Holland: De nieuwe middeleeuwen

Het laatste nummer van historisch tijdschrift Holland van 2017 staat in het teken van de nieuwe middeleeuwen.

 

De redactie van Holland vond het ‘hoog tijd’ om een themanummer te wijden aan de middeleeuwen. Hoog tijd, want “die middeleeuwse geschiedenis krijgt aanzienlijk minder aandacht dan de glorietijd die Holland doormaakte in de vroegmoderne tijd.”

14e en 15e eeuw

Juist “omdat mediëvisten en vroegmodernisten beseffen dat die glorietijd van de Gouden Eeuw wortels heeft die terug reiken tot de 14de en 15de eeuw”, neemt de belangstelling toe. De artikelen in Holland gaan uitsluitend over onderwerpen uit deze twee eeuwen wat dus nogal een beperkte invulling van de middeleeuwen is als we uitgaan van de periode 500-1500.

Stereotype

Dat de artikelen “nieuwe manieren om naar dat Hollandse middeleeuwse verleden te kijken” bieden, is enigszins overdreven. Hoe interessant ze op zich ook zijn, baanbrekend zijn de artikelen niet. Zo schrijft Patrick Naaktgeboren in zijn artikel over stadsplanning in Dordrecht dat er een “stereotype beeld van het dagelijks leven in de late middeleeuwen is dat steden praktisch onleefbaar moeten zijn geweest.” Wie wel eens een keurenboek in handen heeft gehad of een recent boek over de middeleeuwse stadsgeschiedenis heeft gelezen, weet dat dat wel meeviel. Stadsbesturen zaten niet stil en mediëvisten weten dat al even. Dat er in de populaire beeldvorming nog veel te winnen is om de historische werkelijkheid eer aan te doen, concludeert hij volkomen terecht.

GIS-bestanden

Het meest vernieuwende in deze Holland is te vinden in het artikel van Rombert Stapel. Hij beschrijft de mogelijkheden die digitaal kaartmateriaal heeft om nieuwe inzichten te halen uit bronnen. Hij richt zich op de Enqueste (1494) en de Informacie (1514). Beide bronnen zijn al vaak bestudeerd maar de koppeling met historische GIS-kaarten (Geografisch InformatieSysteem) boort tal van nieuwe mogelijkheden aan, zoals vergelijkingen met andere verzamelde gegevens zoals over grondstoffen of wegen of door vergelijkingen te maken met bronnen uit andere jaren.

Ook de rubrieken in Holland BLOC staan in het teken van de 14e en 15e eeuw.

Looijestein, H., Kamp, J. en Gaemers, C. red.

Holland, Historisch tijdschrift, De nieuwe middeleeuwen

(jaargang 49) nr. 4 (Hilversum 2017)
ISBN 978 90 70403 374 4, € 10,-
Uitgeverij Verloren

Leon Mijderwijk

Leon Mijderwijk (1975) studeerde voor Leraar Geschiedenis 2e graads aan de HU en deeltijd Geschiedenis aan de Universiteit van Utrecht. Zijn aandacht gaat uit naar de vroege middeleeuwen, in het bijzonder van Engeland. Hij schreef artikelen en recensies voor Westerheem, Archeologie Magazine, So British & Irish, Muntkoerier en Filatelie. Leon is redactiemedewerker van het Detectormagazine en Historiën-redacteur. Hij onderhoudt contact met diverse uitgeverijen, archeologen en historici.

More Posts

Historiën Twitter
Schrijf je in voor TOEN!