Radbod, het verhaal van de historische Redbad

In Radbod vertelt Luit van der Tuuk het historische verhaal van de Friese koning, die de hoofdrol speelt in de film Redbad.

Eind juni 2018 gaat de film Redbad van regisseur Roel Reiné in première. Op het moment van dit schrijven maken de acteurs hun opwachting in talkshows en interviews om hun promotionele bijdragen te leveren om bezoekers naar de bioscoop te trekken. Uit het relaas van een journalist die de film al had mogen zien, is op te maken dat hij het nogal een bombastische blockbuster vindt; alles aan de film is groots, tot aan de lengte van ruim tweeëneenhalf uur toe. Ik heb Redbad nog niet gezien maar de veronderstelling dat een evenwichtige vertelling van de geschiedenis niet de eerste vereiste is bij het verfilmen van een episode uit de vroege middeleeuwen, is meestal niets teveel gezegd.

Spoiler alert

Voor de prijs van een bioscoopkaartje is Radbod, Koning in twee werelden te koop, een boek van vroege middeleeuwenkenner Luit van der Tuuk waarin plaats is voor een genuanceerde kijk op de achtste-eeuwse geschiedenis. Dat wil niet zeggen dat deze niet schokkend kan zijn voor degenen die zich al een beeld hebben gevormd van de Friese heerser.

Reeds in de inleiding geeft de auteur aan dat er niets aan de heidense Friese koning Radbod is, wat het op het eerste gezicht lijkt. De geschiedenis heeft hem vervormd.

  • Hij was geen Fries, als in een bewoner van de huidige provincie Friesland.
  • Hij was geen soevereine vorst.
  • Hij was eerder christelijk dan heidens.

Zelfs zijn naam wordt in verhalen geweld aangedaan. Dat de film Redbad heet, bewijst dat: dit is een moderne verfrieste versie van de contemporaine naam: het Frankische Radbodus of het Oudfriese Rêdbêd.

Legendes

Voor historici en verhalenvertellers is de aantrekkelijkheid van de Friese koning altijd groot geweest, hoewel dit zelden leidde tot historisch accurate resultaten. Er zijn in stambomen verbanden gelegd, bijvoorbeeld op basis van naamsverwantschap, die geen hout sneden. Er zijn hem avonturen toegeschreven waarin personen voorkwamen die pas werden geboren na Radbods dood in 719, zoals Karel de Grote, of juist eeuwen eerder leefden, zoals de heilige Cunera. Plaatsen zijn met hem in verband gebracht waarvoor de eigentijdse bronnen geen enkele aanwijzing geven. Ook het roemruchte verhaal dat hij tijdens zijn doop weer uit het doopvont stapte omdat hij na zijn dood zich liever met zijn voorvaderen verenigde, is slechts een legende.

Invloedrijk

Het is aan Van der Tuuk toevertrouwd om in toegankelijke woorden de lezer een beeld te geven van de historische Radbod en zijn tijd.

“Radbod wordt in de Frankische kronieken weliswaar afgeschilderd als een heidense barbaar, maar in werkelijkheid was hij een invloedrijke aristocraat die zich naar alle waarschijnlijkheid nauwelijks van Frankische edellieden onderscheidde.”

Tuuk, L. van der,

Radbod, Koning in twee werelden

(Utrecht 2018)

ISBN 9789401914239, € 15,00, 176 p.

Uitgeverij Omniboek

Lees Luit van der Tuuks reactie op Redbad op zijn blog Het Vikinglanghuis.

Leon Mijderwijk

Leon Mijderwijk (1975) studeerde voor Leraar Geschiedenis 2e graads aan de HU en deeltijd Geschiedenis aan de Universiteit van Utrecht. Zijn aandacht gaat uit naar de vroege middeleeuwen, in het bijzonder van Engeland. Hij schreef artikelen en recensies voor Westerheem, Archeologie Magazine, So British & Irish, Muntkoerier en Filatelie. Leon is redactiemedewerker van het Detectormagazine en Historiën-redacteur. Hij onderhoudt contact met diverse uitgeverijen, archeologen en historici.

More Posts

Historiën Twitter
Schrijf je in voor TOEN!