Het Tsaar Peterhuisje: weekend tip

Het Tsaar Peterhuisje (1632) is één van de oudste houten huisjes van Nederland. En uitgerekend in dit arbeidershuisje logeerde in 1697 de Russische tsaar Peter de Grote. Over het stokoude huisje is een prachtige koepel gebouwd. In dit kleine museum vind je talloze herinneringen aan het verblijf van de tsaar.

Het Tsaar Peterhuisje

Het Tsaar Peterhuisje. Bron: wikimedia commons.

In de loop der jaren bezochten vele beroemde mensen het huisje: Russische tsaren, Nederlandse vorsten en Napoleon. De vele namen die in de ramen en houten wanden zijn geschreven en gekerfd, herinneren daar aan. Wie goed zoekt, ziet ook de naam van Koning Willem-Alexander.

Scheepsbouw

Op zaterdag 17 augustus 1697 kwam tsaar Peter de Grote per schip in Zaandam aan.
Zijn bezoek maakte deel uit van een rondreis door Europa met als doel bondgenoten te verwerven tegen het Ottomaanse Rijk en Zweden.

Bovendien was hij zeer leergierig en wilde hij zich verdiepen in de praktijk en theorie van de scheepsbouw. Zaandam was toen een belangrijk centrum van de scheepsbouw.

Het Tsaar Peterhuisje was van Gerrit

Gerrit Kist was een Zaanse smidsknecht die in de Duitse wijk in Moskou had gewerkt. Dit was het kwartier waar vreemdelingen in Moskou in de regel woonden. In zijn jeugd kwam de latere tsaar Peter hier vaak omdat hij nieuwsgierig was naar allerlei handwerkzaamheden.

De dag nadat tsaar Peter was aangekomen in Zaandam herkenden enkele mannen uit zijn gevolg Gerrit Kist terwijl deze aan het vissen was als iemand die zij in Moskou eerder hadden gezien.

De tsaar reisde incognito, maar was met zijn ruim twee meter lange lichaam sowieso al een opvallende verschijning. Op advies van zijn begeleiders trok hij bij Gerrit Kist in aan de Krimp, onder aan de dijk. Een weduwe die bij Kist inwoonde moest plaatsmaken voor de tsaar. Zij verhuisde. Zo werd dit gebouw het Tsaar Peterhuisje.

Het halve huisje kostte de tsaar zeven gulden per week. Zo verbleef hij dicht bij de haven en de werven. In de achtertuin bouwde hij een banja, een Russische sauna, want hij was van plan lange tijd te blijven. De tsaar kocht een roeiboot, een boeier, timmergereedschap en meldde zich op een scheepswerf met de vraag of hij er mocht komen werken.

Al spoedig trok de tsaar zoveel publiek dat hij er de voorkeur aan gaf meer anoniem in Amsterdam te werken. In overleg met burgemeester Nicolaas Witsen kon hij werken aan een nieuw schip: het fregat Petrus en Paulus. Daar bouwden Peter en zijn begeleiders samen aan dit VOC-schip.

Bezoek

Openingstijden
Di t/m zo: 10.00-17.00
Ga voor meer informatie naar de website van het Tsaar Peterhuisje.

Tim Wachelder

Tim Wachelder studeerde geschiedenis aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Tijdens zijn studie specialiseerde hij zich in Europese Expansiegeschiedenis. Behalve over koloniale geschiedenis schrijft hij ook over militaire, culturele en Nijmeegse geschiedenis. Sinds 2007 is hij webredacteur bij Historiën.

More Posts

Schrijf je in voor TOEN!