Pieter Steinz: MacBeth heeft echt geleefd

De op 29 augustus 2016 overleden auteur en journalist Pieter Steinz schreef zeer lezenswaardige boeken, zeker ook de moeite voor de (literaire) geschiedenisliefhebber. Hieronder MacBeth heeft echt geleefd (2011).

MacBeth heeft echt geleefd is niet alleen een boek dat je wilt hebben gelezen, maar vooral dat je zelf wilt schrijven. Want wat klinkt het prachtig: Europa doorreizen op zoek naar historisch-literaire helden. Auteur en NRC-journalist Pieter Steinz deed het. Hij zocht zestien historische figuren op die “ten minste twee keer geboren” zijn: “één keer als mens van vlees en bloed daarna als mythe” en maakte daarvan reisreportages.

 

Als een reactie op mijn mail dat ik het boek met plezier had gelezen, schreef hij:

 

“En ja, het was geweldig om al die reizen te (mogen) maken.”

(mail Pieter Steinz, 10 augustus 2011)

Pieter Steinz

Pieter Steinz (6 oktober 1963-29 augustus 2016). Bron: wikimedia.

 

Romantische gevoelens

Passages als “zo rijd ik op een mooie herfstochtend door het glooiende landschap” wakkeren de romantische gevoelens aan over het schrijverschap. Maar Steinz schrijft ook dat zijn queeste weleens tot niets leidde. Zo hebben ze in het Franse plaatsje Bergerac wel veel vernoemd naar Cyrano maar “hij is er zelfs nooit geweest.” Veel is er op de plaats van herkomst van de dode legende niet te vinden uit de tijd van de hoofdpersoon.

Gedeelde cultuur Europa

In de Inleiding geeft Steinz aan duidelijke criteria gekozen te hebben voor de selectie. De zestien figuren zijn Europees omdat hij “ervan overtuigd is dat Europa vóór alles verenigd wordt door een gedeelde cultuur.” Die gedachte verwerkte hij enkele jaren later uit in Made in Europa, de kunst die ons continent verbindt (2014).

De uitstraling van de helden moet wel de landsgrenzen hebben overschreven en zij moeten onder eigen naam de cultuurgeschiedenis zijn ingegaan. De afkomst van de helden is verspreid over heel Europa. Nu ja, bijna heel Europa want ondermeer Scandinavië en Nederland hebben geen vertegenwoordiger. De auteur heeft “zo’n Hollandse cultuurheld of –heldin niet kunnen vinden, want of niet bekend over de grenzen of niet historisch.” Juist dankzij de heldere criteria is Steinz’ keuze niet willekeurig, maar wel te bediscussiëren en/of uit te breiden. Een vervolg kan er dan ook gerust komen. Aandacht voor het Nederlandse erfgoedf had Steinz wel in Verleden in verf, De Nederlandse geschiedenis in veertig schilderijen.

Helden

MacBeth heeft echt geleefd is prima geschreven en nodigt uit om verder te graven in het leven of legende van een van de helden.

Om toch even de criticus uit te hangen: waarom spreekt zelfs een begaafde auteur als Steinz in de inleiding over ‘één iemand’. Hopelijk is er een literaire held die dit taalgruwel kan verslaan.

16 Europese literaire helden. Bron: MacBeth heeft echt geleefd.

Pieter Steinz,

MacBeth heeft echt geleefd, Een reis door Europa in de voetsporen van 16 literaire helden

(Amsterdam 2011)
ISBN 978 90 468 0996 9, € 24,95, 240 pagina’s
Uitgeverij Nieuw Amsterdam

Leon Mijderwijk

Leon Mijderwijk (1975) studeerde voor Leraar Geschiedenis 2e graads aan de HU en deeltijd Geschiedenis aan de Universiteit van Utrecht. Zijn aandacht gaat uit naar de vroege middeleeuwen, in het bijzonder van Engeland. Hij schreef artikelen en recensies voor Westerheem, Archeologie Magazine, So British & Irish, Muntkoerier en Filatelie. Leon is redactiemedewerker van het Detectormagazine en Historiën-redacteur. Hij onderhoudt contact met diverse uitgeverijen, archeologen en historici.

More Posts

Geef een reactie

Historiën Twitter
Schrijf je in voor TOEN!