Historisch drama! Noorman woedend over Vikingring

Hoe de pers aan kan zetten tot hoogoplopende discussies in de samenleving werd wederom bewezen toen de vondst van een Vikingring breed werd uitgemeten. Lees het emotionele verhaal van een Noorman. Exclusief bij Historiën.

“Eén groepje verpest het voor de rest. Wij Noormannen worden over één kam geschoren met dat langharige Vikingtuig. Voor je het weet krijgen we ook nog de zwarte piet toegespeeld vanwege die plunderingen en slavenverkoop die zij op hun geweten hebben. Terwijl wij onze boterham verdienden met hard werken. En alleen maar omdat we toevallig uit dezelfde streek kwamen. Je reinste discriminatie!”

Een zichtbaar geëmotioneerde Rudolf the Rednose doet zijn verhaal aan Historiën.

Een zichtbaar geëmotioneerde Rudolf the Rednose doet zijn verhaal aan Historiën.

Deze uitbarsting van de normaal zo rustige Noorman Rudolf the Rednose vraagt om een verklaring. Daarvoor moeten we terug in het verleden. Niet helemaal naar de Vikingtijd, maar naar 2015.

Detectorvondst zilveren vingerring

In 2015 ontdekte detectoramateur Cees-Jan van de Pol op een akker in de gemeente Buren in de Betuwe een unieke zilveren vingerring met een typisch Scandinavische versiering. Er zijn in Nederland maar enkele van dit soort ringen bekend. Op korte afstand vond hij een klompje en een munt die ook van zilver waren. Vermoedelijk kunnen de drie objecten tot één gesloten vondst gerekend worden die in de late tiende eeuw of kort daarop in de grond is gestopt.

Hakzilver

Vermoedelijk hebben we met verhandelbaar zilver te maken. Het zal de eigenaar niet om de voorwerpen zelf zijn gegaan, maar puur om het gewicht aan edelmetaal dat bekend staat als hakzilver, zilver dat ten behoeve van het handelsverkeer soms in stukken geknipt werd om ‘gepast’ te kunnen betalen.

Pellet-in-triangle-versiering

De gevonden ring bestaat uit een platte zilveren strip die in het midden ruitvormig verbreed is. Op de buitenkant zijn ingeponste versieringen aangebracht in de vorm van driehoekjes waarin rondjes zijn uitgespaard. Dit motief dat ook wel bekend staat als pellet-in-triangle-versiering is kenmerkend voor objecten die met de Noormannen worden geassocieerd. Er zijn vele honderden van dergelijke ingeponste versieringen uit Scandinavië bekend.

vikingring

Scandinavische ring uit ca. 10e eeuw. Gevonden in de Betuwe, 2015. Bron: Luit van der Tuuk, Museum Dorestad.

Klomp zilver en Keulse munt

Het klompje zilver heeft niet de vorm van een baar, maar lijkt eerder een restje dat in een gietkroes van een edelsmid is achtergebleven. De munt is in Keulen is geslagen tijdens het bewind van keizer Otto I of één van diens opvolgers. Het kan ook gaan om een navolging die in een andere muntplaats is geslagen. In alle gevallen is de munt in de tweede helft van de tiende eeuw of op zijn laatst in de vroege elfde eeuw geslagen.

Zwarte bladzijde

De vondst kwam het afgelopen voorjaar als Vikingring in de pers. En daar zit nu net het pijnpunt volgens Rudolf. “Hakzilver kan inderdaad in verband worden gebracht met Scandinavische handelaren. Ik had zelf ook meestal het nodige bij me. Ook ringen. Maar ik ben een eerlijk man, geen Viking.”
De benaming Vikingring is dus wat kort door de bocht, want Vikingen zijn Scandinavische plunderaars. Aannemelijker is dat het gevonden zilver tot de handelsvoorraad heeft behoord van een Noorman, een vreedzame koopman uit Scandinavië.

Rudolf vervolgt:
“Het is bijvoorbeeld mogelijk dat een koopman deze ring op een onrustig moment in de grond heeft gestopt. Ook wij waren op onze hoede. Denk je dat een Viking ons zou sparen?” Met wanhoop in zijn stem besluit hij:

“Wanneer kunnen wij die zwarte bladzijde uit onze geschiedenis nu eens omslaan?”

Museum Dorestad

Er zijn in het rivierengebied wel meer vondsten gedaan die met de Noormannen in verband kunnen worden gebracht, maar door deze Betuwse schatvondst zijn zij nog nooit zo tastbaar geweest.

Nadat de drie objecten zijn schoongemaakt en gerestaureerd zijn die door de vinder overgedragen aan Museum Dorestad waar ze tijdens de Nationale Archeologiedagen (14, 15 en 16 oktober) worden gepresenteerd en daarna in de vaste opstelling te bewonderen zijn.

Wie meer wil weten over de Noormannen in de Lage Landen, kom binnen in –excuses voor de naam – het Vikinglanghuis van Luit van der Tuuk, conservator van Museum Dorestad. Voor dit artikel heeft Luit ook de feitelijke gegevens en persfoto ter beschikking gesteld.

In het tijdschrift Archeologie in Nederland nr. 2, 2017 (p.48-51) staat een artikel van Luit van der Tuuk, ‘Een Scandinavische ring uit de Betuwe’.

Leon Mijderwijk

Leon Mijderwijk (1975) studeerde voor Leraar Geschiedenis 2e graads aan de HU en deeltijd Geschiedenis aan de Universiteit van Utrecht. Zijn aandacht gaat uit naar de vroege middeleeuwen, in het bijzonder van Engeland. Hij schreef artikelen en recensies voor Westerheem, Archeologie Magazine, So British & Irish, Muntkoerier en Filatelie. Leon is redactiemedewerker van het Detectormagazine en Historiën-redacteur. Hij onderhoudt contact met diverse uitgeverijen, archeologen en historici.

More Posts

Historiën Twitter
Schrijf je in voor TOEN!