken naar het schouwspel. Mijn moeder heeft mijn vader vermoord, omdat hij mij geofferd heeft. 10 jaar wrok kwam er op dat moment uit.

En ik? Ik ben door Artemis naar Tauris gebracht, dat ligt op de Krim. Je weet wel, waar Rusland en Oekraïne nu zo’n ruzie om hebben. Goed, toen ik daar kwam als Priesteres van Artemis heerste daar een verschrikkelijke man. Thoas heet hij. Man wat een verschrikking. Dat hele land eigenlijk, maar hij was wel het summum. Hij had besloten dat alle mannelijke vreemdelingen geofferd moesten worden aan Artemis en ik was als priesteres van Artemis verantwoordelijk voor het hele ritueel! Wat mij net niet aangedaan was moest ik nu al die mannen aandoen. En dat zeker 10 jaar lang. Elke ochtend werd ik wakker met de hoop dat er die dag niemand in Tauris aan zou komen. Soms bleek die hoop gegrond, soms niet. Toen ik weer wakker werd kwam er het bericht binnen dat er 2 jonge mannen per schip aangekomen waren. Verdorie, 2! 2 offers, 2 rituelen, 2 jonge levens die om zeep geholpen worden.

Iphigenia_in_Tauris_MAN_Napoli_Inv111439Ik ontving de twee mannen in de tempel van Artemis en vroeg hen wie ze waren en waar zevandaan kwamen. Wie ze waren wilden ze niet zeggen, maar ze kwamen uit Mycene. Net als ik! Dus ik vroeg ze hoe het was in Mycene, hoe het met de Trojaanse Oorlog afgelopen was, hoe het met de koning en koningin was. In Mycene ging het best goed, de Trojaanse Oorlog was gewonnen alleen de koning en de koningin waren dood. Ik schrok, mijn ouders waren dood, maar mijn zus? Hoe is het met mijn zus Elektra? Daar gaat het niet zo goed mee, die heeft de dood van haar zusje en haar vader nooit verwerkt. Ik stelde voor dat ik een van de twee mannen zou gaan offeren, de ander zou teruggaan naar Mycene met een bericht van mij. Ik liet hen bepalen wie er terug zou gaan en wie niet. Wonderbaarlijk snel waren ze daar uit. Die jongen met het donkere haar zou blijven, die blonde zou terug gaan. Ik vertelde hen beide welk bericht hij door zou geven. Namelijk dat ik, Iphigeneia niet dood was, zoals ze waarschijnlijk zouden denken, maar in Tauris zit. Dat ik daar niet gelukkig ben en graag naar huis zou willen. Of ze me daarbij kunnen helpen. Dat gezicht van die jongen met het donkere haar! Zulke ogen, gestammel en verbazing. “Iphigeneia”, vroeg hij, “ben jij het echt?” Toen zei hij zijn naam ‘Orestes’ en toen was ik met stomheid geslagen. Hij heeft een paar vragen moeten beantwoorden die alleen Orestes zou kunnen weten en hij wist alle antwoorden. Deze knappe jonge jongen was Orestes, mijn broertje! Mijn moeder kreeg ooit te horen dat haar jongste zoon haar dood zou betekenen, waarna ze Orestes de deur uit gezet heeft toen hij nog een jochie was. In zijn eentje zou hij het nooit redden. Maar in Griekenland gaat dat vaker mis, die jongetjes worden dan gevonden door een kinderloos echtpaar en groeien toch op en uiteindelijk komt de profetie gewoon uit. Zo ook in dit geval. Orestes vertelde hoe hij hoorde over de verschrikkelijke dood van Agamemnon, zijn vader en hoe hij in tweespalt stond. Enerzijds het gebod Wreekt uw vader, anderzijds ‘Eert uw moeder’. Uiteindelijk kon hij niet anders dan zijn vader wreken, waardoor de profetie uitkwam, hij doodde zijn moeder. Met een beetje hulp van Elektra. Alleen de wraakgodinnen kwamen achter hem aan, en de enige oplossing die er door de goden is geboden is het halen van het beeld van Artemis uit Tauris en dat meenemen naar Athene waar het thuishoort. Waarom is mij tot op de dag van vandaag ook niet duidelijk.

We hebben vervolgens met z’n drieën een plan gemaakt, ik zou Thoas zeggen dat de beide vreemdelingen eerst ritueel gereinigd moeten worden omdat ze familiebloed aan de handen hebben en we hen zo niet aan Artemis kunnen offeren. Ik zou hem vragen op de tempel te letten en zou met de twee mannen naar zee gaan om hen ritueel te reinigen. Dat kon best even gaan duren. Artemis’ standbeeld was voor het ritueel nodig dus dat nam ik even mee. Zo zijn we gedrieën naar zee gegaan, waar ze die ochtend met hun schip aangekomen waren. Dat schip lag er nog. We zijn aan boord gestapt en zo naar Griekenland gevaren. Mycene heb ik nooit meer gezien, ik ben in Brauron priesteres geworden van Artemis. Een positie die ik niet kan weigeren, ik ben Artemis immers mijn leven dankbaar. Mijn broertje is wel doorgegaan naar Mycene en herenigd met mijn zus Elektra. Het gaat goed met ze. De wraakgodinnen van mijn moeder hebben Orestes met rust gelaten en Orestes en Elektra komen regelmatig hier in Brauron langs. Dan gaan we samen ergens een hapje eten en herinneringen ophalen. Thoas? Nooit meer iets van gehoord. Wat ik van Artemis heb begrepen heeft Athena hem streng toegesproken, en ja, tegen de wil van de goden iets ondernemen is suïcide en daar is die man echt te trots voor.”

Brauron-Relief of the Gods

[bol_product_links block_id=”bol_5594266a60efe_selected-products” products=”1001004002103405,1001004001755694,1001004000980738″ name=”Euripides en Iphigeneia” sub_id=”” link_color=”003399″ subtitle_color=”000000″ pricetype_color=”000000″ price_color=”CC3300″ deliverytime_color=”009900″ background_color=”FFFFFF” border_color=”D2D2D2″ width=”600″ cols=”3″ show_bol_logo=”undefined” show_price=”1″ show_rating=”1″ show_deliverytime=”1″ link_target=”1″ image_size=”1″ admin_preview=”1″]
Schrijf je in voor TOEN!