Nederlandse SS’ers betrokken bij moord op Joden

Nederlandse SS’ers waren tijdens de Tweede Wereldoorlog betrokken bij moordpartijen op Joden in de Sovjet-Unie.

Nederlandse SS’ers die tijdens de Tweede Wereldoorlog deel uitmaakten van de SS-divisie Wiking zijn in de Sovjet-Unie actief betrokken geweest bij moordpartijen op Joden. Dagboekaantekeningen van deze SS’ers staan in schrille tegenstelling tot de veel geuite beweringen van Nederlandse Oostfrontveteranen dat zij destijds slechts ‘gewone soldaten’ waren die bevelen naleefden.

Historicus Evertjan van Roekel schrijft dit in het nieuwste nummer van het Historisch Nieuwsblad, dat woensdag is verschenen. Van Roekel bestudeerde in het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie dagboeken van Nederlandse SS’ers die actief zijn geweest aan het Oostfront. Hij vond schokkende beschrijvingen van moordpartijen op Joden waaraan een aantal van die Nederlanders plezier beleefden.

Zo beschreef de Nederlandse SS’er Wiersma in zijn dagboek gebeurtenissen op 4 juli 1941 nabij Tarnopol, een stad in het westen van de toenmalige Sovjetrepubliek Oekraïne: ‘De Joden moesten eerst hun eigen graf graven en werden vervolgens omgelegd. Bij de genoemde twaalf waren drie vrouwen, als men deze bestiën tenminste nog zo kan noemen.’
Gruweldaden

Over gruweldaden in Taronpol zelf schreef Wiersma: ‘Vergeten heb ik nog te vertellen hoe mooi het was om in Tarnopol een opperrabijn aan de toren van zijn synagoge op te hangen en toen de synagoge in brand te steken.’

Volgens Van Roekel blijft er weinig heel van de bewering van nagenoeg alle Nederlandse oostfrontveteranen dat zij niets wisten van de Holocaust. Hij concludeert dat uit lezing van meerdere dagboeken van Nederlandse SS’ers. Dat historici niet eerder met bewijsmateriaal tegen Nederlandse SS’ers zijn gekomen wijt Van Roekel aan de slechte leesbaarheid van de dagboeken. ‘Ze waren moeilijk te ontcijferen, ik heb er maanden over gedaan.’

Van Roekel beklemtoont dat zeker niet alle Nederlandse SS’ers oorlogsmisdaden hebben begaan.

• Column: Bij nader inzien
• Texelse oorlogsgeschiedenis op website
• Besturen op het Hollandse platteland: Cromstrijen
• Kooplieden & Kerkgangers, familie De Peyster
• Geschutsstelling in Vordere Wasserstellung onderzocht