Interview Nobelprijswinnaar ’t Hooft (deel 1)

In 1999 ontving professor Gerard ’t Hooft de Nobelprijs voor Natuurkunde. Tegenwoordig zet hij zich ook in voor het Mars One-project dat een kolonie wil stichten op de planeet Mars. Deel 1 van het interview met professor ’t Hooft over Mars One, sciencefiction, robotica, parallelle universa en de verschillende dimensies van de kosmos.

Gerard_'t_Hooft

Gerard ’t Hooft. Bron: Wikipedia

Leven op andere planeten

Bij sciencefiction wordt vaak gedacht aan onrealistische ruimtereizen, ongebreidelde fantasie, veel te futuristische techniek en onwaarschijnlijke verhalen. Toch klopt dit niet helemaal. Gerenommeerde wetenschappers en beroemde filosofen als Johannes Kepler, Christiaan Huygens, H.G. Wells en Voltaire (Micromégas) hielden zich ook met sciencefiction (SF) bezig. Ze hadden er oprecht belangstelling voor en schreven er zelfs boeken over.

Mogelijk is het boek Waargebeurde Geschiedenis van Lucianus van Samosata (2e eeuw na Christus) het eerste sciencefiction werk uit de geschiedenis, hoewel ook het Gilgamesj epos en de Icarus mythe die eer wel wordt toebedeeld. Huygens’ boek Cosmotheoros over leven op andere planeten, en Kepler’s Somnium (De Droom) worden in dat verband ook regelmatig genoemd.

Als grondlegger van de moderne sciencefiction, die wetenschappelijker van aard is dan voorheen, en niet meer gebaseerd op magie en wonderen, wordt vaak H.G. Wells genoemd, hoewel Mary Shelley met haar roman Frankenstein eveneens in aanmerking komt.

Gerard ’t Hooft

Ook de befaamde Nederlandse wetenschapper en Nobelprijswinnaar professor Gerard ’t Hooft is een liefhebber van Science Fiction. ’t Hooft is op de Universiteit van Utrecht actief als professor theoretische natuurkunde. Daarnaast is hij erg gefascineerd door de ruimtevaart. ’t Hooft (67) is tegenwoordig zelfs ambassadeur voor het Mars One-project dat binnen afzienbare tijd een kolonie op de planeet Mars wil stichten. Mars One werd  in 2010 opgericht door ex-ESA werknemer Bas Lansdorp.

“De natuur is een machtige tegenstander die ons vaak te slim af is”

Professor ’t Hooft heeft ook een Asteroïde die naar hem vernoemd is en die bekend staat als 9491 Thooft. Voor deze planetoïde heeft hij in 2000 een ‘officiële’ grondwet geschreven die o.a. de vrijheid van godsdienst waarborgt, wapens verbiedt en garandeert dat universiteiten en bibliotheken er 24 uur per dag open zijn.

In zijn kamer in het organisch gevormde Minnaertgebouw (Universiteit Utrecht) doet ’t Hooft uit de doeken waarom het Mars One-project meer science is dan fiction. Omgeven door wetenschappelijke boeken, oorkondes, foto’s van de Nobelprijs uitreiking en geflankeerd door een bord met ingewikkelde formules erop en twee Mexicaanse poppen van het Dodenfeest legt hij uit waarom het project zeker kans van slagen heeft. Bijkomend geeft de professor ook nog uitleg over het ontstaan van het heelal, het CERN-project in Genève, fantasie in de wetenschap, parallelle universa en het eventuele bestaan van meerdere dimensies in de Kosmos. De Robotica komt eveneens ter sprake. ’t Hooft: “Ik denk dat computers intelligenter worden dan mensen. Ze kunnen onze samenleving in de toekomst gaan overnemen.”

Mars One-project

Wat is de reden dat u zich inzet voor Mars One?

MarsOne_icn’t Hooft: “Van jongs af aan was ik al erg geïnteresseerd in ruimtevaart en leven in de kosmos. Ik was erg geboeid door het feit dat je met super-moderne techniek dingen kunt doen die nu nog erg verre toekomst-muziek lijken. Ik denk daarbij aan het wonen op verre plaatsen in de ruimte. Het idee dat de mensheid een veel groter gebied van het zonnestelsel zou kunnen gaan bewonen, heeft me altijd heel erg geboeid.”

“Bij Mars One is men gekomen met een heel expliciet voorstel en idee om in de nabije toekomst iets te realiseren waardoor ik erg geïntrigeerd werd. De oprichters van het Mars One Project hebben echt geprobeerd aan alles te denken.  Ze hebben alle aspecten van zo’n Marsreis onderzocht en gekeken of ze te realiseren zijn. Zij kwamen tot de conclusie dat alles, met de techniek die we nu hebben, in principe mogelijk is. We hoeven niets nieuws uit te vinden want het bestaat eigenlijk allemaal al. Natuurlijk moet je om heel zo’n project van de grond te krijgen onderzoekingen doen om aan de noodzakelijke technieken te komen, maar je hoeft er geen nieuwe, opzienbarende uitvindingen voor te doen.”

“Tot nu toe was het altijd zo dat wanneer men sprak over reizen naar Mars men het altijd had over niet bestaande apparaten en niet bestaande wetenschap en techniek. Daar kun je wel over fantaseren, maar geen reis mee plannen. Bij Mars One hebben ze gekeken naar wat er allemaal op de plank beschikbaar is. Stel nu dat we dat allemaal combineren, wat kun je dan doen? Dat is de vraag. Dan zie je dat er nu al ontzettend veel mogelijk is. Het enige wat niet mogelijk is, is de terugreis. Dat is eigenlijk de voornaamste reden waarom mensen tot nu toe nog niet een reis naar Mars gepland hebben: men dacht tot nu toe alleen aan een retourtje, maar dat kan dus nog niet.”

“Men houdt nog te zeer vast aan een ruimte-excursie waarna er zo gauw mogelijk weer terug naar de aarde gereisd wordt. Dat is ook bij de Maan gebeurd en zo denkt men ook over Antarctica. Mensen willen daar niet permanent naartoe verhuizen. Men gaat daar hooguit voor zes maanden of een jaar naartoe. Daarna wil men weer terug.”

“Een terugreis vanaf Mars is op dit ogenblik in theorie – wetenschappelijk gezien – wel mogelijk, maar praktisch en technisch nog niet uitvoerbaar. Het is goed voorstelbaar dat je in de toekomst een apparaat bouwt waarmee je van Mars weer terug de ruimte in kunt en vervolgens terugreist naar de aarde. Daar zijn echter allemaal technieken voor nodig die nog helemaal uitgewerkt moeten worden. Die technieken zijn niet binnen afzienbare tijd klaar.”

NASA_logo.svg“De NASA en de ESA hebben ook plannen om naar Mars te reizen maar willen alleen mensen meesturen als die weer terug kunnen. Omdat ze het vanzelfsprekend vinden dat astronauten ook weer terug moeten gaan naar de aarde, denken ze op veel langere termijn dan wij. Bij Mars One hebben we dat idee geschrapt omdat we dat nog niet kunnen en de terugreis zeker meer risico’s zou kennen dan de heenreis. Het zou voor de reizigers lichamelijk te zwaar kunnen worden. De terugreis gaat immers veel moeilijker en kostbaarder worden dan de heenreis.”

“Als de Marsreizigers de terugreis schrappen en daar een blijvend bestaan oprichten dan wordt alles opeens veel overzichtelijker. Dan moet voor langere tijd op Mars bivakkeren mogelijk worden. Waarschijnlijk zullen we dan wel continu essentiële benodigdheden naar Mars moeten blijven sturen. Anders gaat het niet. Eens per twee jaar zal er een nieuw bevoorradingsschip naartoe moeten gaan. Zo kunnen de kolonisten steeds weer een aantal jaren vooruit. Zolang er mensen leven op Mars zal dat moeten blijven doorgaan. Dat is wel kostbaar, maar lang zo kostbaar niet als een terugreis. Als zo’n kolonie op Mars zich vervolgens uitbreidt dan wordt het ook vanzelfsprekender dat er reizen naartoe ondernomen gaan worden. Het bevoorraden zal vervolgens geen geweldig probleem meer opleveren.”

“Ik ben zeer door deze mogelijkheden geïntrigeerd, maar Mars is natuurlijk niet het einddoel. We kunnen daarna ook naar andere planeten en planetoïden reizen en daar het zelfde ondernemen. Mars spreekt echter het meest tot de verbeelding. Ik dacht zelf overigens dat het meer voor de hand had gelegen om eerst de Maan te koloniseren en daar een permanente verblijfplaats te stichten. Dat is veel beter te overzien. Reizen naar de Maan kost immers maar een aantal dagen terwijl Mars op zijn best binnen een aantal maanden is te bereiken. Je kunt van de Maan eenvoudiger terug en tussentijds ingrijpen is er ook makkelijker dan op Mars.”

“Het vestigen van een permanente kolonie op de Maan is echter ook weer moeilijker dan op Mars omdat de terugreis altijd mogelijk zal blijven. Mensen gaan na verloop van tijd immers ook weer terug verlangen naar de aarde waardoor de motivatie om op de Maan te blijven wellicht verdwijnt. Vervolgens zal de mensheid, als het geld op is, de Maan wellicht weer blijvend gaan verlaten.”

Mond-galileo-farbig

De Maan. Bron: Wikipedia

Koloniseren van de maan

“Er wordt wel serieus gedacht over het koloniseren van de Maan. Men overweegt om daar bijvoorbeeld aan mijnbouw te gaan doen. Je zou er Helium-3 vandaan kunnen halen wat je op aarde heel goed kunt gebruiken. Bijvoorbeeld als brandstof voor kernfusie. Of dat lonend zal zijn, is echter zeer de vraag. Er zijn wel plannen van dat type, maar ik zou het jammer vinden als ze alleen om die reden de Maan zouden willen koloniseren. Je zou ook andere, meer interessante toepassingen kunnen bedenken: bijvoorbeeld wetenschappelijk onderzoek op de Maan plegen of telescopen bouwen.”

“Astronomen zeggen echter dat een telescoop op de Maan neerzetten toch niet zo praktisch is omdat er zoveel stof is. Iedere beweging die je doet zal een stofwolk op doen waaien die de aanwezige apparatuur zou kunnen beschadigen. Aan de andere kant is mijn punt natuurlijk dat de Maan in wezen geen atmosfeer heeft waardoor je er veel scherpere opnames kunt maken. Je zou daarvoor hele grote spiegels kunnen neerzetten. Dat zou vast heel interessant kunnen worden. Over dat soort dingen wordt wel nagedacht.”

“De bedenkers van Mars One zeggen echter dat de Maan niet zo tot de verbeelding spreekt bij het grote publiek en bij eventuele geldschieters. Voor zo’n Maanproject halen ze niet de grote hoeveelheid geld binnen die er voor nodig zal zijn. Als je voor Mars veel meer financiën los kunt krijgen, dan vind ik dat een heel reëel argument. Dan houdt een expeditie naar de Maan snel op, maar ik vind nog altijd dat de Maan een goed eerste oefenpunt is om aan te gaan werken. Dan weet je wat de moeilijkheden zijn en kun je daarna goed voorbereid naar Mars toe. Maar goed, ze willen dus direct naar Mars. Dat zou je ook kunnen proberen.”

Naar Mars

Wat is het belang van missies naar Mars?

’t Hooft: “Zo heel veel direct belang is er niet. Het is vooral een uitdaging en een mogelijkheid die je zou moeten aangrijpen. Soms wordt het argument aangevoerd dat de beschaving op aarde gevaar loopt en dat het daarom mooi zou zijn als we een outpost op Mars zouden hebben. Ik wil het angst-argument echter helemaal niet hanteren. Dat is eigenlijk onjuist. Ik wil het argument hanteren dat de mogelijkheid er is om naar Mars te gaan en waarom zouden we die kans dan niet grijpen? Het is een uitdaging die je gewoon niet kunt laten liggen. Niet omdat we ergens bang voor zijn of iets verschrikkelijk hard nodig hebben van Mars, maar simpelweg om de mogelijkheid te verkennen.”

Is een missie naar Mars economisch gezien van nut?

’t Hooft: “Nee, alleen heel indirect. Het zou een uitdaging zijn die enorme inspanningen vergt, heel kostbaar is, en ons een mooi veraf gelegen doel voor ogen stelt. Daar kunnen we voor werken en enthousiasme voor verwerven. De missie zou wel een boost kunnen zijn voor de economie. Misschien is het ook wel een werkgelegenheidsproject. Het is in ieder geval een uitdaging die enorme eisen stelt op allerlei terreinen: vooral technisch en wetenschappelijk. Daar zullen we heel veel van leren.”

Is Mars wetenschappelijk gezien een interessante planeet?

’t Hooft: “Ja, in allerlei opzichten wel. Niet op mijn vakgebied van de theoretische natuurkunde, maar wel wat betreft vragen als: hoe ontstaan planeten en hoeveel zijn het er? De missie is ook van belang om meer te weten te komen over de sterren om ons heen.”

“De geschiedenis van Mars is heel interessant en staat in direct verband met de geschiedenis van planeet Aarde. Als je die wilt begrijpen is het heel nuttig om ook naar Mars te kijken. Mars is een planeet waar het klimaat in een neerwaartse spiraal is gegaan. De Rode Planeet is net te klein om zijn atmosfeer miljarden jaren vast te houden waardoor er maar heel weinig gas in de atmosfeer zit (voornamelijk koolstofdioxide (CO2)). Niet alleen de atmosfeer moet echter onderzocht worden, maar ook de planeet zelf en het inwendige deel.”

Binnen hoeveel tijd valt het Mars One project te realiseren?

Mars_One_logo’t Hooft: “Men had een tijdsbalk voor ogen waarbij rond 2023 een kolonie op Mars gevestigd zou worden. Over een paar jaar willen ze echter al een eerste missie naar Mars realiseren en weer twee jaar later bevoorradingsschepen naar Mars sturen om de eerste capsules daar neer te zetten. Ze zeggen ook dat ze over tien jaar mensen op Mars willen hebben. De eerste sonde die ze wilden gaan sturen kan echter al niet meer vertrekken op het moment dat ze hoopten. Dat gaat nu twee jaar later gebeuren.”

“Ik meen dat men toch wel heel optimistisch is geweest met die tijdschaal. Daar had ik wel kritiek op. Ik denk niet dat het binnen tien jaar gaat lukken om mensen op Mars te krijgen. Er kan van alles tussen komen en de eerste vertragingen zijn al genoteerd. Toch vind ik het heel erg goed dat ze hun doelstellingen zo inrichten. Je moet nu eenmaal een plan hebben. Laat dit het streefplan zijn en laat het maar wat uitlopen.”

Zou u zelf ooit mee willen naar Mars?    

’t Hooft: “Daar komt het niet van. Ik denk ook dat ik er niet geschikt voor zou zijn. Ik heb waarschijnlijk niet de handigheid en de juiste geestelijke instelling om dat aan te kunnen. Ik zou het daarom graag op afstand willen volgen. Er zijn echter zeer veel mensen die dit heel graag willen doen. Er hebben zich al zo’n 100.000 gegadigden aangemeld. Dat lag ook in de lijn van verwachting. Mensen hadden dit voorspeld en het zal wellicht nog massaler worden. Er zullen straks misschien wel miljoenen mensen zijn die mee willen naar Mars.”

“Er is intussen een primaire selectie van zo’n duizend gegadigden gemaakt en dit jaar is het de bedoeling om een secundaire selectie door te voeren. Het plan is daarbij om met veel tamtam een kleine selectie te creëren van mensen die echt serieus kans maken om naar Mars te gaan.”

“Ik moet er wel bij zeggen dat de missie niet zonder gevaar is. De deelnemers lopen een groot risico. Alle veiligheidsmaatregelen die denkbaar zijn worden genomen, maar het blijft een riskante missie.”

Welke geestelijke houding heb je nodig om met Mars One naar de Rode Planeet te gaan en daar te overleven?

’t Hooft: “Je moet uiteraard veel ambitie bezitten om met Mars One iets te gaan realiseren. Die instelling heb ik zelf ook. Ik vind het leuk om dit te doen. Ik ben echter een typische theoreticus, zowel in mijn natuurkundige werk alsook bij Mars One. Ik zit liever aan de kant te kijken met pen en papier dan dat ik er fysiek aan deelneem. Als je mee naar Mars gaat, dien je namelijk ook heel praktisch ingesteld te zijn en psychologisch en sociaal heel stevig in elkaar te zitten. Je moet tegen een stootje kunnen en weten op te trekken met teamgenoten. In eerste instantie zullen dat drie crewleden zijn, maar later een kolonie van zo’n 20 personen. Daar moet je wel je plaats in kunnen vinden. Ten slotte moet je ook handigheid bezitten. Wanneer er zich een probleem voordoet mag je niet in paniek raken, en moet je weten hoe het op te lossen valt. Op elektronisch gebied kan er bijvoorbeeld een computer weigeren of een pomp stuk gaan. Er kan van alles mislopen en dan moet je weten hoe je dat ten goede keert. Je moet dus vrij veel kennis hebben van moderne techniek.”

Moet je solistisch zijn of juist in een team kunnen werken bij Mars One?

’t Hooft: “Je moet in een klein team kunnen werken en niet al te solistisch zijn. Je moet ook durven te vertrouwen op wat anderen gaan doen als er iets stuk gaat of als er een probleem is. Je moet niet alles zelf in de hand willen nemen want dan ben je verkeerd bezig. Als een ander zegt dat hij of zij het kan repareren moet dat volstaan.”

Leven op Mars

’t Hooft: “Naast mensen met technische kennis wordt er bij Mars One ook gezocht naar mensen met wetenschappelijke kennis en ambitie. Ik sprak laatst een potentiële deelnemer die heel graag wil gaan onderzoeken of er ooit leven is geweest op Mars. Die persoon zou het fantastisch vinden om fossiele resten te bestuderen om zo aanwijzingen te vinden dat er daar ooit iets geleefd heeft. Zelf acht ik die kans erg klein. Ik denk dat ze helemaal niets zullen vinden.”

U denkt niet dat er buitenaards leven bestaat?

Jupiter

Jupiter. Bron: Wikipedia

’t Hooft: “Dat is een hele boeiende vraag. Bovendien een vraag die mensen heel erg bezighoudt. Ik moet zeggen dat de meeste wetenschappers, naar mijn gevoel, wat dat betreft erg optimistisch zijn. Ze denken dat leven overal wel ontstaan kan zijn en dus ook op de Maan en planeten als Mars en Jupiter, maar ook op sterren en in de rest van de ruimte. Ik heb daar zelf hele grote vraagtekens bij. Het zou mij verbazen als de mensheid ooit ergens anders leven zal aantreffen dat geen aardse oorsprong  heeft.”

“Dat er leven bestaat in de diepzee is nu wel aangetoond, maar dat is waarschijnlijk geïnfiltreerd van bovenaf. Aards leven heeft zich vervolgens verspreid tot in alle hoeken van onze planeet, maar dat wil niet zeggen dat er in iedere hoek van de aarde ook leven kan ontstaan. Dat is een hele andere vraag en ik heb daar grote vraagtekens bij. Ik zeg niet dat ik het weet – want ik weet het niet – maar ik zeg alleen dat ik het heel onwaarschijnlijk vind dat leven spontaan, en om het even waar, kan ontstaan.”

“Daar moeten heel bijzondere omstandigheden voor gegolden hebben. Ik denk dat er in het verre verleden op aarde plekken zijn geweest waar de omstandigheden heel bijzonder waren zodat daar de juiste processen van organisch materiaal hebben kunnen plaatsvinden zodat er leven ontstond. Er hoeft echter maar even iets in de weg te zitten en het ontstaan van leven lukt al niet meer. Daarom ook denk ik dat er op Mars, naar mijn gevoel, zeer waarschijnlijk nooit leven is geweest en er in de toekomst ook nooit zal zijn. Dat geldt ook voor andere plekken in het zonnestelsel.”

“Het heelal is echter heel erg groot en de kans dat er helemaal nergens een planeet is die zoveel lijkt op de aarde dat hij iets soortgelijks ondergaan heeft, acht ik ook weer klein. Ik zeg daarom niet dat het onmogelijk is dat er ergens anders leven kan zijn ontstaan, maar wel dat die kansen naar mijn gevoel heel klein zijn.”

Was er niet ooit organisch materiaal gevonden op Mars?

’t Hooft: “Ja, maar dat is een andere vraag. Dat zijn puur scheikundige reacties die organisch-chemische verbindingen hebben geproduceerd en daarvan is bekend dat die zelfs in de leegte van de ruimte, en op ook op planeten, makkelijk kunnen plaatsvinden. Voor wat wij organisch materiaal noemen zijn echter niet altijd levende wezens nodig om ze te laten ontstaan. Denk bijvoorbeeld aan aminozuren en andere moleculen die normaliter altijd met leven worden geassocieerd. Die kunnen, als ze maar doodeenvoudig in elkaar zitten, ook op andere manieren ontstaan. Dan moeten die moleculen wel eenvoudig genoeg zijn. Worden ze te ingewikkeld, dan wordt de kans te onwaarschijnlijk dat ze combinaties maken die je als organisch zou kunnen bestempelen. De  kans dat daar vervolgens spontaan leven uit voortkomt, is heel klein, maar het is ook weer niet onmogelijk.”

De Nederlandse astronaut Wubbo Ockels heeft ooit gezegd dat Mars One een niet-realistische fantasie is en een zelfmoordmissie. Wat vindt u van zo’n uitspraak?

Wubbo-sl1

Wubbo Ockels. Bron: Wikipedia

’t Hooft: “Je kunt Mars One inderdaad neersabelen op die manier. Ik weet dat er mensen zijn die dat beweren, maar dan kun je ook zeggen dat het beklimmen van de Mount Everest een zelfmoordmissie is. Ik kan inderdaad niet ontkennen dat het gevaarlijk is. Maar als blijkt dat men het op Mars vele jaren uit kan houden, dan is het geen zelfmoordmissie. We zullen zien.”

Wubbo Ockels dacht ook dat er op Mars weinig nieuws gevonden gaat worden. De Mars Pathfinder ruimtesonde trof volgens hem ook weinig nieuws aan. Hoe denkt u daar over?

’t Hooft: “Als het zoeken naar leven het belangrijkste doel is, dan is de kans heel groot dat je teleurgesteld wordt. Maar dat is ons doel helemaal niet. Het doel van Mars One is om op Mars een leefgemeenschap op te zetten. Je creëert daar dan een nieuwe biotoop die er eerst niet was. Ik vind het een interessante wetenschappelijke vraag of het mogelijk is om een menselijke gemeenschap met dieren, planten, insecten en bacteriën te realiseren op een andere planeet.”

“Er zijn allerlei vragen die door Mars One beantwoord kunnen worden. Bijvoorbeeld: hoe gaat de kolonie er uitzien op een planeet als Mars? Hoe kun je dat realiseren en wat zijn de problemen die je bij dat proces tegenkomt? Wat zijn de verschijnselen die je ontdekt in zo’n biotoop? Wat zijn de effecten van de kleinere zwaartekracht en van het feit dat alles er kunstmatig is? Hoe gaat dat uitpakken? Dat vind ik belangrijke vragen die er liggen. Daar komen antwoorden op. Het is dus niet waar dat je op Mars niks kunt onderzoeken.”

“Je zult wel weinig zaken ontdekken die specifiek voor Mars zijn, behalve het scheikundige en geografische materiaal dat je daar tegenkomt. Je kunt gaan onderzoeken welke elementen er aanwezig zijn en hoe je water kunt afscheiden van de rotsen. Dat is heel moeilijk, maar het is wel te realiseren. Mijn vraag is hoe zo’n leefgemeenschap er in het gunstigste geval gaat uitzien? Wat kun je bereiken en tegen welke grenzen bots je op? Zijn die grenzen er wel? Kunnen die eventuele barrières overwonnen worden? Kun je een groeiende gemeenschap creëren op Mars die amper door de aarde hoeft te worden ondersteund? Het is net zoiets als wanneer men mensen op Groenland of Antarctica zou zetten. Die moeten ook zo nu en dan bevoorraad worden, maar een heleboel kunnen ze zelf.”

Sommige mensen denken dat een kolonie op Mars milieuvervuilend kan zijn doordat ziektekiemen vanaf de aarde mee zullen komen naar de Rode Planeet? Zit daar wat in?

’t Hooft: “Dat is om allerlei redenen onzin. De temperatuur is op Mars veel en veel lager dan in het vriesvak van je ijskast. Er gebeurt om die reden dan ook helemaal niks op het gebied van kiemvorming. Bovendien zijn er op Mars nooit levende organismen aangetroffen, dus menselijke kiemen van welke soort dan ook overleven daar niet. En al zouden ze dat wel kunnen, dan zal het leven op Mars zo anders in elkaar zitten dat aardse ziektekiemen er geen vat op zouden hebben. Die hebben vat op mensen, maar niet op eventuele Marswezens. Het is allemaal grote flauwekul. Een boel bezwaren die tegen Mars One zijn aangevoerd zijn flauwekul. Er zijn echter ook bezwaren die wel hout snijden. Dat moet ik er wel bij zeggen.”

Welke bezwaren bijvoorbeeld?

IDL TIFF file

Mars. Bron: Wikipedia

’t Hooft: “Een van de grote gevaren op Mars is de straling. Het is vervelend dat er daar ter plekke weinig atmosfeer is. Alle kosmische straling komt er daardoor makkelijk doorheen. Bovendien is er geen magneetveld op Mars. Dat is jammer want op aarde is het magneetveld een van de belangrijkste beschermingen die we hebben tegen de kosmische straling vanuit de ruimte. Het magnetisch veld houdt de kosmische straling en de zonnewind allemaal tegen zodat we op aarde daar heel weinig hinder van ondervinden. Dat is op Mars niet zo waardoor je een veel hogere stralingsdosis krijgt. De oprichters van Mars One beweren echter dat de schade daarvan vrij betrekkelijk is. Het zou net zoiets zijn als het roken van een paar sigaretten per dag. Dat is niet gezond, maar je kunt er wel vrij oud mee worden.”

“Er zijn op Mars dus wel reële gevaren waar je je zo veel mogelijk tegen moet zien te wapenen. Het vervelendste gevaar is de zon zelf. De zon zendt zo nu en dan immers krachtige wolken protonen uit die heel schadelijk kunnen zijn. Als er een zonne-uitbarsting is moet je je op Mars verbergen achter een vrij dik scherm. Dat zal daar regelmatig gebeuren. Het is wel op te vangen, maar je hebt absoluut een zekere discipline nodig. Ik maak me er wel zorgen over of de groep die daar komt te zitten wel de discipline zal hebben om zich goed te beschermen tegen de gevaarlijke zonne-uitbarstingen.”

Zal men dus altijd een beschermend ruimtepak moeten dragen op Mars?

’t Hooft: “Binnenshuis niet. Er zal daar namelijk een wooneenheid zijn waarbinnen je geen pak nodig zult hebben. Maar er moet in die wooneenheid wel een schuilruimte zijn waar je in kunt gaan zitten als er een zonne-uitbarsting is. Die straling gaat dwars door de muren heen en daarom dien je een heel dik scherm te hebben waar je achter gaat zitten. Dat zal niet altijd prettig gevonden worden omdat men zich tijdens zo’n uitbarsting uren zal moeten gaan schuilhouden.”

“Wel verwacht men dat na enige tijd de kolonisten de wanden van hun kolonie met zoveel zand zullen kunnen omgeven dat ook die zonnewindprotonen kunnen worden tegengehouden. Daar is men dan veilig.”

Hoe staat het met de financiering van het Mars One-project?

’t Hooft: “Dat is een moeilijke zaak. De hoop is nog steeds dat er zich heel gulle donateurs zullen komen aandienen die de miljarden aanvullen die nu nog ontbreken. In de tussentijd hopen de oprichters van Mars One dat ze door al de media-spektakels die ze gaan creëren de nodige aandacht zullen weten te genereren waarmee ze de gewenste miljarden kunnen binnenslepen. Het lijkt mij nog steeds erg optimistisch dat het zou kunnen, maar het is wel denkbaar. Als het heel goed aangepakt wordt, zou het kunnen lukken.”

Andere Marsmissies

Er zijn naar verluidt ook concurrerende projecten die eveneens naar Mars willen. Wat weet u daarvan?

775px-Dennis_Tito

Dennis Tito. Bron: Wikipedia

’t Hooft: “Er is inderdaad een ander project genaamd Mission for America van Multimiljonair Dennis Tito. Die wil toeristen naar Mars laten reizen. Dat gaat echter niet om een landing op de Rode Planeet. Ze willen alleen maar in een baan om Mars heen reizen en dan weer terug.”

“Daarnaast willen ook NASA en ESA pogingen gaan doen om bemande missies naar Mars te realiseren. Daarbij gaat het echter om missies met mensen aan boord die wel terug kunnen. Dan moeten ze dus ook de terugreis bewerkstelligen en dat is erg moeilijk, maar niet ondenkbaar.”

“Die projecten van NASA en ESA vormen op zich interessante concurrentie, maar met Mars One kunnen we wellicht veel sneller naar Mars gaan dan overheidsinstanties kunnen realiseren. Als Mars One helemaal niet lukt, heeft ons project in elk geval wel voor goede competitie gezorgd om de mensen van ESA en NASA wakker te schudden. Als NASA en ESA het pas over twintig jaar gaan doen, lopen ze duidelijk achter de feiten aan. In die zin kan onze missie nuttig zijn.”

De Oostenrijkse filosoof Paul Feyerabend vond ruimtevaart pure dwaasheid. Hij beschreef de maanlanding als een expeditie van mannen die uitgedost waren in carnavalspakken en potsierlijke danspassen maakten op een plaats waar niemand zou willen zijn. Wat vindt u van zo’n uitspraak?

’t Hooft: “Ik vind het jammer dat mensen dat zeggen. Hoogleraar Vincent Icke (theoretische sterrenkunde en kosmologie) heeft zich ook op een dergelijke manier uitgelaten. Ruimtevaart is echter een voortvloeisel van de wetenschappelijke kennis die we nu hebben. Het kan uitgevoerd worden en het is een uitdaging. Ik vind dat we die uitdaging aan moeten nemen. Zo simpel is het. Het wil niet zeggen dat je daarmee altijd goede wetenschap kunt bedrijven, maar ik denk het eigenlijk wel. Dat is echter niet eens de belangrijkste drijfveer die ik zou kunnen aanvoeren. De belangrijkste drijfveer is de uitdaging.”

“Het is net als de vraag waarom mensen de Mount Everest zouden willen beklimmen? Je kunt daar immers toch ook met de helikopter naartoe gaan of er op een andere makkelijke manier geraken? Sommige mensen kunnen daar echter niet aan voorbijgaan. Die willen aan zo’n klim-expeditie meedoen en de eerste zijn. Ik zie ruimtevaart een beetje als het beklimmen van hoge bergen of het reizen naar Antarctica. Je kunt er wetenschap mee beoefenen, maar het is niet de belangrijkste reden.”

“Een belangrijk punt ten voordele van een missie naar Mars is echter wel dat je er wetenschap kunt gaan beoefenen die anders ondenkbaar is. Ik denk opnieuw aan het bouwen van hele grote telescopen in de ruimte, wat ik heel graag zou zien gebeuren. Het gaat daarbij om telescopen van bijvoorbeeld honderd kilometer groot. Daar zou je in de ruimte dingen mee kunnen gaan doen die nu nog volstrekt ondenkbaar zijn. Op die manier kun je dan hele verre planeten optisch dichtbij halen en onderzoeken, maar ook andere zaken over het heelal te weten komen. Vanaf de aarde is de atmosfeer toch een beperking uiteindelijk. We moeten op onze aarde immers door een dikke atmosfeer heen kijken.”

1990_s31_IMAX_view_of_HST_release

Hubble Telescoop. Bron: Wikipedia

“Het kan echter wel. De techniek heeft laten zien dat je ondanks die atmosfeer vanaf de grond tegenwoordig soms net zulke goede beelden kunt maken als vroeger in de ruimte. De Hubble-telescoop wordt vandaag de dag dan ook bijna gepasseerd door aardse waarnemingen. Nog niet helemaal, maar wetenschappers komen een heel eind doordat ze technieken ontwikkelen die de verstoringen van de atmosfeer weten te annuleren, waardoor je toch heel heldere beelden krijgt.”

“Toch denk ik dat je uiteindelijk in de ruimte veel gevoeliger telescopen kunt realiseren dan op aarde. Als je een maal op de maan zit en van daaraf een telescoop in een baan om de maan weet te brengen, dan heb je misschien mogelijkheden in handen die je vanaf de aarde niet kent.”

“Ik denk dan ook dat er in de ruimte allerlei interessante mogelijkheden voor mensen zijn om wetenschappelijk onderzoek te doen. Een kolonie op Mars kan daarbij van groot belang zijn.”

Robots of mensen?

Zijn dergelijke missies ondenkbaar zonder menselijke inzet? Moeten er altijd astronauten mee?

’t Hooft: “Nee, ondenkbaar is dat niet. Wat mensen als Vincent Icke aanvoeren is dat je met robots eigenlijk ook alles kunt waar vroeger mensen onmisbaar voor waren. Het is waar dat je met robots eigenlijk alles kunt doen wat je zou willen. Het gaat daarbij om heel geavanceerde robots die mensen vervangen in de ruimte en minder kwetsbaar, kostbaar of veeleisend zijn en in principe het zelfde werk kunnen doen. Misschien is dat ook wel de toekomst van de ruimtevaart.”

Maar de uitdaging is wellicht groter om met mensen ruimtevaart te bedrijven?     

Pluto 757px-New_horizons_(NASA)

‘New Horizons’ ruimteschip op weg naar Pluto. Bron: Wikipedia

’t Hooft: “Ja, het vormt juist een veel grotere uitdaging omdat het om mensen gaat en niet om robots. Want als het gaat om een strijd tussen mensen en robots dan gaan de robots in vele opzichten waarschijnlijk winnen. Dat zien we nu al. Er is momenteel al een totaal gemechaniseerd ruimteschip actief dat om Saturnus heen draait en een ruimteschip dat op weg is naar Pluto. Er kunnen bij dat soort reizen nooit mensen aan boord zijn. Dergelijke ruimteschepen komen namelijk nooit meer terug. Daarom moet je robots meesturen.”

“Op dit ogenblik moeten dergelijke robots nog vanaf de aarde geprogrammeerd en bestuurd worden. In de nabije toekomst kunnen ze echter alles zelf. Dan hoeven we ze niet meer te vertellen wat ze moeten doen. Ze weten in de toekomst zelf wat hun opdracht is. Vervolgens krijgen wij mensen alle informatie toegestuurd, die daarna op aarde verwerkt kan worden. Ik denk dat dit scenario niet eens heel verre toekomst is.”

“Het zal daarbij niet meer gaan om computer-intelligentie zoals wij die nu kennen. Onze informatietechnologie (IT) is in wezen nog heel dom en dient voortdurend aangestuurd te worden door mensen die verstandiger zijn dan de robots. In de toekomst zullen deze robots echter in staat zijn het menselijk vernuft te evenaren en zelfs te overtreffen.”

“Dit aspect van techniek en wat je kunt doen met computer- intelligentie hebben ze in de sciencefictionliteratuur volgens mij nog niet ver genoeg uitgesponnen. Ik denk dat Asimov op dat punt eigenlijk nog  te beperkt was in zijn fantasie. Mijn fantasie gaat veel verder. Ik denk dat computers echt veel intelligenter worden dan mensen en in wezen ook onze samenleving zouden kunnen overnemen. Dat gevaar bestaat echt in de wat verdere toekomst.”

Waar zou dat toe kunnen leiden?

’t Hooft: “Geen idee. Dat is heel moeilijk te voorzien.”

Is wel te voorzien wat robots in de toekomst allemaal in de ruimtevaart kunnen gaan betekenen?

450px-HONDA_ASIMO

Robot. Bron: Wikipedia

’t Hooft: “Nee, maar ze zouden, als het allemaal goed gaat, op planeten als Mars, de Maan en andere plekken in het zonnestelsel, hotels voor mensen kunnen gaan bouwen. Hele, geriefelijke hotels waar mensen kunnen gaan wonen met alle comfort die ze zich zouden kunnen wensen. Robots zullen dan al het vuile werk gaan doen. Men hoeft ze niks meer te vertellen want ze weten precies wat we willen. Mensen zullen er leven als dieren in een dierentuin en de robots zijn de beheerders.”

Kunnen mensen op die manier ooit de slaven van robots worden?

’t Hooft: “Nee, ik geloof niet dat wij ‘hun’ slaven worden. Robots zijn in dit scenario de slaven van mensen en doen als slaaf het denkwerk voor ons. Ik weet dus ook niet of sciencefiction films en boeken gelijk hebben met hun angst dat robots een revolutie zullen ontketenen tegen de mensen. Ik denk niet dat het ooit zo ver hoeft te komen, maar dan moet je wel precies weten wat de drijfveren zijn van de robots. Er komen daarbij allerlei vragen naar boven. Hoe kun je een robot er bijvoorbeeld toe bewegen bepaalde dingen te doen? Hoe moet je ze dingen opdragen? Het is net als bij een laptop. Die heeft soms ook een eigen wil en eigen leven. Hij is af en toe eigenwijs en doet dingen die ik niet wil, maar het is niet zo dat mijn laptop in opstand wil komen tegen mij. Dat is niet zo.”

UFO’s

Om op de vraag naar buitenaards leven terug te komen: denkt u dat UFO ’s bestaan?

PurportedUFO2

UFO. Bron: Wikipedia

’t Hooft: “Het hele idee van UFO’s vind ik buitengewoon onwaarschijnlijk. De theorie erbij is onlogisch. UFO’s zouden naar verluidt bestuurd worden door buitenaardse wezens die volledig van organisch materiaal gemaakt zijn. Dat klopt volgens mij niet. Ik denk namelijk dat het wel denkbaar is dat er buitenaards leven bestaat, maar dat dit dan zo ver weg zal zijn dat er een reis van duizenden lichtjaren in een ruimteschip voor nodig is om naar de aarde te reizen. De wezens die in zo’n ruimteschip zitten, zouden volledig toegerust moeten zijn voor het overleven van heel lange reizen. Dat is niet te doen voor organische wezens. Je houdt organisch materiaal bij zo’n reis namelijk nooit zo lang goed. Dat overleven ze gewoonweg niet.”

“Dergelijke wezens zouden ook nooit meer op mensen kunnen lijken omdat ze miljoenen jaren lang geen grond onder de voeten gehad hebben om op te lopen. Ze kunnen er dus nooit zo uitzien als wij.”

“En dan is er nog de vraag naar de motivatie waarom ze zo’n lange reis van miljoenen jaren eigenlijk zouden willen ondernemen? ”

“Zo’n lange reis is in principe alleen te doen voor heel erg gespecialiseerde robots. Je zou je kunnen voorstellen dat buitenaardse wezens een ruimteschip inrichten met een intelligente robot aan boord die alles wat onderweg stuk gaat kan repareren. Zo’n ruimteschip is immers miljoenen jaren onderweg en dus zal er zeker duizenden keren iets volledig stuk gaan. Daar moeten ze op berekend zijn”

“Wat hier vervolgens op Aarde aankomt zijn daarom ook robots en geen buitenaardse wezens. Het zal gaan om speciaal gemaakte, buitenaardse, apparaten voor het overleven van heel lange interstellaire reizen. Ze zouden er naar mijn gevoel ook niet uitzien als UFO ‘s, maar eerder zoals de Mars Pathfinder en soortgelijke robotjes die wij nu naar andere planeten sturen. Ze worden door een andere generatie, buitenaardse wezens gemaakt, maar het zal een robotachtige toestand zijn.”

Superruimte

“Mensen denken dikwijls dat ruimtewezens technieken gebruiken die wij nog helemaal niet kennen. Ze zouden door de Superruimte (alternatieve dimensie in SF) kunnen reizen en al die flauwekul meer etc. Ik weet als fysicus echter wat voor bedenkingen daar tegen zijn. Er is geen Superruimte waarin je reizen kunt. Zo zit de natuur niet in elkaar. Je kunt niet sneller bewegen dan het licht. Het licht is al zo snel. Daar komt men niet eens bij in de buurt, in wat voor ruimteschip je ook reist. Dat zal gewoon niet gaan. Een honderdste van de lichtsnelheid is nog denkbaar, maar dan doe je er nog vele honderden, duizenden of zelfs miljoenen jaren over om van een andere verre planeet naar de Aarde te komen. Bovendien kom je nog zo veel andere problemen tegen. Het zou niet de moeite waard zijn. Je moet wel een erg goede reden hebben om een ruimteschip te ontwerpen dat miljoenen jaren overleeft, als dat al mogelijk is. Alles wat door mensenhanden gemaakt wordt gaat immers na 100 tot 1000 jaar stuk. Miljoenen jaren lukt niet.”

“Ook de veronderstelling dat ruimtewezens allerlei (boze) plannen met de mensheid hebben, lijkt me onzin. Die verhalen kloppen wat mij betreft voor geen meter. Ik kan me er helemaal niks bij voorstellen. Ik denk niet dat dat waar kan zijn.”

Sciencefiction

Dat klinkt allemaal erg futuristisch en neigt zelfs naar sciencefiction. Heeft u eigenlijk interesse in sciencefiction of helemaal niet?

Wormhole_travel_as_envisioned_by_Les_Bossinas_for_NASA

Sciencefiction. Bron: Wikipedia

’t Hooft: “Ik vind sciencefiction heel boeiend, maar het moet wel een beetje realistisch zijn. Het spijtige is dat veel auteurs van sciencefiction er geen idee van hebben wat science eigenlijk inhoudt. Ze komen met de wildste ideeën die ze vervolgens goed proberen te praten, maar dan zie ik onmiddellijk dat zoiets nu en in de toekomst totaal niet mogelijk is. Ook andere wezens op andere planeten beschikken niet over dergelijke technieken en mogelijkheden. Dat gaat gewoon niet. Het is geen science. Dan vind ik het eigenlijk niet zo leuk meer.”

“Soms is dergelijke SF echter zo aardig opgeschreven dat ik er toch nog een voorstelling bij kan maken waardoor het erg grappig wordt. Ik vind het dan leuk om te lezen hoewel ik weet dat het volstrekt onmogelijk is. Toch vind ik het altijd verreweg het leukst om een verhaal te lezen waarin de natuur, zoals wij die kennen, herkenbaar in is. Het moet gaan over iets dat denkbaar is en niet heel idioot.”

Wat vindt u goede sciencefictionverhalen of films ?

’t Hooft: “Ik heb als kind de verhalen van H.G. Wells graag gelezen. Vooral The War of the Worlds  vond ik goed. Ik bedoel dan het oorspronkelijke verhaal. Dat is veel leuker geschreven dan de moderne speelfilms of televisie- en radio-producties (Orson Welles). Die waren lang zo interessant niet meer.”

Correa-Martians_vs._Thunder_Child

The War of the Worlds. Bron: Wikipedia

“In het oorspronkelijke verhaal zaten hele aardige ideeën verwerkt zoals het gegeven dat de Marsbewoners naar ons komen om de aarde te veroveren. We weten allemaal dat zulke ruimtewezens niet bestaan, maar het verhaal was zo mooi opgezet dat het realistisch klonk. Een van Well’s leukste ideeën was dat de Marsbewoners in het bezit waren van hele ingewikkelde en geavanceerde techniek. In het oorspronkelijke verhaal lees je dat ze lichtstralen als wapens gebruikten. Dat was toen erg nieuw. Nu weten we dat vernietiging met behulp van lichtstralen inderdaad mogelijk is. Laser(licht) noemen we dat tegenwoordig. The War of the Worlds was echter al geschreven voordat de laser werd uitgevonden. Dat was dus een heel erg vooruitziende blik van Wells.”

“Een ander leuk element in dat verhaal gaat over het wiel. Het wiel is duidelijk een geniale menselijke uitvinding die enorme consequenties heeft gehad voor onze wereld. Zonder het wiel kunnen we niks doen.  In The War of Worlds wordt verteld dat de apparaten die de Marsbewoners hadden gebruikt, op aarde werden onderzocht en dat nergens een asje in werd aangetroffen of iets dat draait. In al hun super geavanceerde apparatuur ontbrak er altijd één ding: het wiel. Dat hadden ze nog niet uitgevonden.”

“Dat vond ik zo’n leuk idee omdat ik zelf altijd zo geboeid was door het verschijnsel van het wiel. Het is bijna ondenkbaar dat wanneer je zo’n geavanceerde beschaving hebt, je het wiel niet uitvindt, maar de hele gedachte vond ik erg amusant.”

“Dat de Marsbewoners tenslotte niet worden verslagen door de mens, maar door de bacteriën is ook erg aardig. Wij konden niet tegen de Marsbewoners op terwijl de bacteriën de indringers wel wisten te verslaan. Waar wij mensen machteloos stonden, wisten minuscuul kleine wezentjes de Aliens wel te elimineren. Dat is een leuke vondst.”

“Dat waren drie hele leuke elementen van Wells. Er zullen er nog wel meer geweest zijn, maar deze heb ik altijd onthouden. The War of the World is niet heel erg realistisch maar het zit vol prachtige ideeën.”

U zei eerder dat voor u een sciencefiction-verhaal technisch en wetenschappelijk ook dient te kloppen. Is dat bij The War of the Worlds in orde of is het vooral een mooi verhaal?

’t Hooft: “Technisch kun je op Wells wel allerlei aanmerkingen maken, maar daar gaat het nu even niet om. Als er in zo’n boek leuke ideeën verwerkt worden dan vind ik dat heel mooi.”

“Isaac Asimov is een andere SF-auteur die ik graag wil noemen. Hij is ook een voorbeeld van een goed sciencefictionschrijver. Daar is geen twijfel over. Hij had hele leuke ideeën, net als H.G. Wells een generatie eerder. Asimov beweerde wel iets van natuurkunde te begrijpen en had een aantal goede ideeën over robots. Het spijtige is echter dat hij verhaal na verhaal bleef schrijven over steeds weer het zelfde idee. Ik vond zijn eerste boek erg leuk en het tweede ook nog wel. Als je echter tien boeken van hem hebt gelezen over robots die de wetten van de robotica moeten opvolgen dan heb je het na een tijdje wel gezien. Je moet als auteur na verloop van tijd wel eens met iets anders komen vind ik.”

“Jules Verne is natuurlijk ook een prachtig voorbeeld van Sciencefiction. Hij had ook hele leuke ideeën. Bij hem was ook niet alles allemaal even realistisch en soms zelfs helemaal fout, maar hij probeerde in ieder geval toch zijn rare ideeën in een omgeving te plaatsen die voor hem bekend was. Dat zie je duidelijk in De reis naar de Maan, de Reis om de Aarde in 28 dagen en 12 uren en Reis naar het middelpunt der aarde. Dat waren niet erg realistische, maar wel leuke en mooi samengestelde verhalen.”

Wat vindt u van films als Star Wars?

694px-Star_Wars_Logo.svg

Star Wars. Bron: Wikipedia

’t Hooft: “In Star Wars zaten best leuke ideeën en de animaties zijn ook prachtig. Het vervelende is echter dat er van dergelijke films zo langzamerhand dertien in een dozijn gaan.”

“Ik blijf echter een grote fan van films waarin fantastische animaties worden gebruikt. Beelden die 20 jaar geleden nog ondenkbaar waren, kunnen nu met computers vrij eenvoudig  gegenereerd worden. Dat vind ik erg mooi. Ze kunnen tegenwoordig echt fantastische dingen doen. Die prachtige computeranimaties zijn echter dikwijls ook het enige originele en leuke aan dergelijke moderne films. De vreemde Alienwezentjes die ze heel levensecht op het scherm weten te krijgen, blijven wel indrukwekkend. Dat vind ik op zich een hele prestatie en daar kijk ik dan zeker met veel plezier naar.”

Hoe kijkt u naar Star Trek?

’t Hooft: “Die serie duurde een beetje te lang. De meeste van die Star Trekverhalen hebben een element dat volstrekt ondenkbaar is, hoewel ik collega’s heb die het proberen goed te praten. Lawrence M. Krauss (theoretisch natuurkundige en kosmoloog) heeft bijvoorbeeld een boek geschreven over de Fysica van Star Trek (The Physics of Star Trek). Hij probeerde in zijn boek alles uit de serie goed te praten. Eén bepaald ding was echter ook volgens hem echt fout. Dat ging om de annihilatiestraling van positronium. Die is in Star Trek 10 kilo-elektron volt (keV) terwijl we allemaal weten dat het 511 kilo-elektronvolt zou moeten zijn. Dat is namelijk de massa van het elektron. Toen heb ik Lawrence een brief geschreven waarin ik zei dat juist dit het enige was dat wel best goed kon zijn. Die verhalen spelen 300 jaar in de toekomst. Meer dan genoeg tijd voor een commissie om het nodig te vinden de elektronvolt opnieuw te definiëren, zodanig dat de energie van positronium-annihilatie precies bij 10 kilo-elektronvolt ligt. Net zoals taalcommissies in Nederland wel eens onze spellingregels herdefiniëren. Ik heb aan Lawrence geschreven dat ik me de argumentatie van zo’n commissie ook nog wel kan voorstellen. Ze denken dat op die manier de kindertjes op school beter over annihilatie kunnen leren als het bij een rond getal plaatsheeft dan wanneer het bij 511 keV plaatsvindt.”

“Waarom ze dat denken snap ik niet’ heb ik er bij geschreven. Maar het argument is precies even idioot als hetgeen waarmee onze moderne spellingcommissies komen bij de verandering van onze spelling. Daarom kan ik goed verklaren wat er in Star Trek is gebeurd. Met een beetje fantasie komt het best in orde, heb ik er aan toegevoegd.”

Worden er tegenwoordig nog goede Sciencefictionboeken geschreven?

Sagan_Viking

Carl Sagan. Bron: Wikipedia

’t Hooft: “Carl Sagan heeft natuurlijk hele leuke ideeën gehad in zijn boeken. Ook niet allemaal even realistisch, maar toch wel leuk. Als iemand een heel goed schrijver is en een paar leuke ideeën verwerkt in het verhaal dan ben ik al tevreden. Nog leuker vind ik het als het hele verhaal realistisch is zoals bij Kim Stanley Robinson, die een dik driedelig boek, getiteld Mars Trilogy, geschreven heeft over het koloniseren van Mars. Het gaat bij hem heel anders vergeleken met hoe wij het nu van plan zijn, maar hij heeft er toch een realistisch verhaal van weten te maken. Robinson’s boek klopt niet in detail, maar het is wel een verhaal waarin hij echt probeert wetenschappelijk bezig te zijn.”

Ziet u veel moderne sciencefiction films?

’t Hooft: “Ik kijk er af en toe wel naar. Ik vind alleen dat men te vaak ideeën van elkaar kopieert. Veel in die films heb je al eens eerder gezien. Dan is het niet leuk meer. Je moet als filmer wel met iets origineels komen.”

Heeft u de film Capricorn One gezien over een fake missie naar Mars ? De geplande NASA-missie naar de Rode Planeet mislukt in dat verhaal. Om dat te verhullen wordt er in een tv-studio een landing in scene gezet en doet men of de Marsmissie toch geslaagd is.

’t Hooft: “Ik heb hem niet gezien, maar als dat de ontknoping van het verhaal is en wanneer je dat als kijker eerst niet in de gaten hebt, dan is dat op zich leuk. Dan kun je daar veel plezier aan beleven.”

Meer informatie over Mars One: http://www.mars-one.com/

Deel 2 van dit interview

Schrijf je in voor TOEN!