Lesbrief ‘Troonopvolging in Nederland’

Tekening bij de geboorte van kroonprinses Amalia.De lesbrief ‘Troonopvolging in Nederland: de nieuwe koning Willem-Alexander’ richt zich op leerlingen van de groepen 7 en 8 van het basisonderwijs. Een lesbrief over koninginnen en koningen, kroonprinsen en kroonprinsessen, prinsen en prinsessen, over Oranje-Nassau en de geschiedenis van de monarchie, over de Koninklijke Familie en het Koninklijke Huis, over de troonopvolging en de taken van een koning.

Omslag van de lesbrief.

Prins van Oranje
Op 27 april 1967 wordt het eerste kind van (toenmalig) kroonprinses Beatrix en haar man Prins Claus geboren. Hij krijgt de namen Willem-Alexander Claus George Ferdinand. Alex (zo luidt zijn roepnaam) is geboren als Prins van Oranje, Prins der Nederlanden, Prins van Oranje-Nassau, Jonkheer van Amsberg. Willem-Alexander is de eerste in de lijn van troonopvolging na zijn moeder Beatrix, sinds 1980 Koningin der Nederlanden.

Vanaf 2008 al wordt er in Nederland druk gespeculeerd wanneer Koningin Beatrix zal aftreden. De lesbrief ’Troonopvolging in Nederland’ voor de groepen 7/8 van het basisonderwijs laat eerst zien wie in aanmerking komen om de nieuwe koning op te volgen en in welke volgorde.

Een koning(in) op de troon

 

Nederland wordt meer dan honderd jaar door koninginnen geregeerd. In 1898 volgt Wilhelmina haar vader Koning Willem III op. Haar dochter Juliana volgt haar op in 1948. Juliana wordt in 1980 opgevolgd door haar oudste dochter Beatrix. In 2013 treedt ze af en krijgen we weer een koning.
De lesbrief leert de leerlingen dat er twee manieren zijn waarop de opvolging kan plaatsvinden: door overlijden en door troonsafstand (de officiële term is: abdicatie).

De lesbrief behandelt ook het ontstaan en de geschiedenis van de monarchie. De Nederlandse koningen, koninginnen, prinsen en prinsessen zijn verbonden met de naam Oranje-Nassau, een familie met een lange stamboom. Prinses Amalia is de eerste telg van de 19e generatie in de familie Nassau, de latere Oranje-Nassau. Stel, ze volgt haar vader, Willem-Alexander op, dan wordt ze de 9e opeenvolgende vorst uit deze familie. De eerste stamvader van de familie is Graaf Engelbert van Nassau. Je ziet hem hieronder op de afbeelding. De familie woonde in de buurt van de Duitse stad Nassau. Vandaar de achternaam

De 1e en de 19e generatie van de (Oranje-)Nassaus. Links: graaf Engelbert van Nassau, rechts: prinses Amalia.

De naam Oranje komt ook van de voorouders van de nieuwe koning. Zij waren als Prinsen van Oranje de baas in het Prinsdom Orange, een streek in Frankrijk. Tegenwoordig is Orange geen prinsdom meer. In de 18e eeuw kwam het onder Frans bestuur. Maar de titel is nog wel in het bezit van de familie Oranje-Nassau. Zo is kroonprinses Amalia ook Prinses van Oranje. Als verwerkingsopdracht tekenen de leerlingen hun eigen stamboom van drie generaties.

De familie Oranje-Nassau heeft ook een wapen. Later is dat ook het wapen van Nederland geworden. In het wapen staat een wapenspreuk. Ook die afgeleid van de familie van Oranje-Nassau. Je maintiendrai betekent in het Frans: ‘Ik zal handhaven’. Daarmee wordt bedoeld dat de familie zich ook onder moeilijke omstandigheden flink zal gedragen.

Het voor veel leerlingen (én veel volwassenen!) verwarrende verschil tussen de Koninklijke Familie en het Koninklijke Huis wordt in de lesbrief eveneens helder uitgelegd.

Ten slotte laat de lesbrief zien welke taken de koning van Nederland als staatshoofd moet uitvoeren en wat de troonopvolger dus kan verwachten als hij op 30 april zelf staatshoofd is geworden.

Meer informatie
Voor de lesbrief zie: http://www.cmo.nl/pdw/pdf/bob_troonopvolging2013-lesbrief.pdf.
Voor meer informatie en lesmaterialen van het Centrum voor Mondiaal Onderwijs: http://www.cmo.nl.

Historiën Twitter
Schrijf je in voor TOEN!