Kapers & piraten, Schurken of helden?

Kapers en piraten, Schurken of helden? is de titel van een boek dat niet alleen aandacht besteed aan de geschiedenis van piraten, maar ook aan de beeldvorming.Kapers en piraten, schurken of helden
Er zijn immers maar weinig historische onderwerpen die op zoveel belangstelling kunnen rekenen als piraten. Nu wil dat niet zeggen dat al die films en boeken een waarheidsgetrouw beeld schetsen. Mannen als Jack Sparrow uit kaskraker Pirates of the Caribbean en Roodbaard uit de gelijknamige strip zijn vooral het archetype piraat; ooglapje en bandana maken hen onmiskenbaar tot de gevreesde schrik van de zee. Dergelijke publicaties hebben een beeld gevormd waardoor “zeeroverij in de ogen van velen een heroïsche vorm van roven is.

Beeldvorming kwestie van perspectief

Zeker als tijdgenoten een oordeel vellen over kapers of piraten dan bepaalt het perspectief of het om een schurk of een held gaat. Niet alleen Piet Hein, aan wie een kadertekst is gewijd, maar ook andere Nederlandse kapers worden in Holland vereerd. Kapers werden namelijk voorzien van een kaperbrief om de vijand op zee eens goed dwars te zitten. Het spreekt voor zich dat de tegenstanders door de eeuwen de Hollandse kapers minder konden waarderen. Wat te denken van de Somalische piraten uit de eenentwintigste eeuw. In de media worden zij neergezet als criminelen, maar in het slothoofdstuk beschrijft Marc Houben dat deze piraten ook een ander gezicht hebben, namelijk dat van een opstandige visser wiens visgronden bedreigd wordt.

Maritieme geschiedenis

Dit hoofdstuk bewijst dat de geschiedenis van de piraten er een is van alle eeuwen. Hoewel de achterflap vermeldt dat “het boek een periode bestrijkt van de oudheid tot nu” is dit niet het geval. In het inleidende hoofdstuk neemt men in vogelvlucht de piraterij van nul tot nu door, maar de andere hoofdstukken zijn gewijd aan de periode vanaf de zestiende eeuw. De auteurs zijn kenners van de maritieme geschiedenis, zoals Henk den Heijer en Sjoerd de Meer. Zij hebben hun kennis in vlot lezende, boeiende verhalen weten om te zetten. De teksten worden versterkt door een groot aantal illustraties en kaartmateriaal. Interessant zijn ook de kaderteksten die door de opzet (twee volledige pagina’s) niet afleiden van de hoofdtekst. In deze teksten staan allerhande onderwerpen centraal, zoals roemruchte piraten of een type schip. Het eindresultaat is een mooi boek over een onderwerp dat nooit verveelt.

Kapers en piraten, Schurken of helden?
Jaarboek 2010 Maritieme Musea Nederland

Joost Schokkenbroek en Jeroen ten Bruggen red.
(Zutphen 2010)

ISBN 90 5730 685 9, € 19,95
Uitgeverij Walburg Pers

Leon Mijderwijk

Leon Mijderwijk (1975) studeerde voor Leraar Geschiedenis 2e graads aan de HU en deeltijd Geschiedenis aan de Universiteit van Utrecht. Zijn aandacht gaat uit naar de vroege middeleeuwen, in het bijzonder van Engeland. Hij schreef artikelen en recensies voor Westerheem, Archeologie Magazine, So British & Irish, Muntkoerier en Filatelie. Leon is redactiemedewerker van het Detectormagazine en Historiën-redacteur. Hij onderhoudt contact met diverse uitgeverijen, archeologen en historici.

More Posts

1 Reactie op Kapers & piraten, Schurken of helden?

Geef een reactie

Schrijf je in voor TOEN!