Saxa Loquuntur, Latijnse inscripties in Rome

Saxa Loquuntur, de stenen spreken. Het is goed gekozen dat dit boek over Latijnse inscripties in Rome een werkwoord in de titel heeft. Leerlingen Latijn met een reis naar Rome voor de boeg kunnen met de teksten namelijk praktisch aan de slag.

Feyo Schuddeboom, classicus, archeoloog en docent aan Het Amsterdams Lyceum, heeft 65 Latijnse inscripties in Rome geselecteerd en gefotografeerd die in dit boek te zien zijn. Natuurlijk betreft dit originele Romeinse opschriften maar ook nieuwere, zoals op een gedenksteen bij het Colosseum, op het graf van Rafaël en teksten uit de fascistische tijd van Mussolini.
Bij een tiende-eeuwse zuil in een kerk geeft de auteur naast de oorspronkelijke tekst ook de klassiek Latijnse ‘vertaling’ waardoor zichtbaar wordt hoe de taal zich ontwikkeld heeft.

Vertaalkunst

Saxa Loquuntur is in twee delen opgesplitst. In het eerste deel staan 35 inscripties waarbij de bronnen zeer divers zijn. Deze zijn te gebruiken in de voorbereiding op de Romereis. Annotaties helpen leerlingen aanvankelijk op weg bij de vertaling; na de eerste tien wordt er meer op de eigen woordenschat en opzoekkunsten gerekend.
Voor docenten is bij de uitgever een docentenhandleiding verkrijgbaar waarin werkvertalingen en antwoorden op de vragen staan vermeld. Hierin staan nog eens 12 extra teksten te vinden.

Historische context

Bij de teksten staan sporadisch vragen en vrijwel altijd opmerkingen om de inscriptie in een historische context te plaatsen. Deze aantekeningen zijn kort en bondig gehouden; voor verdieping verwijst hij veelvuldig naar Caput Mundi, een andere uitgave van Eisma Edumedia, waarin de cultuurgeschiedenis van Rome en omstreken aan bod komt. Of dit in de les praktisch werkt, weet ik niet, maar voor mezelf was het in ieder geval een trigger om de achtergrondinformatie in dat boek erop na te slaan.

Wandelkaarten

In Deel II staan nog meer teksten die aan specifieke monumenten of evenementen zijn verbonden, namelijk obelisken (12) , zuilen (5), fonteinen (6) en Tiberoverstromingen (7). Hier staat, naast de Latijnse tekst, ook de vertaling bij.

Bij al deze thematische onderwerpen zijn wandelkaarten toegevoegd om tijdens de Romereis de inscripties met ogen te bekijken. Mocht de ‘obeliskenjacht’ teveel worden, is er ook een combinatiekaart waarin een mix wordt aangeboden.

Epigrafie

De auteur geeft in Saxa Loquuntur de nodige inzichten in de epigrafie, het vak dat hij doceert aan Universiteit Utrecht.

‘Epigrafie is de wetenschap die inscripties, dat wil zeggen teksten op duurzame materialen, bestudeert.’

De afkortingen en weglatingen zijn kenmerkend voor deze inscripties dus dat geeft een boeiende verdieping aan het vak Latijn waarin veelal leerlingen vooral kennismaken met literaire bronnen uit boeken.

De kleurenfoto’s zijn duidelijk en vergroten de levendigheid van dit boek.

Schuddeboom, F. L.,

Saxa Loquuntur, Latijnse inscripties in Rome

ISBN 9789087719975, € 19,50, 96 pag.

Eisma Edumedia

Leon Mijderwijk

Leon Mijderwijk (1975) studeerde voor Leraar Geschiedenis 2e graads aan de HU en deeltijd Geschiedenis aan de Universiteit van Utrecht. Zijn aandacht gaat uit naar de vroege middeleeuwen, in het bijzonder van Engeland. Hij schreef artikelen en recensies voor Westerheem, Archeologie Magazine, So British & Irish, Muntkoerier en Filatelie. Leon is redactiemedewerker van het Detectormagazine en Historiën-redacteur. Hij onderhoudt contact met diverse uitgeverijen, archeologen en historici.

More Posts

Schrijf je in voor TOEN!