SAIL 2015 en Zeehelden: beide visueel spektakel

Wat een goed idee van de redactie van het Historisch Nieuwsblad om SAIL 2015 aan te grijpen voor een speciale uitgave: Zeehelden SAIL. Zeehelden SAILWant hoewel de indrukwekkende tallships uit het buitenland komen, is het een mooie gelegenheid om onbeschaamd de eigen roemruchte maritieme geschiedenis te belichten.

Zeventiende-eeuwse zeehelden

Ondanks het imponerende werk van hedendaagse piratenjagers voor de Afrikaanse kust, van baggeraars en schepenbouwers, zijn dat eerlijk gezegd wel lang vervlogen tijden. De zeventiende eeuw was de eeuw die de Nederlandse zeehelden voortbracht. Dat het ook de 17e eeuw is die in Zeehelden de meeste aandacht krijgt, is te zien in een overzicht van de inhoud.

• Om de vele landrotten onder de lezers een beeld te geven van de anatomie van een schip, start Zeehelden met een doorsnede van de Halve Maen van Henry Hudson. Hudson was een Engelse kapitein die voor de VOC Kamer van Amsterdam naar Noord-Amerika voer om een doorvaart naar de Oost te zoeken. In 1609 arriveerde hij bij het eiland Manna Hattan. De Nederlandse kolonisten die na hem kwamen, stichtten er in 1625 in opdracht van de West-Indische Compagnie de stad Nieuw-Amsterdam.
• Michiel de Ruyter en zijn Tocht naar Chatham mogen niet ontbreken. De Ruyter leidt de vloot die de Engelsen in eigen huis een zware nederlaag toebrengt. De Ruyter is ook op Historiën geen onbekende.
Piet Hein is bekend, Cornelis ‘Houtebeen’ Jol niet. Jol wordt in een artikel uit de vergetelheid gehaald. Terecht, want ook hij zat achter het goud van de Spanjaarden aan.
• Honderden reizen van de VOC verliepen goed. Talloze schepen kwamen min of meer ongeschonden weer aan in thuishaven Texel. Paradoxaal genoeg zijn de mislukte reizen het bekendst; van de gezonken schepen kennen we de namen. De Batavia is naast de Amsterdam wel de bekendste; mede dankzij de replica die door Willem Vos c.s. in Lelystad is gebouwd. Dat na de schipbreuk van dat schip er een wrede geschiedenis volgde, is minder bekend maar zeker zo opzienbarend.
• Walvisvaarders zijn in de ogen van velen nu geen zeehelden vanwege het dierenleed, maar waar zij heenvoeren en hoe zij te werk gingen om de gigantische dieren te lijf te gaan vraagt toch om een bewonderenswaardige portie moed en onverschrokkenheid.
• Piraten en kapers hebben we ook in Nederland gehad, maar om de romantiek die om piratenverhalen hangt nog boeiender te maken, is er een artikel over pirate Anne Bonny, een Ierse vrouw die –in mannenkleren- meevoer op een piratenschip.
• Een zee oversteken deed hij niet, maar kaartmaker Joan Blaeu, bracht wel de wereld in beeld waardoor schippers informatie hadden over de mogelijke gevaren die hen wachtten.

SAIL 2015 Amsterdam

In het kader van SAIL 2015 en het maritieme erfgoed staan de volgende bijdragen:
• Tallships, Zeilende schoonheden; foto’s van de deelnemende zeegaande zeilschepen
• Hoe komen die tallships bij SAIL 2015. SAIL-directeur Jeanette Blijdorp-Jonker legt in een interview uit hoe zij uitgroeide tot een organisator van evenementen zoals SAIL over heel de wereld en ondertussen over een netwerk beschikt die over alle wereldzeeën gaat.
• Op zoek naar het maritieme verleden, rondtocht langs steden, werkplaatsen en musea in Nederland die herinneren aan het zeevaartgeschiedenis.
• Stadswandeling Amsterdam langs gebouwen die het maritieme en vooral VOC-verleden van de stad weerspiegelen
• Agenda Maritieme Musea

En tot besluit een puzzel waarmee je kas maakt op het boek De bouw van een Oost-Indiëvaarder door Willem Vos.

Coördinator van Zeehelden SAIL is Annemarie Lavèn, adjunct-hoofdredacteur van het Historisch Nieuwsblad. Dat zij voorheen beeldredacteur was, is in Zeehelden written all over. SAIL is een visueel spektakel, een tijdschift in het teken van SAIL hoort dat ook te zijn, is de gedachte vast geweest. Het themanummer is heerlijk om door te bladeren; de beelden nodigen vanzelf uit om de teksten te lezen. De prijs is met € 4,99 zeker schappelijk. Kortom, wat is het volgende themanummer?

Bezoek de website van Historisch Nieuwsblad over SAIL 2015. Ook om Zeehelden te bestellen.

sail scheurkalenderVoor wie wil nagenieten van SAIL is er ook de SAIL Scheurkalender 2016:

Daarmee leer je in 366 dagen alles over de maritieme wereldgeschiedenis. Want wist je dat:

  • De klipper heel geschikt is voor het scheepje-in-de-fles (omdat hij zo scherp gesneden is)?
  • Sint Nicolaas de beschermheilige is van zeelieden?
  • Kaartenmaker Blaeu geheime informatie kreeg van de VOC?
  • Het galjoen de voorloper was van het fregat?
  • De George Washington de Titanic nog waarschuwde voor ijsbergen?
  • Waarom het matrozenpak in 1854 een modehit werd?

Met verrassende anekdotes, nautische woordzoekers en weetjes over de mooiste tallships!

 

 

Leon Mijderwijk

Leon Mijderwijk (1975) studeerde voor Leraar Geschiedenis 2e graads aan de HU en deeltijd Geschiedenis aan de Universiteit van Utrecht. Zijn aandacht gaat uit naar de vroege middeleeuwen, in het bijzonder van Engeland. Hij schreef artikelen en recensies voor Westerheem, Archeologie Magazine, So British & Irish, Muntkoerier en Filatelie. Leon is redactiemedewerker van het Detectormagazine en Historiën-redacteur. Hij onderhoudt contact met diverse uitgeverijen, archeologen en historici.

More Posts

Schrijf je in voor TOEN!