Sint-Nicolaasfeest van Jan Steen

Sinterklaas houdt niet alleen alle kinderen bezig. Ook voor een van de grootste Hollandse meesters, Jan Steen, was het sinterklaasfeest een inspiratiebron. Je ziet hier enkele van de schilderijen die Steen wijdde aan het decemberfeest.

Jan Steen, Het Sint-Nicolaasfeest. Bron: Meesters der Schilderkunst - Jan Steen, door Karel Braun.

Jan Steen, Het Sint-Nicolaasfeest. Bron: Meesters der Schilderkunst – Jan Steen, door Karel Braun.

Sinterklaas houdt niet alleen alle kinderen bezig. Ook voor een van de grootste Hollandse meesters, Jan Steen, was het sinterklaasfeest een inspiratiebron. Je ziet hier enkele van de schilderijen die Steen wijdde aan het decemberfeest.

Meerdere schilderijen

Jan Steen ((1626-1679) schilderde meerdere doeken met het Sinterklaasfeest als onderwerp. Een aantal is slechts bekend uit documenten, bijvoorbeeld door aanwezigheid op veilingen. De schilderijen variëren van formaat en in detail.

Traditioneel feest

Het bekendste van de doeken is ongetwijfeld het doek met het meisje met een pop in haar handen en een emmer vol zoetigheid. Een van haar broers heeft minder geluk. Hij vond een roe in zijn schoen. Oma wenkt hem; heeft zij iets voor hem? Bij de schoorsteen zingen andere kinderen uit volle borst om de goedheiligman te danken. Kortom, alle ingrediënten van het traditionele feest, tot op de dag van vandaag.

Familiefeest

Het schilderij is ongedateerd. Steen schilderde het in de tweede helft van de jaren 1660. Hij nam zijn eigen gezin als model. Het meisje op de voorgrond is zijn dochtertje Catharina. De huilebalk is Thadeus, zijn zoon. De stillevens op de voorgrond, rijk in detail, tonen de lekkernijen die het feest compleet maken. Het schilderij is in bezit van het Rijksmuseum (Amsterdam).

Klein meisje

Dezelfde setting kent ook een ander doek met pakjesavond als thema. Ook hier staat het kleine meisje centraal. Haar moeder nodigt haar uit om te laten zien wat de goede Sint voor haar heeft meegebracht. Oma is minder subtiel richting de zoon met de gard in zijn schoen. Zij houdt hem een geldstuk voor om er ook voor hem een geslaagde feestavond van te maken. Het schilderij is minder rijk in detail. Ook dit doek is niet gedateerd. Het is in het bezit van Museum Boymans-Van Beuningen, Rotterdam.

 

Jan Steen, Het Sint-Nicolaasfeest. Bron: Meesters der Schilderkunst - Jan Steen, door Karel Braun.

Jan Steen, Het Sint-Nicolaasfeest. Bron: Meesters der Schilderkunst – Jan Steen, door Karel Braun.

 

Leon Mijderwijk

Leon Mijderwijk (1975) studeerde voor Leraar Geschiedenis 2e graads aan de HU en deeltijd Geschiedenis aan de Universiteit van Utrecht. Zijn aandacht gaat uit naar de vroege middeleeuwen, in het bijzonder van Engeland. Hij schreef artikelen en recensies voor Westerheem, Archeologie Magazine, So British & Irish, Muntkoerier en Filatelie. Leon is redactiemedewerker van het Detectormagazine en Historiën-redacteur. Hij onderhoudt contact met diverse uitgeverijen, archeologen en historici.

More Posts

2 Reacties op Sint-Nicolaasfeest van Jan Steen

  • Gelkinghe schreef:

    Citaat:
    “Kortom, alle ingrediënten van het traditionele feest, tot op de dag van vandaag.”

    Is dat zo? Die roe is toch allang verdwenen?

    • Leon Mijderwijk schreef:

      Beste Gelkinghe,

      Dank voor je reactie. Je hebt gelijk dat de roe niet meer wordt gehanteerd voor het geven van een pak slaag, maar in het spraakgebruik rond het sinterklaasfeest komt het nog veelvuldig voor.

      Redactie Historien

Geef een reactie

Historiën Twitter
Schrijf je in voor TOEN!