Interview Wubbo Ockels dl. 1

Ockels

Op 18 mei 2014 overleed astronaut, hoogleraar en duurzaamheidsbepleiter Wubbo Ockels. In 2011 werd Ockels door Historiën geïnterviewd. Bij dezen nogmaals het interview in twee delen.

 

Space Cowboy op zee

‘Voor de mens valt er weinig te halen in de ruimte’

Interview met astronaut, hoogleraar, opinieleider duurzaamheid en mede-oprichter van Happy Energy Wubbo Ockels:

“Ik ben ontzettend tegen kernenergie. Zonnepanelen zijn de toekomst”

Ockels

Astronaut Wubbo Ockels. Bron: Wikipedia

Binnenkort gaat de Nederlandse ruimtevaarder André Kuipers opnieuw de ruimte in. Slechts vijfhonderd mensen ter wereld hebben ooit zo’n ruimtereis gemaakt. Van deze zeer selecte en exclusieve groep is de Nederlandse astronaut, hoogleraar Duurzame Technologie ( TU Delft) en opinieleider Wubbo Ockels een respectabel lid. In 1985 maakte hij als eerste Nederlander een reis door het heelal. Toen hij tijdens zijn reis boven de aarde zweefde, voelde hij zich erg nietig maar had hij tegelijkertijd een Gods-gevoel. Hoewel hij niet gelovig is, denkt hij wel dat er nog veel is dat we niet weten.

Momenteel is hij echter meer met wereldse zaken bezig dan met ruimtevaart. Ockels maakt zich grote zorgen om het welbevinden op aarde en de toekomst van onze planeet. Daarom is hij druk met de ontwikkeling van een milieu-vriendelijke high-tech superbus en een ecologisch schip (SY Ecolution). Op dit schip vindt ook het interview met de eerste Nederlandse astronaut plaats. Tijdens het gesprek in Scheveningen moet Ockels nog even een schilderij uitkiezen voor de kajuit van zijn schip. Zijn keuze valt uiteindelijk op een soort kubistische zeemeermin van de kunstenaar Erik Renssen. Zeer passend voor een ecologische modernist met een passie voor de zee zoals Ockels.

Aan boord van zijn moderne en prachtig vormgegeven schip vertelt Ockels gedreven over zijn ruimtereis, leven in het heelal en het milieu op aarde. Een interview met de eerste Nederlandse ruimtevaarder over wetenschap, science fiction, popartiest Prince, schrijver Isaac Asimov, buitenaards leven, denkende gassen, UFO’s, Mars Pathfinder en het bestaan of ontbreken van een God etc.

Eco-schip. Bron: Ockels

Eco-schip. Bron: Ockels

Waar bent u momenteel mee bezig? Vooral met de ontwikkeling van uw ecologische schip Ecolution en de high-tech super-bus?

Ockels: “Dat hangt een beetje van de fase van het jaar af. Ik begin nu steeds meer betrokken te raken bij de zonnerace-auto, de Nuna 6. Daar was ik gisteren de hele dag mee aan de slag. Op het moment ben ik het meeste bezig met de superbus en de Ecolution. In september begin ik weer met college geven. De hele maand oktober ben ik dan weer in Australië vanwege de zonnerace. In november en december denk ik dat ik naast college geven weer structuur moet zien aan te brengen in mijn plannen en er voor moet zien te zorgen dat ik weer geld binnen krijg voor mijn projecten. Ik ben parallel met al die dingen tegelijk bezig, maar het accent verschuift een beetje door het jaar heen.”

Het schip waarop we ons nu bevinden, is dat het vaartuig dat tot zinken is gebracht?

Ockels: “Ja.”

Is alles weer gerepareerd?

Ockels: “Nee, alle electriek hier onder de zeespiegel is beschadigd geraakt. We hebben daarom op een gegeven moment besloten om er eerst voor te zorgen dat ons schip weer veilig kan zeilen. In het najaar en een stukje van de winter gaan we vervolgens de rest van het schip helemaal opknappen, zodat we in het voorjaar van 2012 het schip weer helemaal 100 % hebben.”

Is al bekend wie de daders zijn geweest?

Ockels: “Nee.”

De hele affaire was erg bizar, vindt u niet? U en het schip hebben toch helemaal geen vijanden zou je zeggen. Hoe ziet u dat?

Ockels: “Ik zeg altijd heel simpel: ‘grote belangen, grote boeven’. Maar het kan ook iemand zijn die het uit venijn of jaloezie heeft gedaan. Geen idee. Ik heb het nu een beetje van me afgezet. Ik kan me niet de hele tijd zorgen gaan zitten maken. Ik kijk ook altijd meer naar de toekomst dan naar het verleden. Het heeft helemaal geen zin om achterom te kijken. Bovendien is de verzekering rondgekomen in maart. We gebruiken een gedeelte van het geld om reparaties uit te voeren.”

Maar weet niemand, en dus ook de politie niet, in welke hoek de daders gezocht moeten worden?

Ockels: “In ieder geval vertelt de politie het mij niet. Ze zeggen tegen mij dat ze op dood spoor zitten en het zich niet kunnen permitteren om er veel mankracht op te zetten. Er zijn voor de politie immers andere dingen die ook belangrijk zijn. Vooral lichamelijk letsel bezit een hogere prioriteit dan puur materiële schade zoals bij mijn schip.”

U had het net over ‘grote belangen, grote boeven’. Denkt u dan aan een bepaalde bedrijfstak zoals bijvoorbeeld de energie-sector? Moeten we de daders misschien toch daar zoeken?

Ockels: “Ik wil dat niet direct beweren. Ik weet wel dat wanneer je iemand die ergens een groot belang bij heeft op zijn/haar tenen trapt, het natuurlijk lastig wordt voor die persoon (of organisatie).”

Maar het Ecolution project blijft wel gewoon doorgaan?

Ockels: “Ja. In wezen is het zo dat de belangstelling door de sabotage alleen maar is toegenomen. Wij voeren op Hemelvaartsdag (2 juni) van Lauwersoog naar Rotterdam. Dat was voor het eerst dat we gingen zeilen met ons schip. Daar hadden we jaren op gewacht. Toen de zeilen omhoog gingen hebben mijn vrouw en ik hier aan boord staan janken vanwege de enorme emotie. Als je zag wat er onderweg allemaal op ons afkwam, dan maakte dat veel indruk. Mensen die foto’s namen en ze op Internet zetten; de havendienst van Rotterdam die ons ontving en bij het vertrek grote spuitboten aanzette; daarna het onthaal in Scheveningen, onze nieuwe thuishaven; 15 bootjes die de haven uitvoeren om ons te ontvangen; een fanfare die hier op de steiger speelde; een groot spandoek dat hier aan die gebouwen hing en een wethouder die ons stond op te wachten. Dan denk je wel: ‘dat is fantastisch’. Ik ben met dit schip aan een soort missie bezig die door het tot zinken brengen alleen maar is versterkt. Dat is een goede kant van de zaak.”

Superbus

Superbus. Bron: Wikipedia

Hoe is het nu met de high-tech super-bus? Gaat alles naar wens? Wanneer gaat hij rijden?

Ockels: “In Valkenburg zijn we momenteel aan het testen. De superbus rijdt al regelmatig. Onlangs hebben we een demonstratie gegeven op het TT-circuit in Assen. Dat ging heel mooi. Er komen doorlopend mogelijkheden voor het publiek om hem te zien. We gaan dat echter nog wel wat structureren. We willen ook langs scholen rijden met de super-bus om hem aan scholieren te laten zien. De eerstvolgende stap is echter om een kentekenbewijs te krijgen. Dat denken we over een paar maanden wel voor elkaar te hebben. Er worden daarvoor testen gedaan om te kijken of alles veilig is. Het remsysteem en het stuursyteeem worden daarbij nagekeken door de Rijksdienst Wegverkeer (RDW).”

U ontwikkelt nieuwe technieken die goed zijn voor het milieu. Ligt volgens u de oplossing voor milieuproblemen altijd in het gebruik van nieuwe techniek? Je zou immers ook kunnen zeggen dat techniek het milieu-probleem heeft veroorzaakt en dat resoluut afzien van techniek logischer zou zijn om een schoon milieu te realiseren. Minder industrie in plaats van meer dus. Of is dat onzin?

Ockels: “Dat is onzin. Dan ga je terug in de tijd en dat kan niet. Zo’n levensstijl is inderdaad minder belastend voor het milieu. Dat klopt wel, maar het valt niet meer te realiseren. Vroeger was het wat dat betreft beter, maar je kunt niet echt terug naar die tijd. Je kunt niet ineens zeggen: als er nu maar twee miljard mensen op deze aarde zouden leven, dan zou het probleem niet zo groot zijn. De realiteit is niet zo. Je moet vooral naar de toekomst kijken en met behulp van techniek en meer kennis naar een soort win-win spel tussen de natuur en onze omgeving streven. Het leuke is dat dat nu kan. We weten al sinds het rapport van de Club van Rome in 1972 dat we verkeerd bezig zijn. Maar toen was er een houding van: ‘jongens we hebben geen oplossing’. Er was een soort patstelling. Nu is dat anders. Tegenwoordig komen de oplossingen er wel aan. De kennis is er.”

“Alleen staan we momenteel tegenover een enorm industrieel apparaat met enorme belangen. De hele industriële revolutie heeft zo’n machtig bolwerk gecreëerd van mensen die heel veel geld en macht hebben verworven met industrie. Het gaat daarbij om energie-maatschappijen en beursgenoteerde bedrijven die geen kant meer op kunnen omdat anders de aandeelhouders weglopen. Dat gaat echter allemaal verdwijnen. Vandaar ook al die crisissen die er nu aankomen. Dit is absoluut niet de laatste financiële crisis die we nu meemaken. Er komen er straks nog veel meer aan. Dat hoeft bepaald niet negatief te zijn. Er moet heel veel kapot worden gemaakt om de weg vrij te krijgen voor die nieuwe toekomst.Dat kan niet anders.”

Gaat dat spontaan gebeuren?

Happy Energy Logo

Happy Energy Logo. Bron: Happy Energy

Ockels: “Wel spontaan, maar met stukjes en beetjes. Er kan een oppositionele sfeer gaan ontstaan onder de mensen waardoor ze gaan zeggen: ‘wij willen dit niet meer.’ Ik hoop er ook een beetje op. Het sluit aan op mijn campagne: Nederland 2050: 100% schoon en op ons project Happy Energy. Happy Energy promoot groene energie en duurzame productie en staat symbool voor positiviteit en duurzame energie. Voor Happy Energy hebben we een logo ontwikkeld dat bestaat uit een zonnetje annex bloemetje met een blauwe lucht en de aarde er op. Ons logo staat voor het feit dat we gedurende de hele industriële revolutie te maken hebben gehad met enorme economische groei, maar dat alles nu natuurlijker en ecologischer moet. Die economische groei was fantastisch, maar helaas hadden we toen nog niet door hoe schadelijk dat is voor onze omgeving. Nu weten we dat wel en hebben we eigenlijk al 10 à 20 jaar leren leven met het feit dat het eigenlijk niet goed is wat we doen. Iedere kilometer die we rijden met de auto vervuilt het milieu en dat gedrag heeft misstanden teweeg gebracht (oliebronnen in Nigeria bv. en ook de klimaatcrisis). Het is gewoon slecht wat we doen. Je kunt wel door blijven leven op die manier, maar dat betekent dat je onbewust steeds fout bezig bent. Ik wil niet zeggen; ‘wir haben es nicht gewusst’ maar het zit er wel een beetje in de buurt. Lang niet zo erg natuurlijk, maar wel fout.”

“Als ik het nu heb over Happy Energy denk ik: ‘joh, we gaan naar een postindustriële revolutie toe waarbij we dat vieze jasje kunnen afgooien.’ Dat zal bevrijdend zijn. Daardoor voel je gewoon extra energie door je aderen vloeien. Ook onze doelstelling om voor het echte overleven van de mensheid en de aarde te gaan werken, sluit daarbij aan. Dat geeft zo’n goede reden van leven dat je er helemaal niet meer aan twijfelt om het te gaan doen. Dat geeft extra kracht.”

“Ik heb zelf voor mijn verjaardag een tatoeage van het Happy Energy logo gekregen. Hij staat op mijn arm. Ik hoop dat iedereen er zo een gaat laten zetten. Hahaha.”

Ruimtevaart

Ockels

Wubbo Ockels, tweede van rechts. Bron: Wikipedia

U bent vooral bekend geworden als ruimtevaarder. Wat was precies het moment dat u bedacht en besloot om astronaut te worden?

Ockels: “Dat moet in mei 1977 geweest zijn. Toen stond er een advertentie in de NRC met de tekst: astronaut gevraagd. Die advertentie had een collega van mij uitgeknipt en op het prikbord gehangen van het Kernfysisch  Instituut waar ik toen werkte. Er stond bij geschreven: ‘Hahaha, wat een grap’. Ik zag die regels en dacht bij mezelf: ‘nee, dat is helemaal geen grap.’ Ik heb toen gelijk de gegevens opgevraagd. Ik wist meteen dat dit het voor mij zou worden. Dat kon niet missen. Ik had de vaste overtuiging dat het zou lukken. Absoluut. Ik kon me niet voorstellen dat iemand anders er beter geschikt voor was dan ikzelf. Hahaha. Dat klinkt heel eigenwijs, maar toen ik las wat ze allemaal aan het zoeken waren, wist ik van mezelf dat ik dat allemaal kon. Ze moesten iemand hebben die lichamelijk gezond was en voldeed aan de criteria van een piloot. Psychisch maar vooral technisch moest je ook geschikt zijn. Dat kwam goed uit want ik wist in die tijd ongeveer alles van techniek wat je in die tijd kon weten. Het klopte allemaal precies.”

Was het dus een late roeping voor u? U droomde niet als kind al van ruimtereizen à la Kuifje of zoals in de boeken van Jules Verne?

Ockels: “Nee, helemaal niet.”

Wat zijn volgens u de belangrijkste ontdekkingen en uitvindingen die voortkomen uit de ruimtevaart?

Ockels: “Voor de duurzaamheid zijn dat natuurlijk de zonnepanelen. Je kunt daarnaast ook zeggen dat de boost in de computer-technologie sterk gestimuleerd is door het Amerikaanse Apollo ruimtevaart-project. Dat heeft ons de mogelijkheid gegeven om straks allerlei dingen te regelen met smart-grids (slimme netten en meters) en allerlei apparaatjes in huis om te zorgen dat er niet onnodig energie wordt gebruikt. Daar moeten we echter wel mee oppassen want de ICT-sector gebruikt nu al meer energie dan alle vliegtuigen ter wereld samen. Dat is best heftig en we moeten daar zeker wat aan doen.”

“Ook veel lichtgewicht-structuren zijn afkomstig van de ruimtevaart. Die hebben we straks nodig om auto’s te maken die zuinig zijn en weinig energie gebruiken. Ik denk daarnaast dat ruimtevaart ons uiteindelijk ook helpt bij de aanpak van risico-behandeling en hoe je betrouwbare systemen kan neerzetten. Bovendien heeft ruimtevaart ons nog iets zeer belangrijks geleerd en dat is dat de mens buiten de aarde en in de ruimte helemaal niet kan leven. In 1930 dacht men nog dat je in de toekomst in een jurk op de maan zou kunnen gaan rondlopen. Maar hoe meer we van die ruimte weten, hoe beter we doorkrijgen dat het een ‘hostile environment’ is voor ons. Die is voor ons niet toepasbaar. Dat is heel fundamenteel.”

“Om maar één aspect te noemen: onze intelligentie is een heel belangrijk en natuurlijk onderdeel van onze survival. Die zit heel erg diep in ons DNA gebakken. Als gevolg van de aanpassingen die we telkens aan aardse systemen hebben gedaan. Onze aardse natuur zorgt er ook voor dat de mens op elke plaats op aarde waar hij wordt neergezet wel iets kan verzinnen waardoor hij mogelijk langer kan blijven leven. Die intelligentie heeft elk mens. Je bent immers een diertje van de aarde. Maar dat betekent ook dat wanneer je ergens anders bent, bijvoorbeeld op de maan of op Mars, die intelligentie je in de steek laat omdat je daar niet voor ontwikkeld bent. Darwinisme heeft op die plaatsen in de ruimte immers nooit gewerkt. We zijn daarom toch wel gedoemd om op de aarde te blijven wonen.”

Mars

Mars. Bron: Wikipedia

U ziet het dus niet gebeuren dat we ooit op Mars gaan leven?

Ockels: “Ik zie het wel gebeuren dat we op Mars een nederzetting krijgen, net als we nu een nederzetting hebben op de Zuidpool. Ik zie het er ook nog wel van komen dat er toeristen naar Mars zullen gaan, maar daarmee houdt het op. Mars is nu niet bepaald een planeet waarvan je zegt: ik ga daar liever leven dan op de aarde.”

Wat denkt u dat de volgende stap van de mensheid zal zijn na het reizen naar Mars? Heeft u daar een idee van?

Ockels: “Nee, om eerlijk de waarheid te zeggen, kan ik me niet voorstellen dat we over honderd jaar nog het zelfde beeld hebben van het universum als tegenwoordig. Ik heb het idee dat we al te lang het zelfde beeld hebben van de ruimte. Daar zal een astrofysicus het mogelijk niet mee eens zijn omdat er in diens ogen een enorme ontwikkeling plaatsvindt. Maar die hele ontwikkeling gaat toch wel altijd in de zelfde richting. Waar het dan op neer komt, is het volgende: ‘De mens is in het heelal het enige wezen dat in het hier en nu leeft en alles wat we om ons heen zien, is ouder dan ons wij. En dat wat niet ouder is, doet er niet toe.’ Wij zien alleen maar sterren van lang geleden.”

“Het idee dat we nooit ergens heen kunnen gaan buiten de aarde en dat onze planeet eigenlijk te klein voor ons is, vind ik zo’n onbevredigend beeld. Het is een soort Catch 22 en dat vind ik geen vruchtbare gedachte. Daaroverheen komt nog dat ik door mijn eigen ervaring in de ruimte en op de aarde – en vooral ook door mijn gewaarwording van het verschil tussen ruimte en aarde –  besef dat de mensen op aarde helemaal niet doorhebben hoezeer ze beïnvloed worden door die aarde. We zijn allemaal aardse mensen, dus onze hele blik van de ruimte is ook een aardse blik. Nogmaals, de fysici zijn arrogant. Als zij zeggen dat alles wat we hier verzinnen overal geldt en dat wij daarom een soort almachtige blik op het heelal bezitten, geloof ik dat gewoon niet. Nog sterker: ik heb het idee dat wat wij zien heel erg bepaald wordt door het leven op aarde en het bestaan als menselijk wezen op onze planeet. Ik draai de astrofysische kijk dus eigenlijk wat om. Ik zeg kortom: voortschrijding van de tijd is niet een fysisch gegeven maar een levensgegeven. Doordat jij als levend persoon ouder wordt en dus voortschrijdt in de tijd, zie jij dat alles voortschrijdt in de tijd. Het is net als wanneer je in een trein zit en naar buiten kijkt. Dan zie je alles bewegen, maar dat komt niet doordat alles vooruit gaat, maar omdat die trein beweegt.”

Wanneer men op uw manier naar het universum en het bestaan kijkt, krijg je dus een heel ander tijdsbesef?

Ockels: “Ja, maar het grappige is nu dat in mijn hypothese alles wat wij zien, zoals het hele universum, een meer aardse of beter gezegd menselijkere blik is van een mens die aards leven representeert. Als je het op die manier ziet, is ook ineens de weg open voor heel veel andere blikken van andersoortig leven. Ik denk dat we dat nog helemaal niet zien, want we hebben nog helemaal niet door hoe we dan moeten gaan kijken. Die nieuwe blik zal tot stand moeten komen met behulp van instrumenten omdat we al sinds Galileo op die manier onderzoek doen, hoewel we natuurlijk nog steeds dezelfde ogen hebben als de Grieken en de Egyptenaren. Alles wat we tegenwoordig weten van het universum is altijd door middel van instrumenten verkregen. Die nieuwe instrumenten moeten we zo zien te maken dat we mogelijk andere levensvormen kunnen gaan zien. En volgens mij kan dat alleen maar wanneer we het idee dat wij als enige in het hier en nu en het heden leven, loslaten. Hoe het dan verder moet, weet ik ook nog niet, maar mijn buikgevoel zegt me dat het gewoon niet waar kan zijn hoe we er nu over denken.”

Bent u zelf ook bezig met het ontwikkelen van dergelijke instrumenten?

Ockels: “Ja, een beetje. Ik heb er een keer een artikel over geschreven dat ik in 2007 of 2008 op een internationaal congres in Haiderabad (India) heb gepresenteerd. Daarnaast heb ik er ook een TED-talk over gehouden in 2009 in Amsterdam (zie link onder dit artikel).”

U stelt dat we in de toekomst mogelijk een heel ander beeld gaan krijgen van hetgeen er zich in de ruimte afspeelt. Betekent dit dat we dan mogelijk science fiction-achtige zaken als ‘denkende gassen’ gaan ontdekken in het universum?

Galileo

Galileo. Bron: Wikipedia

Ockels: “Nee, niet op die manier. Dat is te eenvoudig. Ik denk veel meer dat je naar een paradigmashift gaat. Toen Galileo zei dat het niet de aarde (geocentrisme) is die in het middelpunt staat, maar de zon (heliocentrisme), was dat in die tijd een bijna ondenkbare stap. Stel je nu eens voor dat je in de tijd van Galileo aan iemand die absoluut gelooft in de aarde als middelpunt van het universum, vertelt dat er nog een tweede aarde kan zijn. Die persoon zou je ongelovig aankijk met een glazige blik en zeggen: ‘Onze aarde hier is het centrum van het heelal. Je kunt niet nog een centrum hebben Dat kan gewoonweg niet.’ Doordat Galileo zei dat de zon het centrum van het heelal vormt, werd het mogelijke bestaan van meerdere zonnen op verschillende plaatsen in het heelal echter ook weer uitgesloten.”

“Die hele centrale gedachte wat betreft locatie van onze planeet, onze zon of ons sterrenstelsel hebben we tegenwoordig echter helemaal losgelaten. In onze huidige visie is de aarde een of andere onbenullige planeet die om een zon heen draait in een onbenullig sterrenstelsel op een onbenullige plek in de ruimte. Onze planeet bevindt zich zelfs niet eens aan de rand of in het midden van het heelal. We leven op een doodnormale planeet. De aarde is wat dat betreft niks speciaals. Maar in de tijd zijn we nog net zo gecentreerd als vroeger, want we zien onszelf nog steeds als de referentie van alles: de maat van alle dingen (Protagoras).”

“Het universum is 13,7 miljard jaar geleden ontstaan ten opzichte van het NU (chronocentrisme). De moderne mens is echter vele malen jonger (200.000 jaar), waardoor we nooit de referentie van alles of de maat der dingen kunnen zijn. Dus de gedachte dat wij universeel zijn of universele gedachten hebben (wat natuurkundigen vaak aannemen), is in mijn ogen helemaal niet waar. Dat kan helemaal niet. We zijn niet levensonafhankelijk en we kunnen ook geen mens-onafhankelijke gedachtes hebben. Het leuke daarvan is dat je daarmee de weg open zet voor andere soorten leven die we nog helemaal niet zien. Het zou fantastisch zijn als we heel veel nieuwe levensvormen en andere zaken gaan zien. Dat is heerlijk.”

Dergelijk leven zal mogelijk dus iets totaal anders zijn dan we tot dusverre kennen?

Ockels: “Ja ik weet totaal niet wat het gaat worden, maar dat is juist zo spannend!”

Vermoedt u dat er intelligent buitenaards leven bestaat, of is dat opnieuw een te menselijke vraag?

Ockels: “Het is een menselijke vraag, maar ook een vraag waarvan ik zeg: ‘ik kan mij niet voorstellen dat de mens het enige wezen is dat kan nadenken over het feit dat er een universum is. Dat vind ik zo’n onbevredigende gedachte.”

UFO

UFO. Bron: Wikipedia

En wat zijn uw gedachten over UFO’s. Geldt daar het zelfde voor? Is dat ook een projectie van de menselijke geest?

Ockels: “UFO’s zijn verzinsels. We hebben geen UFO’s in het heelal. Ik hoef niet te geloven in mystieke dingen. Ik heb het eerder over het feit dat wij straks instrumenten bouwen die andere signalen op een andere manier verwerken, waardoor we zullen inzien dat er verrekt nog aan toe toch levende wezens zijn in het universum.”

“Ik stel mij voor dat we momenteel met een groene bril op leven in een groene wereld en daardoor alleen maar het groene deel van het universum zien. Andersoortig leven heeft echter mogelijk een rode bril op, leeft in een rode wereld en ziet daardoor alleen het rode deel van het universum, waardoor we elkaar onmogelijk kunnen aanschouwen. Dat is de essentie. Maar zo gauw we instrumenten kunnen produceren die groen licht rood kunnen maken, wordt het een heel ander verhaal.”

Gaat dat werkelijk gebeuren in de toekomst?

Ockels: “Ik heb net het boekje Het grote ontwerp van de natuurkundige Stephen Hawking weer herlezen. Als je dan leest hoe ingewikkeld alles is, denk ik bij mezelf: ‘is wat hij presenteert nu werkelijk de oplossing van het raadsel of is alles zo ingewikkeld geworden omdat hij nu juist de waarheid mist. De planeetbanen waren in de tijd van Aristoteles ook heel ingewikkeld omdat ze in die tijd nog dachten dat de ze om de aarde heen draaide. Daardoor kreeg je hele andere meetresultaten. Dat kan bij Hawking ook het geval zijn.”

Verdiept u zich ook in science fiction?

Ockels: “Nee, niet meer. Vroeger wel, maar dat was meer als hobby.”

Haalde u ook ideeën uit die science fiction verhalen en films?

Ockels: “Nee.”

Heeft u ooit naar Star Wars en Star Trek gekeken en wat vond u ervan?

Ockels: “Dat zegt me niks.”

Bent u een liefhebber van de ruimtevaart-boeken van H.G. Wells en Isaac Asimov?

Ockels: “Van Asimov heb ik veel gelezen. Dat vond ik de moeite waard. Ik las hem in mijn studententijd. Ik vond vooral zijn robotwetten zeer fascinerend. Hoe zijn toekomstbeeld van de Stenen Holen enz. wordt uitgewerkt, vond ik ook de moeite waard. Asimov was net als ik een natuurkundige en dat merkte je in zijn teksten. Dat vond ik aansprekend en leuk. Asimov’s ideeën zijn kloppend in zichzelf. Het is niet dat de toekomst er zo uit gaat zien, maar zijn robotwereld is zeer fascinerend. Wij als mensen voldoen daar totaal niet aan. Eigenlijk had Asimov onze minister van Robots moeten zijn. Dan had hij het beter gedaan dan wij tegenwoordig. De robotica zou dan moreel meer verantwoord zijn geweest, met hele duidelijke wetten, die wij momenteel helemaal niet handhaven. Er zijn tegenwoordig immers militaire robots die andere mensen vermoorden. Voorbeelden daarvan zijn de militaire Drones (onbemande vliegtuigjes) maar eigenlijk is een landmijn ook al zo’n robot. Dat is per slot van rekening een automatisch apparaat dat ergens neer wordt gelegd en dan knalt.”

Brave New World. Bron Wikipedia

Brave New World. Bron Wikipedia

Wat vindt u van Aldous Huxley’s toekomstvisie van een steriele technocratische wereld zoals hij die schetst in zijn boek Brave New World?

Ockels: “Ik denk veel eerder aan 1984 van George Orwell. Ik heb dat boek gelezen en de film gezien en vond het heel erg indrukwekkend. Maar je ziet nu dat we dat stadium al weer voorbij zijn tegenwoordig. Big Brother is overal. Het is tegenwoordig echter niet één persoon die ons in de gaten houdt. Het is nu een totaal-gebeuren geworden. Je hebt in de moderne maatschappij namelijk op de vreemdste plekken al camera’s op je gericht. Privacy is een steeds moeilijker begrip geworden. Dat is gevaarlijk. Als het individu niet op basis van zelfkennis ideeën kan vormen, dreigen meningen van anderen klakkeloos te worden overgenomen. Dat gebeurt in Nederland heel sterk, waardoor de maatschappij instabiel kan gaan worden. Onze mening over kernenergie zwalkt bijvoorbeeld voortdurend heen en weer omdat niemand echt weet waar het over gaat. Men heeft er echter wel een mening over. We hebben in ons land duidelijk tekort aan elite in de goede zin van het woord.”

“Ik ben ontzettend tegen kernenergie. Het is puur bedoeld om een kleine groep mensen geld te laten verdienen terwijl de risico’s enorm zijn. De gevaren die het met zich meebrengt, worden op de maatschappij afgewenteld. Kernenergie is echter helemaal niet nodig.”

Hoe gaat het energie-probleem in de toekomst dan opgelost worden?

Ockels: “Met zonnepanelen. Ook in Nederland is dat mogelijk. Zonnepanelen worden immers beter maar vooral veel goedkoper in de toekomst. Windenergie heeft ook toekomst. Die vorm van energie-winning zal de eerste tijd nog veel sneller groeien, maar over vijf jaar weet je echt niet wat er gebeurt met de explosieve groei van zonne-energie. Dat zal iedereen merken.”

Zie voor deel 2 van dit interview http://www.historien.nl/interview-met-wubbo-ockels-dl-2/#more-19228

Sites
Website van Wubbo Ockels: http://www.ockels.nl

Happy Energy: http://www.happyenergy.nl

Superbus: http://www.tudelft.nl/live/pagina.jsp?id=30380163-f32c-4c33-a943-8512116edd8a&lang=nl

Wubbo Ockels prijs: http://www.wubboockelsprijs.nl/site/index.php

TED-lezing van Wubbo Ockels: http://www.youtube.com/watch?v=eaV-GeAPSlE

1 Reactie op Interview Wubbo Ockels dl. 1

Geef een reactie

Historiën Twitter
Schrijf je in voor TOEN!