Nederlands kunstpaleisje in Brussel

BuurenIn de chique Brusselse buitenwijk Ukkel ligt een geheim verborgen dat vooral voor Nederlanders de moeite waard is. Op het eerste gezicht lijkt het geheim zelfs helemaal niet te bestaan.

BuurenJe loopt makkelijk voorbij het geheim van de Brusselse buitenwijk Ukkel, of je besteedt er slechts vluchtig aandacht aan. De meeste mensen uit de buurt zijn ook niet op de hoogte dat het bestaat. Ook zij kennen dit schitterende kunstpaleisje niet. Het museum David en Alice van Buuren, gelegen aan de Leo Erreralaan 41 te Brussel, is vrijwel onbekend in de buurt. Dit Nederlandse kunstpaleisje bestaat nu meer dan 30 jaar.

Van buiten ziet het museum er wat grauw en onopvallend uit. Het steekt zelfs lelijk af tegen de mooie Belgische herenhuizen. Het vrij eenvoudige huis uit het begin van de vorige eeuw lijkt hier niet op zijn plaats. Wie deze uit Hollandse baksteen opgetrokken woning echter binnenstapt, komt terecht in een soort Nederlandse Hof van Eden. Het huis is gevuld met kunstschatten en moet een paradijs geweest zijn om in te leven. Er hangen schilderijen van o.a. Brueghel, Ensor, Ernst en Permeke en prenten van Van Gogh en Rembrandt. Dat is echter niet alles.

Ook het interieur van het huis is bijzonder. De woning is geheel in art-déco-stijl ingericht. De in Brussel gevestigde Nederlands-Joodse bankier David Van Buuren en zijn vrouw besloten hun huis op die wijze in te richten toen ze in 1925 op een expositie in Parijs deze stijl ontdekten. Later in 1928 ontmoetten ze de Parijse binnenhuisarchitecten van de Studio Dominique. Deze studio kreeg de opdracht voor de decoratie van de hal en het trappenhuis. Studio Dominique was niet zo bekend als bijvoorbeeld Ruhlman of Chareau maar had wel voor de beroemde goudsmid Jean Puiforcat gewerkt. Dominique ontwierp ook het schitterende meubilair van de zitkamer terwijl de Mechelse onderneming J. Wynants voor de decoratieve harmonie zorgde.

BuurenDavid van Buuren bemoeide zich intensief met de constructie van het interieur. Hij kwam met ideeën en had veel gedachten over de wijze waarop zijn huis ingericht moest worden. Zelf hield hij zich bezig met schilderkunst. Een mooi zelfportret van hem valt te bewonderen in het atelier van het huis. Daar bevindt het zich in goed gezelschap. Enkele meters verder hangt namelijk een ets van Rembrandt.
Ook de tuin van het huis is zeer bijzonder. Wie door de Leo Erreralaan loopt, vermoedt nooit dat er zo’n grote lap grond bij het huis hoort. De voorgevel van het huis onttrekt namelijk de tuin geheel aan het zicht van de voorbijgangers. Wie echter een blik werpt vanuit een raam aan de achterkant van het huis, kan de prachtige groene oase wel zien. Het lijkt of je naar een vallei kijkt, zo groots is het uitzicht.

In de tuin van ca. 12.000 vierkante meter valt veel moois te ontdekken. Zowel het labyrint als het rosarium is zeer de moeite waard om nog maar te zwijgen van het beekje met de watervallen. Een groot gedeelte van de tuin (genaamd ‘Pittoreske Tuin’) werd ontworpen en uitgewerkt door Jules Buyssens- een tuinarchitect die in België grote faam verwierf. Opvallend aan de tuin is dat er veel symbolen in verwerkt zitten. Overal bevinden zich Davidsterren en harten, aangevuld met beeldhouwwerk.

Het lijkt erop alsof Van Buuren in Ukkel zijn eigen variant van het paradijs heeft willen bouwen. Dat is hem aardig gelukt. Het is echter wel een erg Nederlandse versie van de Hof van Eden geworden. Geheel volgens onze toch wat calvinistische volksaard is het huis van buiten heel sober en van binnen meer uitbundig. Het tonen van je welgesteldheid blijft toch taboe. In landen als België en Frankrijk zou het precies andersom zijn: grandeur van buiten en wat ingetogener van binnen. Nederlanders houden daar niet van. Je rijkdom moet je vooral niet tonen.
Genieten van je welstand mag alleen buiten het gezichtsveld van anderen. En dan moet die welstand ook nog nut hebben want we blijven calvinisten. In het huis van de Van Buurens is ook daar aan gedacht. Praktisch alles in de woning heeft een functie. Het voldoet daarom ook volledig aan de idealen van de Bauhaus-beweging. Bauhaus hechtte immers veel belang aan het nut van kunst en het huis van Van Buuren is wat dat betreft een schitterend voorbeeld van dit streven.

Het levensverhaal van David en Alice van Buuren lijkt in zekere zin op dat van het echtpaar Kröller-Müller. Beide paren wijdden hun leven aan de kunst. Ze steunden kunstenaars en verzamelden kunstwerken. De Van Buurens deden dat op een kleinere schaal dan het echtpaar Kröller-Müller, maar hetgeen ze bij elkaar brachten is toch indrukwekkend te noemen. Het museum dat de naam van de Van Buurens draagt is echter lang niet zo bekend als het museum op de Hoge Veluwe. Zelfs nu het al bijna 35 jaar bestaat, blijft het relatief onbekend. Wel stijgt jaarlijks het aantal bezoekers en wordt het museum steeds bekender buiten België. Talrijke kunsttijdschriften hebben er inmiddels over bericht. Hoe lang zal het nog duren voordat het museum de waardering krijgt die het verdient?

http://www.museumvanbuuren.com/
Adres: Léo Erreralaan 41, 1180 – Brussel, België
Openingstijden: Museum en tuinen dagelijks geopend van 14:00 – 17:30 uur. Gesloten op dinsdag.
Foto’s: Museum van Buuren

Geef een reactie

Schrijf je in voor TOEN!