Straffen in de middeleeuwen

Straffen in de Middeleeuwen is een ‘smeuig’ themanummer van Madoc, tijdschrift over de Middeleeuwen. Want de fantasie slaat bij velen op hol bij de gedachten aan middeleeuwse straffen.

madoc straffen in de middeleeuwen

Schone taak voor historici om de straffen te beschrijven in de sociale en religieuze context. Dat het allemaal niet zo wreed toeging, wordt direct duidelijk in het openingsartikel.

Weergeld

In middeleeuws Friesland kon je met een geldbedrag, het weergeld, geleden leed vergoeden. In de boeteregisters stond keurig hoeveel ieder lichaamsdeel waard was. Als er aan pijniging werd gedaan, dan moest er wel aan een groot aantal voorwaarden worden voldaan; eigenlijk alleen als er geen andere mogelijkheid was om aan bewijs te komen; is te lezen in ‘Ik vrees dat we u even pijn moeten gaan doen’.

Middeleeuwse gevangenis

‘Het leven in de middeleeuwse gevangenis’ handelt over de toestand in Italiaanse gevangenissen, “het best gedocumenteerde gebied” voor dit onderwerp. Gezien de levensomstandigheden buiten de gevangenismuren, waren de toestanden binnen zo slecht nog niet. Ook waren gevangenissen geen pakhuizen voor criminelen gezien de (bouwkundige) ontwikkelingen, zoals de bouw van kapellen en ziekenzalen. De gevangenissen waren ook zeker niet geheel afgesloten van de buitenwereld.

Schandetekens en bedevaarten

Jos Koldeweij beschrijft de schandetekens waaraan veroordeelden herkenbaar waren. Er was een grote uniformiteit in Europa in kleur en vorm van deze tekens. Jan van Herwaarden geeft aan dat opgelegde bedevaarten ‘populair’ waren in de laat-middeleeuwse Nederlanden. Dit is terug te zien in de literatuur; neem Mariken van Nieumeghen en Van den vos Reynaerde. Aan het einde zestiende, begin zeventiende eeuw werd de bedevaart verboden als straf.

Het artikel van de hand van Adriaan Gaastra, gaat over het opleggen van boetes. Biechtvaders moesten op zoek naar de juiste maat om een boete die haalbaar was, maar toch een effect had op het lichaam en geest van de boeteling.

Hiernamaals

Ten slotte sluit Clara Strijbosch af met de ‘Straf opmaat in het hiernamaals’. Aan de hand van de Reis van Sint Brandaan toont zij aan dat de middeleeuwers werd voorgehouden “dat ze er alles aan moesten doen om de hemel te verdienen en de hel te vermijden.” “Maar omdat” –ook in de Middeleeuwen- “mensen zelden helemaal goed of slecht waren, konden ze uit de Reis ook opmaken dat in het hiernamaals genade voor recht gaat.”

Straffen in de Middeleeuwen
Madoc, tijdschrift over de Middeleeuwen
(themanummer; jaargang 24, 2010 nr. 4)
Redactie:Mark Aussems e.a.
ISBN:9789087042110, € 8,00

[bol_product_links block_id=”bol_594d907eb090c_selected-products” products=”9200000063243563,1001004011028159″ name=”Straffen in de middeleeuwen” sub_id=”” link_color=”003399″ subtitle_color=”000000″ pricetype_color=”000000″ price_color=”CC3300″ deliverytime_color=”009900″ background_color=”FF9C38″ border_color=”D21C00″ width=”400″ cols=”2″ show_bol_logo=”1″ show_price=”1″ show_rating=”1″ show_deliverytime=”1″ link_target=”1″ image_size=”1″ admin_preview=”1″]

Leon Mijderwijk

Leon Mijderwijk (1975) studeerde voor Leraar Geschiedenis 2e graads aan de HU en deeltijd Geschiedenis aan de Universiteit van Utrecht. Zijn aandacht gaat uit naar de vroege middeleeuwen, in het bijzonder van Engeland. Hij schreef artikelen en recensies voor Westerheem, Archeologie Magazine, So British & Irish, Muntkoerier en Filatelie. Leon is redactiemedewerker van het Detectormagazine en Historiën-redacteur. Hij onderhoudt contact met diverse uitgeverijen, archeologen en historici.

More Posts

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Schrijf je in voor TOEN!