Ratko Mladic en Srebrenica

Op 26 mei 2011 wordt Ratko mladic gearresteerd. Als bevelhebber van de Bosnisch-Serviche troepen was hij onder meer verantwoordelijk voor de gruweldaden tijdens en na de val van Srebrenica. Historiën blikt terug Srebrenica, de rol van Mladic en de Nederlandse overste Thom Karremans. 

 

 

Ratko Mladic temidden van Bosnisch-Servische militairen op het vliegveld van Sarajevo, 1993. Bron: Wikipedia

Een van de meest droevige en gênante perioden in het buitenlandse optreden van Nederland in de 20ste eeuw, is het drama dat plaatsvond in het gebied rond Srebrenica, in het voormalig Joegoslavië. Srebrenica was in 1993, tijdens de oorlog in Bosnië-Herzegovina door de VN uitgeroepen tot een zogenaamde “Safe Haven”. In deze gebieden werd geprobeerd een veilig plek voor de moslimbevolking te creëren. Dit was nodig, aangezien de Bosnische Serviers voortvarend ijverden voor de “etnische zuivering” van de gebieden waar zij aanspraak op maakten. Dit is een bedekte term voor de systematische uitroeiing van de niet-Servische bevolking. Onder druk van de Tweede Kamer en de publieke opinie werden door het kabinet Nederlandse militairen naar Bosnië gestuurd om deel te nemen aan de VN-missie.

 Het Nederlandse bataljon, in de volksmond al snel Dutchbat genoemd, ontwikkelde in de enclave Srebrenica al snel een moeizame relatie met zowel de Bosnische Serviërs als de moslims die het moest verdedigen. Op 11 juni 1995 vielen de Bosnische Serviërs de enclave aan met 1.500 man. Een deel van de 70 Nederlandse militairen werd gegijzeld. De rest vluchtte, net als de moslims, in paniek weg naar de stad Protocari, waar de rest van de Nederlandse militairen zich bevond. Tijdens deze vlucht overreden de Nederlandse militairen in hun pantservoertuigen een onbekend aantal moslims. De NAVO, die eerder beperkte luchtaanvallen op Bosnisch-Servische stellingen had uitgevoerd, staakte zijn verzet al snel. Dit gebeurde nadat de Bosnische Serviërs dreigden de gegijzelde militairen om te brengen.Vanaf het begin van de belegering van Srebrenica was de internationale gemeenschap al zeer terughoudend gebleken als het om de verdediging van de enclave ging.

 

Meteen nadat Srebrenica en Protocari ingenomen waren, begon de etnische zuivering van de enclave. Alle mannen van dienstplichtige leeftijd werden stelselmatig door de Bosnische Serviërs van de rest gescheiden. Sommigen van hen werden standrechtelijk geëxecuteerd, de anderen werden afgevoerd om omgebracht te worden. Ongeveer zevenduizend mannen werden zo vermoord.

De Nederlandse legerleiding, in de persoon van luitenant-kolonel T. Karremans, bleek erg onder de indruk van de militaire prestaties van de Bosnische Serviërs. Hij nam deel aan het overwinningsfeestje dat de Bosnisch-Servische generaal Mladic organiseerde en gezamenlijk hieven zij het glas. Later zou Karremans generaal Mladic zelfs een briljant strateeg noemen.De minister van Defensie, J. Voorhoeve, stelde inmiddels alles in het werk om de Dutchbatters zo snel mogelijk uit het gebied te krijgen. Na enige dagen lukte dit en de Nederlandse militairen werden op de basis in Zagreb door de kroonprins, de minister-president en de minister van Defensie feestelijk ontvangen.

Op een persconferentie in Zagreb choqueerde Karremans de internationale pers nogmaals door zijn bewondering voor Mladic te etaleren en te stellen dat er in het drama no good guys, no bad guys waren geweest. Een dag later, 24 juli, arriveerden de Dutchbatters in Nederland, waar hen op de vliegbasis Soesterberg nogmaals een heldenontvangst ten deel viel.

De nasleep van het drama in Nederland kende evenzovele incidenten. Fotorolletjes met opnames van de gruweldaden van de Bosnische Serviërs wisten allen op wonderbaarlijke wijze te mislukken en belangrijke onthullingen van Dutchbatters werden buiten het zogenaamde debriefingsrapport gehouden. De politiek verantwoordelijke minister, J. Voorhoeve, kon aanblijven en na lang aarzelen besliste de Tweede Kamer dat er geen parlementaire enquête hoefde te komen. Zodoende heeft de hele affaire, ook in politiek opzicht, een tamelijk onbevredigend einde gekregen.

Het onderzoek naar de exacte gebeurtenissen rond de kwestie werd uiteindelijk uitbesteed aan het Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie (RIOD), dat tegenwoordig het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie heet (NIOD). De uitkomst van dit onderzoek werd 10 april 2002 gepresenteerd:“Srebrenica was vanaf het allereerste begin géén “veilig gebied en kon dat met Nederlandse militaire hulp ook niet worden. Regering en Tweede Kamer dachten in 1993 dat het zou lukken, maar ze hadden beter kunnen en moeten weten. Ze staken hun kop niettemin in het zand omdat ze werden gedreven door verlangen “Gesinnungsethik” te bedrijven. Ze vonden morele zuiverheid belangrijker dan praktische effectiviteit. Toen deze verheven intenties op het slagveld van Bosnië door de banale machtsverhoudingen waren weggeblazen, trokken de betrokkenen zich vervolgens terug in hun bestuurlijke bastions in de hoop met “Verantwortungsethik de schade te kunnen beperken. Het gevolg? Maatschappelijke onrust die door een extern onderzoek moest worden beslecht.”Naar aanleiding van dit rapport ontstond in de Tweede Kamer een crisis welke resulteerde in het val van het kabinet, amper een maand voor de parlementsverkiezingen.

Videofragment

[youtube]http://www.youtube.com/watch?v=AZ7woyumciQ[/youtube]

Mladic en Karremans, 1995. Karremans onderhandelt met de Servische bevelhebber Ratko Mladić over een vrije aftocht voor de ingesloten burgers. Mladić verwijt hem dat hij de Servische troepen heeft laten aanvallen. “I’m just a pianoplayer. Don’t shoot the pianoplayer”, zei Karremans ter verontschuldiging. “U bent een waardeloze pianist”, was het antwoord van Mladić.

  Perssamenvatting NIOD hoofdrapport

Srebenica-een ‘veilig’ gebied: http://192.87.107.36/ 

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Schrijf je in voor TOEN!