Oude orgel Nicolaikerk Utrecht

Op donderdag 5 november 2009 wordt het tiende deel in de serie Nederlandse Orgelmonografieën, getiteld Het oude orgel van de Nicolaikerk te Utrecht. Kroongetuige van de Nederlandse Muziekgeschiedenis gepresenteerd.

Het oude orgel van de Nicolaikerk te Utrecht

Op donderdag 5 november 2009 wordt het tiende deel in de serie Nederlandse Orgelmonografieën, getiteld Het oude orgel van de Nicolaikerk te Utrecht. Kroongetuige van de Nederlandse Muziekgeschiedenis gepresenteerd. De presentatie vindt om 19.00 uur plaats in de Nicolaikerk te Utrecht. Het eerste exemplaar zal wordenvoverhandigd aan de Commissaris van de Koningin van de provincie Utrecht, dhr. R.C.van Robbertsen. Dit tiende deel verschijnt onder redactie van Henk Verhoef met bijdragen van Rogér van Dijk, Wim Diepenhorst, Bini Biemans-van der Wal, dr. Marcel Zijlstra en prof. dr. Jos Koldeweij. Het boek verschijnt bij Uitgeversmaatschappij Walburg Pers te Zutphen in samenwerking met de Stichting Nederlandse Orgelmonografieën en de Rijksdienst voor Archeologie, Cultuurlandschappen en Monumenten (RACM).
Oudste orgel van Nederland
Het oorspronkelijke orgel van de Utrechtse Nicolaikerk is het oudste orgel van ons land. Het werd in 1479 gebouwd door Peter Gerritsz. Cornelis Gerritsz vernieuwde in 1547 het bovenwerk en voegde een rugpositief toe. In de 17de en 18de eeuw werkten onder anderen
Dirck Petersz de Swart, Jacob Jansz van Lin, Galtus van Hagerbeer, Johan Nicolaas Heerman en Christian Müller aan het instrument.
In 1886 kreeg de Nicolaikerk een nieuw orgel. Het oude werd overgebracht naar het Rijksmuseum, waar het tot 1940 – zij het niet bespeelbaar – hing. Bij de ontruiming van het museum wegens de dreigende oorlog werd het gedemonteerd en opgeslagen, waarna de
kas in 1952 in bruikleen werd gegeven aan de Koorkerk in Middelburg. Inmiddels ijvert de Stichting Peter Gerritsz orgel voor de hereniging van kas en binnenwerk in de kerk waarvoor het orgel ooit werd gebouwd.

In ruim 15 jaar onderzoek naar het Nicolai-orgel vergaarde de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed een schat aan kennis over deze oude klankbron. Deel 10 in de serie Nederlandse Orgelmonografieën presenteert de eerste resultaten van dit onderzoek.
Hoofdstukken over de geschiedenis van het gebouw en over de rol van het orgel in de laatmiddeleeuwse liturgie, plaatsen het instrument in een bredere context.

Een eerbetoon aan dit fascinerende orgel, dat als geen ander getuigenis aflegt van de allervroegste Nederlandse orgelbouw.

Onder redactie van Henk Verhoef,

Het oude orgel van de Nicolaikerk te Utrecht. Kroongetuige van de Nederlandse muziekgeschiedenis

Uitgeversmaatschappij Walburg Pers,
geïllustreerd in kleur en zwart-wit, genaaid gebonden met stofomslag,
ISBN 978.90.5730.576.4, prijs € 34,95 – 296 pagina’s.

• Column: Bij nader inzien
• Texelse oorlogsgeschiedenis op website
• Besturen op het Hollandse platteland: Cromstrijen
• Kooplieden & Kerkgangers, familie De Peyster
• Geschutsstelling in Vordere Wasserstellung onderzocht