10 juli: Sterfdag Willem van Oranje

10  juli is de sterfdag van Willem van Oranje. Hij mag Vader des Vaderlands als bijnaam hebben, maar herdenken, ho maar. Historiën vindt dat Nederland wel stil mag zijn bij deze dag.
Scannen0004.jpg

Naar goed-Nederlandse traditie wordt deze dag slechts herdacht als er een rond getal in het spel is. De laatste keer was dit in 1984: de 400’ste sterfdag. Toen werden ook alle registers opengetrokken. Dat Willems portret op een postzegel kwam, was niets nieuws. De stapel boeken die werden geschreven konden een plaatsje krijgen in de al rijk gevulde boekenkast over Willem. En uiteraard lagen ook de plaatselijke herdenkingen in de lijn der verwachting. Het een en ander werd gecoördineerd door het Nationaal Comité Willem de Zwijger.

Televisieserie

Echt bijzonder was dat er een televisieserie werd geproduceerd. In zijn 400’ste geboortejaar (1933) was Nederlands eerste geluidsfilm ook al aan Willem gewijd. De serie uit 1984 was een co-productie van AVRO, BRT en Veronica. Des te bijzonderder was het dat het ging om een Nederlands-Vlaams project was over een beladen onderwerp als de Opstand in de Nederlanden. Toch het begin van het einde van de eenheid van deze gebieden. Hoewel de kritieken niet altijd lovend waren, kan niet ontkend worden dat de elitetroepen van het Nederlands-Belgisch acteursgilde was uitgerukt. Onder hen Jeroen Krabbé, Willem Nijholt en Hans Dagelet.

Scannen0001.jpgRomans

Of Krabbé de Willem heeft neergezet die wij graag zien als de ‘Vader des Vaderlands’ is een discussiepunt, maar niettemin is zijn beeltenis toch geworden tot een hedendaags icoon voor Willem van Oranje. Het script en de regie waren van Walter van der Kamp. De serie zelf was de aanleiding voor de publicatie van enkele boeken. Albert Groendijk schreef een roman “ter gelegenheid”, die een aantal foto’s uit de serie toont. Eveneens van zijn hand was een ‘fotoverslag’ van de televisieserie.

Tentoonstellingen

Ook was de serie aanleiding voor drie musea om een expositie in te richten: het Prinsenhof Delft (logisch), Slot Zeist en Fraeylemaborg Slochteren. Zij sloten een samenwerkingsverband met de AVRO en het kostuumatelier. In beeld gebrachte scènes waren “slechts bedoeld om een sfeer op te roepen”, maar ook fragmenten van het decor werden getoond. In de folder van de expositie staan enkele wetenswaardigheden over de totstandkoming van de serie: “Een polaroidfoto werd gemaakt en op een zogenaamde continuïteitslijst werden alle kostuumonderdelen nauwkeurig genoteerd. Dit noteren was noodzakelijk omdat de opnamen niet in de volgorde van aflevering werden gemaakt, maar per locatie. Zo kon het voorkomen dat Egmont en Hoorne al op de tweede opnamedag werden onthoofd.” Het boekje dat de tentoonstelling in de Fraeylemaborg begeleidt, maakt duidelijk dat het museum zich richtte op het uiterlijk van de Oranjeprins. In het catalogusdeel zijn veel portretten afgebeeld. Niet alleen schilderijen en gravures, maar ook penningen moesten een licht werpen op Willems gezicht.

Scannen0006_1.jpgMaar hoe goed je ook kijkt, steeds doemt daar Krabbé weer op. De gedachte spookt dan door mijn hoofd: “Mon dieu, heb medelijden met mij…”

Willem van Oranje (roman), Albert Groendijk (Bussum 1983). ISBN 90 269 7760 3.
Willem van Oranje (fotoverslag), Albert Groendijk (Dieren 1984). ISBN 90 6790 002 8.
Willem van Oranje 1533-1584 Fraylemaborg 1984 (Groningen 1984).

De serie is in 2005 op DVD uitgebracht:
Willem van Oranje (DVD), Walter van der Kamp (2005) Bridge Entertainment Group.

Een site met interessante informatie is: www.willemvanoranje.com

willem van oranje postzegel

Leon Mijderwijk

Leon Mijderwijk (1975) studeerde voor Leraar Geschiedenis 2e graads aan de HU en deeltijd Geschiedenis aan de Universiteit van Utrecht. Zijn aandacht gaat uit naar de vroege middeleeuwen, in het bijzonder van Engeland. Hij schreef artikelen en recensies voor Westerheem, Archeologie Magazine, So British & Irish, Muntkoerier en Filatelie. Leon is redactiemedewerker van het Detectormagazine en Historiën-redacteur. Hij onderhoudt contact met diverse uitgeverijen, archeologen en historici.

More Posts

Geef een reactie

Historiën Twitter
Schrijf je in voor TOEN!