Het ontstaan van het graafschap Holland

Historisch tijdschrift Holland gaat terug naar de roots. Het themanummer van het historisch tijdschrift staat in het teken van het ontstaan van het graafschap Holland.

In het eerste artikel stelt Dick de Boer de titel direct ter discussie. Hij pleit ervoor bij de bestudering van Holland niet het graafschap maar het landschap als uitgangspunt te nemen. Dat betekent concreet dat je je niet blindstaart op de politieke en dynastieke geschiedenis van het gravenhuis én dat je voorbij de geschreven bronnen moet kijken om aan informatie te komen.

Archeologen en amateur-historici

De Boer geeft aan dat de laatste decennia juist amateurhistorici en archeologen actief zijn geweest met de vroegste geschiedenis. Dat historici minder van zich lieten spreken, verklaart hij helder: ‘de dwangbuis van de publicatieplicht in steenkoolengels in internationale A-tijdschriften schrikt de jongste academische generatie af om in lokale en regionale media te publiceren.’ Een beklag dat al eerder in Holland was te lezen.

Het werk van niet-historici die aan het eerdere bronnenonderzoek een extra dimensie toevoegen, maakt duidelijk dat multidisciplinair onderzoek de nieuwe standaard is.

‘Het verleden komt tot ons door een veelvoud aan ‘getuigenissen’, van bewuste en onbewuste uitingen van leven en denken van onze voorouders. Geen daarvan heeft een alleenrecht op representativiteit of betrouwbaarheid. Iedere bron krijgt pas wezenlijk betekenis dankzij de vragen die de onderzoeker er aan stelt.’

Diversiteit

De redactie heeft het dubbeldikke nummer aangevlogen vanuit deze multidisciplinaire gedachte, wat blijkt uit de diversiteit aan artikelen over:

  • de vorming van het natuurlijke landschap
  • archeologische onderzoekskansen
  • de oudste muntslag
  • de vondst en reconstructie van de stoel van Overschie
  • het archief van de Hollandse graven
  • kerk, macht en ruimte in Holland

Slag bij Vlaardingen

Kees Nieuwenhuijsen heeft de oudste oorkonden, uit 889 en 923, nog eens grondig onderzocht. Onder zijn redactie verscheen in 2018 de bundel De Slag bij Vlaardingen 1018. Voor de Slag is in deze Holland volop aandacht.

Marco Mostert onderschrijft het belang van de Slag bij Vlaardingen voor de vorming van het graafschap Holland, maar plaatst de strijd in een breder perspectief. De strijd ging op papier weliswaar tussen graaf Dirk III en keizer Hendrik II maar de mediëvist verheldert dat de keizer zichzelf niet al te druk zal hebben gemaakt om dit opstootje. Hij was druk verwikkeld in een strijd in het oosten waar een machtige Poolse heerser van zich deed spreken. Het regionale geschil aan de westelijke rand van het Duitse rijk vroeg om een regionale oplossing. Hendrik liet het aan zijn hertog en de bisschop van Utrecht om dat te beslechten.

Re-enactors

In het journalistiek opgezette en rijk geïllustreerde Holland Bloc blikken enkele auteurs terug op het naspelen en verbeelding van de Slag waarbij de loftrompet wordt gestoken over re-enactors.

‘Hun ervaringen en verhalen zijn van groot belang als we de geschiedenis niet willen laten verstoffen, juist als het gaat om een periode die voor velen moeilijk voorstelbaar is, omdat het zo ver van de onze huidige wereld af staat.’

Het themanummer is al met al een gevarieerd en aantrekkelijk boekje over het vroege Holland.

Romy Beck e.a. red.,

Holland, historisch tijdschrift

Het ontstaan van het graafschap Holland

(jaargang 50; Hilversum 2018) nr. 4

ISBN 978 90 704 0378 2, € 10,-, 120 pag.

Uitgeverij Verloren

Leon Mijderwijk

Leon Mijderwijk (1975) studeerde voor Leraar Geschiedenis 2e graads aan de HU en deeltijd Geschiedenis aan de Universiteit van Utrecht. Zijn aandacht gaat uit naar de vroege middeleeuwen, in het bijzonder van Engeland. Hij schreef artikelen en recensies voor Westerheem, Archeologie Magazine, So British & Irish, Muntkoerier en Filatelie. Leon is redactiemedewerker van het Detectormagazine en Historiën-redacteur. Hij onderhoudt contact met diverse uitgeverijen, archeologen en historici.

More Posts