Leed Alexander de Grote aan het Oedipuscomplex?

Het ‘Oedipuscomplex’ houdt wetenschappers al sinds de negentiende eeuw bezig. Bij deze psychische stoornis, voor het eerst genoemd door Sigmund Freud, voelen zonen zich sterk aangetrokken tot de moeder. Ook sommige historische personen zouden hebben geleden aan deze stoornis, waaronder Alexander de Grote die heimelijk verliefd zou zijn geweest op zijn moeder Olympias.

Oedipuscomplex

De Oostenrijkse psychiater Sigmund Freud noemde de term ‘Oedipuscomplex’ voor het eerst in zijn boek ‘Die Traumdeutung’, waarin hij schreef over de ontwikkeling van kinderen.Het Oedipuscomplex is psychoanalytische proces waarbij jongetjes zich sterk hechten aan de moeder. Soms voelen ze zich zo aangetrokken tot hun moeder, dat ze hun vader afwijzen. In de peuterfase, meestal van 3 tot 5 jaar oud, is dit heel normaal. Mannen die zich echter ook op latere leeftijd ook aangetrokken voelen tot hun moeder lijden aan het Oedipuscomplex. Overigens is er ook een vrouwelijke variant van deze stoornis, het zogeheten Elektra-complex. Hierbij voelt een dochter zich sterk aangetrokken tot de vader, en stoot ze haar moeder af.

De geboorte van Oedipus

Freud baseerde de naam van deze stoornis op de tragische Griekse mythe van Oedipus. Hoofdrolspeler in dit verhaal was Oedipus de zoon van Laius, koning van Thebe, en koningin Jocaste. Tijdens de zwangerschap van Jocaste vertelde het Orakel van Delphi aan Laius dat zijn ongeboren kind hem in de toekomst zou vermoorden. Nadat Oedipus was geboren regelde de koning dat een oude herder hem naar de berg Cithaeron moest brengen. Het kindje stierf echter niet, maar werd gevonden en grootgebracht door koning Polybus van Korinthe. Die voedde hem op als zijn eigen zoon. terwijl Oedipus niets van zijn werkelijke afkomst afwist.

Getrouwd met zijn moeder

Eenmaal volwassen bracht ook Oedipus een bezoek aan het Orakel van Delphi. Die vertelde hem dat hij zijn vader zou vermoorden en zijn moeder zou huwen. Oedipus, nooit verteld over zijn adoptie, was in de veronderstelling dat dit Polybus was. Hij besloot naar Thebe te reizen, waar hij in een gevecht belandde met koning Laius, zijn echte vader. De stad Thebe was ondertussen al jarenlang in de ban van een wrede Sfinx die op mensen een zeer moeilijk op te lossen raadsel losliet. Oedipus lukte het op wonderbaarlijke wijze wel, en de Sfinx stortte zich van een rots. Als beloning trouwde hij met de weduwe Jocaste. Zonder het te weten was hij met zijn moeder getrouwd! Op het moment dat Oedipus de schokkende ontdekking deed, stak hij zijn beide ogen uit. De diepbedroefde Jocaste verhing zichzelf.

Oedipus lost het raadsel van de Sfinx op in Thebe (bron: Wikimedia)

Oedipus lost het raadsel van de Sfinx op in Thebe (bron: Wikimedia)

Moederskindje Alexander de Grote

De Grieks-Macedonische generaal Alexander de Grote was bij leven al een legende. Op slechts 30-jarige leeftijd heerste hij over een enorm wereldrijk dat zich uitstrekte van Macedonië tot Egypte en India. Maar over de machtige veldheer gingen ook de wildste verhalen de ronde. Zo zou hij verwekt zijn door een slang, biseksuele gevoelens hebben en lijden aan het Oedipuscomplex. Wat is er waar van de mythe dat Alexander de Grote verliefd zou zijn geweest op zijn moeder?

Alexander en Olympias: Macht of liefde?

De Macedonische veldheer werd in de biografische film Alexander geportretteerd als een echt moederskindje. Een heel machtig moederskindje dus. Angelina Jolie speelde met verve de rol van Olympias, Alexander’s machtige moeder. Deze sensuele vrouw was geobsedeerd door slangen en sliep er naar verluidt zelfs tussen. Al van jongs af aan kon Alexander slecht opschieten met zijn vader, koning Philip II. Van een echte vader en zoon band was geen sprake. Dus trok de jongen sterk toe naar zijn moeder Olympias. Zij had veel invloed op de grenzeloze ambities van haar zoon. Toen Alexander nog klein was vertelde ze hem dat hij verwekt was door de god Zeus. Olympias bracht haar grenzeloze ambitie over op haar zoon. Het geloof de zoon van Zeus te zijn versterkte Alexander’s veroveringsdrang en maakte hem onsterfelijk.

Standbeeld van Alexander en Olympias in het Duitse Schönbrunn (bron: Wikimedia)

Standbeeld van Alexander en Olympias in het Duitse Schönbrunn (bron: Wikimedia)

Raadsel

Historici beschouwen de relatie tussen Alexander en Olympias als een van de grootste puzzels uit het leven van de machtige veldheer. Enkele historici stellen dat zijn onderdrukte gevoelens voor zijn moeder ervoor zorgden dat Alexander nooit een goed liefdesleven heeft op kunnen bouwen. Hij trouwde drie keer, maar met weinig succes. Andere onderzoekers stellen dat de Macedonische leider niet leidde aan het Oedipus complex. Maar homoseksuele gevoelens had. De echte waarheid zullen we nooit achterhalen. Hoe dan ook: als Alexander en Olympias niet verliefd waren op elkaar, dan waren ze dat wel op macht en aanzien.

– Lees meer over ‘schandalige seks’ in onze special

Denise Parengkuan

Denise Parengkuan (1991) studeerde Geschiedenis aan de Rijksuniversiteit Groningen en Internationale Betrekkingen in Historisch Perspectief aan de Universiteit Utrecht. Ze is gespecialiseerd in Amerikaanse en internationale geschiedenis. Daarnaast heeft ze sinds kort haar eigen tekstbureau 'Talent voor Teksten'. Voor vragen/opmerkingen kunt u haar altijd bereiken op info@talentvoorteksten.com.

More Posts - Website