Oorlogsverslag: woensdag 15 mei 1940

Nederland is verslagen, maar Frankrijk nog lang niet. De doorbraak bij Sedan gisteren en eergisteren is op zichzelf niet zorgwekkend. Wel zorgwekkend is de voorlopige Franse reactie op de doorbraak; de geplande tegenaanval ging niet door gisteren en de Duitsers sturen steeds meer soldaten en tanks over de Maas, niet alleen bij Sedan…

Tegenoffensief

De bevelhebber van Legergroep A, Gerd von Rundstedt verbiedt Guderian nog maar een keer om verder aan te vallen. Hij moet wachten op versterkingen. Guderian negeert opnieuw zijn orders en gaat door met aanvallen (precies zoals von Manstein voor ogen had), in twee richtingen. Ten zuiden wordt een aanval op Stonne gedaan met de 10. Panzerdivision (25 kilometer onder Sedan) om het bruggenhoofd veilig te stellen. En de 1. en 2. Panzerdivision vallen ten westen, richting Het Kanaal aan, om het gigantische geallieerde leger in België in te sluiten. De Franse generaal Flavigny wil vandaag opnieuw een krachtig tegenoffensief plaatsen, de krachtsverhoudingen bij Sedan zijn nog steeds in het voordeel van de Fransen. Omdat hij zijn eenheden gisteren versnippert had, lukt het hem niet om genoeg eenheden te verzamelen voor die tegenaanval. De methodisch trage bevelvoering (het heen en weer brengen van schriftelijke orders) en het blijven steken op het tactische niveau (niet in grotere verbanden kunnen denken) zijn hiervan de oorzaak.

De tegenaanval wordt om 18.15 uur afgeblazen. Een paar eenheden zijn niet op de hoogte van het afblazen van de aanval en vallen hierdoor zonder ondersteuning aan. Als ze merken dat ze alleen zijn, trekken ze zich weer terug.

Doorbraak

De meerderen van Flavigny zijn ondertussen bezig met het verplaatsen van het hoofdkwartier, naar Verdun, op 50 kilometer van Sedan! Daar zitten ze veilig, maar vanuit Verdun kunnen ze geen effectieve tegenaanval meer plannen. Ondertussen breken andere Duitse eenheden, ten noorden van Sedan, door de Franse en Belgische linies. Hun doorbrak is des knapper omdat zij het zonder luchtsteun moeten doen. Bij Montcornet (ten noordwesten van Sedan) breekt de Duitse generaal Kempf met zijn 6. Panzerdivision door en redt hiermee de zelfstandigheid van de pantserdivisies. Het opperbevel is de ongehoorzaamheid van de commandanten spuugzat en wil de onafhankelijkheid van de tankdivisies inperken of helemaal beëindigen. Door het succes van Kempf, zetten ze dit besluit echter niet door. De hele Franse verdediging in de Ardennen lijkt namelijk op instorten te staan als gevolg van de acties van de eigenwijze Duitse tankcommandanten.

In de Belgische Ardennen bereiken de 5. en 7. Panzerdivision een doorbraak, bij Dinant. Generaal Erwin Rommel leidt zijn 7. Panzerdivision persoonlijk van voren. Hierbij loopt hij een kleine wond aan zijn wang op. Ook in Dinant reageren de Franse verdedigers te traag om de Duitsers te kunnen stoppen. De Franse radio in de commandopost was bijvoorbeeld kapot en de Fransen moesten een tegenaanval afbreken, omdat de wagens met benzine in de achterhoede werden ingezet (de zware Franse tanks moeten om de twee uur bijtanken).

Maurice Gamelin, operbevelhebber van de Franse strijdkrachten tijdens de begindagen van de Tweede Wereldoorlog

Maurice Gamelin, operbevelhebber van de Franse strijdkrachten tijdens de begindagen van de Tweede Wereldoorlog

De Duitsers winnen vandaag één van de eerste tankslagen in de oorlog, bij Flavion (ten westen van Dinant). 170 voornamelijk zware Franse tanks verliezen van 30 zware (type: PzKmpfw III en IV) en 90 lichte Duitse tanks (die bijna geen gevechtswaarde hebben). Slechts 16 Franse tanks kunnen van het slagveld vluchten en dat terwijl de Franse tanks individueel sterker zijn dan de Duitse. De belangrijkste reden voor dit verlies is dat de Duitse tanks zijn uitgerust met een radio-ontvanger en zender. De gewone Franse tanks hebben alleen radio-ontvangers, alleen de commandowagens hebben ook zenders. Veel Franse radio’s vallen bovendien uit door een te zwakke batterij. Met andere woorden de Duitsers kunnen hun aanvallen veel beter coördineren.

De paniek bij de geallieerde legerleiding is groot. De Fransen weten niet wat de Duitsers na hun geslaagde doorbraak bij Sedan gaan doen. Parijs aanvallen? De Maginotlinie oprollen? Of richting Het Kanaal? De opperbevelhebber Gamelin vreest dat de Duitsers Parijs willen aanvallen. De Fransen snappen dus nog steeds de bedoelingen van de Duitsers niet. ’s Avonds, om 20.30 uur zegt Gamelin in een telefoongesprek met de Minster van Oorlog Daladier dat er geen reserves meer zijn tussen Sedan en de hoofdstad (Gamelin had alle reserves al ingezet aan het front). Op de vraag of het Franse leger verslagen is, zegt hij volmondig “Ja, het Franse leger is verslagen.” Tegen de bevriende regeringen in Londen en Washington wordt gezegd dat de situatie zeer ernstig is. De Engelse eerste minster Winston Churchill komt meteen naar Frankrijk, hij denkt dat de situatie nog wel te redden is, net zoals in 1914.

Nederland

Vandaag vinden in Rijsoord (ten zuiden van Rotterdam) de onderhandelingen plaats over de overgave van het Nederlandse leger. De overgave geldt voor heel Nederland, behalve Zeeland, waar zich ook Franse eenheden bevonden. Die moesten kunnen doorvechten en niet krijgsgevangen worden gemaakt, zoals de rest van het Nederlandse leger.

Hiermee komt een einde aan vijf dagen oorlog. Niemand kon toen vermoeden dat er vijf moeilijke jaren van bezetting zouden volgen…

Nederland is verslagen, maar de belangrijkste slag van de Westfeldzug vindt plaats in de Ardennen. Zeven Duitse pantserdivisies hebben een doorbraak geforceerd. Het lijkt hierbij alsof de Fransen nog een Eerste Wereldoorlog aan het voeren zijn, terwijl de Duitsers begonnen zijn aan de Tweede…

Nederland capituleert, 15 mei 1940.

Nederland capituleert, 15 mei 1940.

Lees ook de verslagen van:

https://www.youtube.com/watch?v=9tNWGV7JGAU

https://www.youtube.com/watch?v=K8uSc1xgN-0

[bol_product_links block_id=”bol_5555b0145a7bf_selected-products” products=”1001004000665345,9200000026853904,1001004011216331,1001004011076523″ name=”Tweede Wereldoorlog” sub_id=”” link_color=”E94C00″ subtitle_color=”E94C00″ pricetype_color=”000000″ price_color=”E94C00″ deliverytime_color=”C20318″ background_color=”FFDF80″ border_color=”E94C00″ width=”332″ cols=”1″ show_bol_logo=”undefined” show_price=”1″ show_rating=”1″ show_deliverytime=”1″ link_target=”1″ image_size=”1″ admin_preview=”1″]

Erlend van Ark

Erlend van Ark is historicus, docent en schrijver. Hij is geboren in 1977 en opgegroeid in het Noord-Hollandse Middelie. Na de middelbare school heeft hij eerst een bachelor Bank- en Verzekeringsleer gehaald en daarna is hij in 2000 Geschiedenis gaan studeren (UvA) en heeft hij de eerstegraads docentenopleiding (VU) afgerond. Na een aantal jaren gewerkt te hebben als geschiedenisdocent en docent Bestuurskunde kwam de uitgever I-Publish op zijn pad. Inmiddels is zijn eerste boek, over de Eerste Wereldoorlog, gepubliceerd en werkt hij aan zijn tweede, over de Tweede Wereldooorlog. Daarnaast is hij als freelance docent verbonden aan diverse onderwijsinstellingen en heeft hij werk als content schrijver en blogger. Erlend heeft een relatie met Irene Buzzoni en woont in Purmerend.

More Posts

Schrijf je in voor TOEN!