5 Leestips: Vikingen in Angelsaksisch Engeland

Vanaf 793 vallen Vikingen plaatsen in Engeland aan. Het is niet alleen hit-and-run met de buit. Er komen ook kolonisten die het land bevolken. Viking-Engeland is een feit.

Rutger Hauer als de blinde Viking Ravn. Bron: bbcamerica.com.

De serie Last Kingdom (BBC/Netflix) is een hit. De serie speelt zich af in de negende eeuw. De Vikingen vallen Engeland binnen. De koning van Wessex, Alfred de Grote, bestrijdt hen te vuur en te zwaard. Niettemin breekt er een periode aan die in de geschiedschrijving bekend staat als ‘Viking England’. Met name in het noorden van het Engeland heersten de Noormannen; niet alleen militair maar ook op cultureel en economisch gebied. Een interessante periode. Dus als je genoeg hebt gebingwatcht is het tijd om je verder in de Vikingtijd van Engeland te verdiepen.

Vikingen in Engeland

Door de Vikingen is –op een enkele rune op steen of zwaard na- niet geschreven. Over hen is des te meer geschreven. In de Vroege Middeleeuwen zijn het monniken die hun beklag over het barbaarse, goddeloze gedrag van de Vikingen aan het perkament toevertrouwen. Nu zijn het historici, archeologen en romanschrijvers die feiten, verwondering en bewondering met ons delen. Uit de overvloed aan literatuur zijn 5 titels geselecteerd over de aanwezigheid van de Vikingen in Engeland.

Vikingen op de kaart

Prima startpunt om je te verdiepen in de Vikingen is The Penguin Historical Atlas of the Vikings van John Haywood. Het biedt een mooi overzicht door veel kaarten, reconstructietekeningen en foto’s van archeologische vondsten en landschappen, tijdbalken en koningslijsten. De teksten zijn kort maar krachtig. Zoals bij een atlas past, is de indeling geografisch. Je krijgt inzicht in de geschiedenis van Scandinavië en alle gebieden waarnaar de reizen en veroveringen de Vikingen heenvoerden.

John Haywood, The Penguins Historical Atlas of the Vikings (Londen 1995), ISBN 9780140513288.

Vikingbloed

BBC-tv-archeoloog Julian Richards schrijft in Blood of the Vikings over het verblijf van de Vikingen in Engeland. Het blood uit de titel slaat niet alleen op de bloedvergieten die de Vikingen aanrichten, maar vooral op de nalatenschap van de Noormannen. Zij hebben een blijvende stempel gedrukt op de cultuur van Schotland en Noord-Engeland. Dat blijkt niet alleen uit de vele plaatsnamen en familienamen die de Scandinavische roots verraden, maar ook op tal van huidige bewoners die er prat op gaan dat er nog vikingbloed door hun aderen stroomt.

Julian Richards, Blood of the Vikings (Londen 2001), ISBN 9780340733851.

Strijd tussen Angelsaksen en Vikingen

In de romans van Bernard Cornwell gaat het wel om bloedvergieten. Cornwell is –nauwelijks betwistbaar- de beste historische oorlogsromanschrijver. De spanning waarmee hij gevechten beschrijft, de woordkeus en zinsbouw die zijn verhalen een enorme snelheid geven en de originele wendingen, maken zijn boeken meesterwerken. In Cornwells The Last Kingdom series is Uhtred de hoofdpersoon: Angelsaks van geboorte, Viking van hart. Hij is een formidabele krijger die de zwakke machtsbasis van de Angelsaksische koning Alfred de Grote weet te verdedigen tegen het Grote Leger van Vikingen. Uhtreds verhaal begint in York, 867 als zijn vader sneuvelt en een Viking hem opneemt in zijn familie. De eerste avonturen zijn als serie verfilmd.

Bernard Cornwell, The Last Kingdom Series

Viking opgraving

De opgravingen in York die onder meer de Coppergate helm opleverden, is beschreven in The Viking Dig. Dat de opgravingen iets bijzonders zijn, onderschrijft prins Charles. Hij neemt het voorwoord voor zijn rekening: “As a patron of the excavation I was able to watch the saga unfold.” De opzet is chronologisch, met om te beginnen aandacht voor Romeinse en Angelsaksische vondsten. Het zwaartepunt ligt bij de periode waarin de Vikingen zich in York hebben gevestigd. Het boek staat vol met foto’s, veelal zwartwit, van vondsten en de opgraving zelf. Ze geven een beeld van het handels- en dagelijks leven in de stad.

Richard Hall, The excavations at York, The Viking Dig (Londen 1984) ISBN 9780370308210.

Schatvondst munten

In de tijd dat het risico op invallen en aanvallen groot was of Vikingen op doortocht waren naar andere lucratieve doelwitten, werden munten en edelmetaal aan de bodem toevertrouwd. Het ongeluk van degene die niet terugkeerde, is het geluk van de vinder. Zoals vader en zoon David en Andrew Whelan die in 2007 de Vale of York-schat ontdekken. Deze schat werd in ca. 927 begraven. De bezitter stopte in een Karolingische pot juwelen, 617 munten en hakzilver. Zo’n vondst als de Vale of York-schat levert inzicht op over activiteiten van de Vikingen, muntcirculatie en –productie en de politieke omstandigheden van de tijd. En enkele dolgelukkige detectoramateurs.

Gareth Williams en Barry Ager, The Vale of York Hoard, British Museum Objects in Focus (Londen 2010) ISBN 9780714118185.

 

 

Leon Mijderwijk

Leon Mijderwijk (1975) studeerde voor Leraar Geschiedenis 2e graads aan de HU en deeltijd Geschiedenis aan de Universiteit van Utrecht. Zijn aandacht gaat uit naar de vroege middeleeuwen, in het bijzonder van Engeland. Hij schreef artikelen en recensies voor Westerheem, Archeologie Magazine, So British & Irish, Muntkoerier en Filatelie. Leon is redactiemedewerker van het Detectormagazine en Historiën-redacteur. Hij onderhoudt contact met diverse uitgeverijen, archeologen en historici.

More Posts

Historiën Twitter
Schrijf je in voor TOEN!