Pax Romana, hoe oorlog vrede bracht

In Pax Romana maakt Adrian Goldsworthy duidelijk dat het de Romeinse oorlogsmachine ook vrede bracht.

In een jaar tijd is dit het derde boek van Adrian Goldsworthy dat ik recenseer. Is de Engelse historicus een veelschrijver? Jazeker. Maar deze golf van recensies komt vooral doordat uitgeverij Omniboek de vertaling van zijn werk met de nodige slagvaardigheid heeft opgepakt. Waardoor nu na Augustus en Romeinse legioenen ook Pax Romana in het Nederlands verkrijgbaar is. De Engelse versie verscheen in 2016.

Vrede en oorlog

Een helm op een zwarte achtergrond. Niet het eerste waaraan je denkt bij pax, vrede. Het lezen van de ondertitel zorgt voor duiding. Oorlog en vrede in de Romeinse tijd geeft al aan dat de Romeinse vrede niet zonder oorlog kon. De vrede was een uitkomst van oorlogen. Dat die relatie nog steeds geldt, geeft Goldsworthy aan in het Voorwoord. In een persoonlijk relaas geeft hij aan dat -ondanks dat hij in vredestijd is geboren- er slechts één jaar is verstreken sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog “waarin niemand van de Britse strijdkrachten in actieve dienst om het leven kwam.”

Opgelegde vrede

De Romeinse vrede was een opgelegde vrede die in stand bleef door “veelvuldige inzet en altijd aanwezige dreiging van militair geweld.” Die dreiging zorgde ervoor dat volken zich tweemaal bedachten voordat ze in opstand kwamen. “De Pax Romana volgde na verovering en werd opgelegd, ongeacht of de bevolking van de provincies dat wilde of niet.”

Provincies

Goldsworthy besteedt veel aandacht aan de provincies. Daar waren aanvankelijk wel opstanden, zoals in Brittannië en Germanië, die af en toe “de aura van onoverwinnelijkheid kon verbreken”. Hij geeft aan dat het een vergissing zou zijn om te concluderen dat de opstandelingen zich zouden laten leiden door anti-Romeinse instincten. Onder de vlag van het nationalisme is dat in de negentiende en twintigste eeuw wel gebeurd. Zo werd de Bataafse leider Julius Civilis gebombardeerd tot vrijheisstrijder. Ten onrechte.

“Deze mannen, en soms vrouwen, legden vaak evenveel ambitie, bekwaamheid, meedogenloosheid, valsheid, egoïsme, hebzucht, concurrentiezucht, cynisme, angst en moed aan de dag als de Romeinen zelf. […] De aanwezigheid van Rome als een min of meer verre buurman of als bezettingsmacht was slechts een van de vele facetten die hun gedrag bepaalden.”

Leger en burgers

Uiteraard is ook in dit boek Goldsworthy’s blik vooral gericht op het leger maar aantrekkelijkheid van Pax Romana is dat er ook ruimte is voor burgerzaken. Hij besteedt aandacht aan de activiteiten van provinciale bestuurders, stedelingen, bandieten, handelaren, inlandse stamhoofden en koningen. De Pax Romana gold namelijk voor iedereen. Of iedereen dat wilde of niet.

Adrian Goldsworthy,

Pax Romana, Oorlog en vrede in de Romeinse tijd

(Utrecht 2017)
ISBN 9789401909921, € 34,99, 512 p.
Uitgeverij Omniboek

[bol_product_links block_id=”bol_59593c22c0714_selected-products” products=”9200000072181793,9200000011453088,9200000046134694″ name=”Adrian Goldsworthy” sub_id=”” link_color=”003399″ subtitle_color=”000000″ pricetype_color=”000000″ price_color=”CC3300″ deliverytime_color=”009900″ background_color=”FF9C38″ border_color=”D21C00″ width=”600″ cols=”3″ show_bol_logo=”1″ show_price=”1″ show_rating=”1″ show_deliverytime=”1″ link_target=”1″ image_size=”1″ admin_preview=”1″]

Leon Mijderwijk

Leon Mijderwijk (1975) studeerde voor Leraar Geschiedenis 2e graads aan de HU en deeltijd Geschiedenis aan de Universiteit van Utrecht. Zijn aandacht gaat uit naar de vroege middeleeuwen, in het bijzonder van Engeland. Hij schreef artikelen en recensies voor Westerheem, Archeologie Magazine, So British & Irish, Muntkoerier en Filatelie. Leon is redactiemedewerker van het Detectormagazine en Historiën-redacteur. Hij onderhoudt contact met diverse uitgeverijen, archeologen en historici.

More Posts

Schrijf je in voor TOEN!