High Hitler: Drugs in het Derde Rijk

“Onverbiddelijk drong de naald door zijn huid, hij zoog tot het bloed omhoogkwam en pompte daarna de stof in de ader, waarna alles weer gewoon doorging.”

drugs in het derde rijkIs dit een boekbespreking over een al te realistische doktersroman of het levensverhaal van een junkie? Nee, het is een boek van de afdeling non-fictie – geschiedenis – Tweede Wereldoorlog. Toch heeft het van die doktersroman en het levensverhaal veel weg. Die dokter is dokter Theodor Morell en de junk is Adolf Hitler.

Verslaafden

Drugs in het Derde Rijk van Norman Ohler is vooral het verhaal van Morell en zijn ‘patiënt A’. Maar de invloed van chemische middelen ging veel verder in nazi-Duitsland. De hele legertop gebruikte. Het leger gebruikte. En het volk gebruikte. De machines in de farmaceutische fabrieken draaiden op volle toeren om alle verslaafden te voorzien in hun behoeften.

Arisch bloed

Pervitin was een drugs die vrij te verkrijgen was. In die Pervitin zit de stof methamfetamine. Nu nog een gewilde drug, bekend als chrystal meth. Deze opwekkende stof werd in hoge mate geconsumeerd in Duitsland. Over het bloed dat door Duitse aderen stroomde, merkt Ohler dan ook op: “Arisch zuiver was dat in elk geval niet, het was eerder een Duits chemisch mengsel, en tamelijk giftig.”

Blitzkrieg

Legerartsen zagen echter de potentie van de stof voor gebruik bij militairen. “Pervitin hield mensen absoluut wakker, maar het maakte ze niet slimmer. Ideaal dus voor soldaten…” Met die gedachte wordt ook de Blitzkrieg beschreven. Niet als het meesterwerk van superieure militaire kracht, maar van ongecontroleerd doorgaan, doorgaan, doorgaan. Soldaten op de been gehouden door pepmiddelen.

“De blitzkrieg van de Duitsers die zonder slaap konden overschreed alle grenzen en het zaad voor toekomstige geweldsorgiën werd gezaaid.”

Het Kwaad

Op de lange termijn bleken natuurlijk de minder glorierijke kant van het drugsgebruik. De opkikker werkte hevig, maar kort. Wat had je aan een pepmiddel in de maandenlange strijd tegen de Russen? En verslaving was een logisch gevolg.

 

Pervitin, het pepmiddel dat de Duitsers chemisch op de been hield. Tijdelijk. Bron: wikimedia.org.

Pervitin, het pepmiddel dat de Duitsers chemisch op de been hield. Tijdelijk althans. Bron: wikimedia.org.

Ook voor de Führer. “Dat Hitler vanaf de herfst van 1941 nauwelijks meer een nuchtere dag beleefde vanwege de verstrekte hormooninjecties en steroïden en op zijn laatst sinds de tweede helft van 1944 door het massale gebruik van cocaïne en vooral Eurokdal, hielp hem om het tot het einde toe uit te houden zonder uit zijn eigen systeem los te breken of uit de nachtmerrie te ontwaken. De kloof was definitief en niet meer te dichten; de bruggen naar de werkelijkheid werden, zodra ze opnieuw konden ontstaan, onmiddellijk farmacologisch opgeblazen.”
Ohler plaatst de invloed van het drugsgebruik wel in een duidelijk perspectief. Het versnelde, het versterkte, maar het Kwaad kwam toch van binnenin. Dat was er al voordat de verslaving er was.

Bijsluiter

De auteur is een romanschrijver. En hoewel dit een werk van non-fictie is, heeft hij wel stijlelementen meegenomen die dit boek doen lezen als een roman, een journalistiek verslag. Zo begint hij ieder deel (er zijn er vier) met een beschrijving van zijn eigen onderzoek. Uit enkele citaten hier blijkt ook dat hij gek is op metaforen. Hij legt historische achtergronden kort maar krachtig uit. De hoofdstukken zijn kort. Kortom, je hebt er geen amfetaminen voor nodig om Drugs in het Derde Rijk in een sneltreinvaart en in één ruk uit te lezen.
Met spreekwoordelijke Duitse humor stelt Ohler in de ‘Bijsluiter bij wijze van voorwoord’ over zijn boek: “Dit preparaat kan bijwerkingen hebben die echter niet bij iedereen zullen optreden. […] Uit de buurt van kinderen houden. De houdbaarheidsdatum wordt bepaald door de actuele stand van het onderzoek.”

Deze prima vertaling is aangevuld met het artikel ‘Pervitin en andere drugs in Nederland, 1940-1945’ door Stephen Snelders.

Norman Ohler,

Drugs in het Derde Rijk

(Amsterdam 2016)
Uitgeverij Luitingh-Sijthoff

Leon Mijderwijk

Leon Mijderwijk (1975) studeerde voor Leraar Geschiedenis 2e graads aan de HU en deeltijd Geschiedenis aan de Universiteit van Utrecht. Zijn aandacht gaat uit naar de vroege middeleeuwen, in het bijzonder van Engeland. Hij schreef artikelen en recensies voor Westerheem, Archeologie Magazine, So British & Irish, Muntkoerier en Filatelie. Leon is redactiemedewerker van het Detectormagazine en Historiën-redacteur. Hij onderhoudt contact met diverse uitgeverijen, archeologen en historici.

More Posts